“Không thể để Công lý bị bẻ cong”…

Sau bao năm lăn lộn với nghề phóng viên, đi rất nhiều nơi, làm rất nhiều việc, biết bao kỷ niệm buồn vui… nhưng có một lần đi thu thập tài liệu viết về vụ trọng án xảy ra tại Nha Trang - Khánh Hòa đến bây giờ tôi vẫn còn nhớ mãi. Đó là vụ án giết người cướp của do băng cướp Nguyễn Đức Tuấn (Tuấn "nê") và Vũ Nhật Tùng cầm đầu. Đặc biệt là việc Tòa phúc thẩm đã giảm án cho tử tội Vũ Nhật Tùng...

Đó là vào năm 2000, khi theo dõi vụ trọng án băng cướp của giết người liên tỉnh do tên Nguyễn Đức Tuấn (còn gọi là Tuấn "nê") cùng với Vũ Nhật Tùng cầm đầu. Chúng đã gây ra hàng chục vụ cướp kinh hoàng thuộc các tỉnh Khánh Hòa, Đắk Lắk, TP Hồ Chí Minh… Vụ án đặc biệt nghiêm trọng này đã được Tổng cục Cảnh sát chỉ đạo Công an các tỉnh đấu tranh. Sau nhiều tháng tầm nã, cuối cùng các đối tượng lần lượt bị bắt.

Khi vụ án được đưa ra xét xử, dư luận nhân dân thành phố Nha Trang cũng như các tỉnh lân cận rất tán đồng với phán quyết của Tòa sơ thẩm, tuyên phạt Tuấn "nê" và Vũ Nhật Tùng với mức án cao nhất: tử hình, số còn lại bị phạt tù từ 10 năm đến chung thân… Cứ nghĩ rằng các đối tượng không còn đường nào để chống án nữa, song cũng sau đó mấy tháng, có dịp đi Đắk Lắk công tác, tôi nghe nhiều người dân nơi đây luận bàn về vụ án này, đặc biệt là thông tin một số người "bỏ tiền chạy án" nên chắc chắn tên Vũ Nhật Tùng sẽ được giảm án…

Nhiều người khi ấy còn khẳng định rằng, nhà tử tội Vũ Nhật Tùng giàu có lắm, hắn lại là đứa con cưng… nên việc giảm án cho Nhật Tùng chỉ là chuyện thời gian mà thôi… Mặc cho ai đó luận bàn, riêng tôi thì không tin. Nhưng khi đối diện với phản ánh của dư luận, rằng việc Vũ Nhật Tùng sẽ thoát khỏi án tử hình... Đầu tôi như ù đi. Và chính vì những điều không bình thường ấy đã khiến tôi không thể ngồi yên được. Tôi quyết định mở cuộc điều tra về những gì liên quan đến bản án xử Vũ Nhật Tùng.

Công an Khánh Hoà họp án.

Ngồi đối diện với tôi khi ấy là Trưởng phòng CSĐT Công an tỉnh Khánh Hòa - Nguyễn Viết Định. Chính anh cũng là một trong số cán bộ điều tra có nhiều thành tích triệt phá băng cướp này. Khi tôi có hỏi dư luận bàn việc tên Tùng được giảm án… đồng chí Nguyễn Viết Định cũng đồng quan điểm với tôi: "Không có chuyện giảm án được". Đồng chí Định còn nói thêm: "Nếu Tùng được giảm án thì còn tử hình được đứa nào nữa…". Tôi cũng tin như thế!

Trở lại nội dung bản án sơ thẩm

Được các cơ quan bảo vệ pháp luật ở Trung ương và địa phương tỉnh Khánh Hòa xác định đây là vụ án điểm, cần được xử lý nhanh và xử lý thật nghiêm minh trước pháp luật. Quan điểm xuyên suốt này đã được đông đảo quần chúng nhân dân đồng tình ủng hộ. Vì bọn tội phạm gây ra hàng chục vụ cướp, giết hết sức dã man với 11 đối tượng tham gia nên bước vào xét xử sơ thẩm, nhân dân đặc biệt quan tâm.

Theo cáo trạng của VKSND tỉnh Khánh Hòa, từ tháng 3/1997 đến tháng 2/1999, Tuấn "nê", Vũ Nhật Tùng, Nguyễn Quốc Bảo, Nguyễn Đình Nghĩa, Y Tấn, Nguyễn Minh Hà, Hoàng Ngọc Tú, Phan Công Khanh và Nguyễn Ngọc Hậu đã câu kết thực hiện hàng chục vụ cướp tài sản công dân (TSCD). Riêng Vũ Nhật Tùng (SN 1970), trú quán tại Thôn Ba, Trí An, thị trấn Buôn Hồ, huyện Krông Búk (Đắk Lắk), án sơ thẩm cho rằng Tùng là tên đứng sau Tuấn "nê", bản thân hắn nhiều lần cùng Tuấn "nê" bàn bạc cướp TSCD.

Tùng tham gia nhiều vụ cướp, trong đó đặc biệt nghiêm trọng phải kể đến vụ cướp xảy ra vào ngày 30/1/1999 tại nhà anh Hoàng Công Thành ở 47 đường Bạch Đằng, TP Nha Trang. Khi anh Thành chở chị Lợi ở tiệm vàng Chợ Đầm vừa về đến cửa nhà, thì tên Thụy lái xe vượt lên ép đầu xe của anh Thành, Tuấn "nê" nhảy xuống, dùng súng Colt 45 khống chế, giật túi vàng. Trong túi có 30 lượng vàng và 10 triệu đồng. Anh Thành văng đổ xe máy, miệng kêu cướp, cướp. Ngay lúc đó, Tuấn bắn hai phát vào chân phải và tay trái anh Thành, hắn nhào tới giật túi vàng. Chị Lợi bị xe Dream II đè ngã, chị gắng sức lấy tay giữ chặt túi vàng. Tuấn "nê" gí súng vào đùi chị Lợi, siết cò.

Cũng lúc này, Hoàng Công Thịnh (SN 1980, cháu ruột anh Thành) lao ra ôm chặt Tuấn "nê". Vũ Nhật Tùng thấy vậy liền rút súng Colt 45 nhằm thẳng phía sau lưng Thịnh bóp cò. Bị bắn trọng thương, Hoàng Công Thịnh chới với quay mặt vào phía tường trong nhà, Tùng không chịu buông tha, hắn tiếp tục xả súng bắn phát thứ hai khiến Hoàng Công Thịnh chết ngay tại chỗ.

Bị truy đuổi, cả bọn lên xe chạy trốn. án sơ thẩm còn khẳng định: ngoài vụ cướp của, giết người nêu trên, Tùng còn tham gia hai vụ cướp khác cùng với Tuấn "nê" cướp của anh Phan Hùng Anh 120 triệu đồng; cướp của chị Trần Thị Hường 7 triệu đồng. Vũ Nhật Tùng còn phạm tội "tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng" và "tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có".

Hành vi phạm tội của Vũ Nhật Tùng là đặc biệt nghiêm trọng… Bởi những lẽ trên nên Hội đồng xét xử sơ thẩm đã xử phạt Vũ Nhật Tùng: Tử hình về tội "giết người"; tù chung thân về tội "cướp TSCD"; 3 năm tù về tội "tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng"; 4 năm tù về tội "cướp TSCD"; 1 năm tù về tội "tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có". Tổng hợp hình phạt chung cho cả 5 tội, tuyên xử: Tử hình.--PageBreak--

Không ai tin được chữ “nhưng”

Sau khi bản án sơ thẩm vừa tuyên, Vũ Nhật Tùng đã làm đơn kháng cáo đề nghị cấp phúc thẩm giảm mức án tử hình của tội giết người. Còn các mức án của các loại tội phạm khác Tùng không kháng cáo. Ngày 23/3/2000, Tòa phúc thẩm TAND Tối cao tại Đà Nẵng đã tiến hành xét xử. Tòa phúc thẩm cho rằng: "Vũ Nhật Tùng đã thực hiện hành vi phạm tội rất tàn ác, côn đồ…  Nhưng vì… Tùng đã "thấm thía" trước nỗi đau của người bị hại, ăn năn trước những tội trạng mà y đã gây ra, nên đã tìm cách khắc phục hậu quả. Vũ Nhật Tùng và gia đình y đã nộp 26 triệu đồng để phần nào giải quyết khó khăn cho gia đình anh Thịnh".

Cái gọi là "tình tiết mới" mà HĐXX đưa ra "tình tiết 26 triệu đồng bồi thường", nhưng đã bị gia đình bị hại phản bác. Ngay sau khi Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại Đà Nẵng xử giảm hình phạt cho tên Vũ Nhật Tùng… Phản ứng dữ dội nhất không riêng chỉ những gia đình bị hại mà hầu hết người dân ở TP Nha Trang đều không tán thành với cách lập luận của Tòa phúc thẩm.

Đi tìm hiểu sự thật vấn đề này, chúng tôi đã gặp gia đình anh Hoàng Công Thành, trú tại 47 Bạch Đằng - Nha Trang. Em Hoàng Công Thịnh là cháu ruột của anh Hoàng Công Thành đã bị Vũ Nhật Tùng giết hại. Nỗi đau mất mát khôn cùng như vẫn còn đè nặng trong các thành viên gia đình anh Thành.

Nghẹn ngào trong nước mắt, anh Thành than trời: "Thằng Tùng là một đứa dã man nhất; viên đạn thứ nhất của hắn đã làm cháu tôi chao đảo, lao vào trong nhà. Như con thú dữ khi biết chắc không giật được túi vàng, Tùng lại gí súng vào lưng cháu Thịnh, siết cò. Chính viên đạn quái ác này đã cướp đi mạng sống của cháu Thịnh…  án sơ thẩm tuyên Tùng tử hình và bản thân hắn phải bồi thường cho gia đình tôi 26 triệu đồng để lo mai táng cho cháu Thịnh, thuốc thang của vợ chồng tôi ở bệnh viện. Nhưng đấy chỉ là sự lừa dối… Căn cứ vào đâu mà án phúc thẩm lại khẳng định Tùng và gia đình đã nộp đủ cho gia đình tôi 26 triệu đồng?".

Từ những điều "không bình thường" của bản án phúc thẩm, tôi đã quyết tâm phải phanh phui sự việc này ra trước công luận. Điều đầu tiên tôi đã làm là tập hợp tất cả những ý kiến của một số luật sư và các cơ quan bảo vệ pháp luật ở tỉnh Khánh Hòa phân tích, mổ xẻ mọi nguyên cớ vì sao tử tội Vũ Nhật Tùng được giảm án?

Tất cả những ai được tôi gợi hỏi đều phản ứng, bất bình. Họ cũng không thể tin được rằng chẳng biết căn cứ vào đâu mà HĐXX phúc thẩm xét xử tên Vũ Nhật Tùng lại tuyên bản án trái ngang như vậy? Xâu chuỗi lại tất cả nội dung sự việc, khi đã tìm hiểu, điều tra được mọi vấn đề, tôi quyết định viết loạt bài: Vì sao tên tử tội Vũ Nhật Tùng được giảm án?

Ngay sau khi Báo CAND phát hành, Chánh án TAND tối cao đã kháng nghị xét xử giám đốc thẩm, đề nghị xử hủy hình phạt bản án phúc thẩm của Tòa án nhân dân Tối cao, giữ nguyên án sơ thẩm về hình phạt tử hình đối với Vũ Nhật Tùng. Ngày 9/5/2001, Ủy ban thẩm phán TAND tối cao đã ra Quyết định số 20/UBTP… với nội dung theo như kháng nghị của của Chánh án TAND tối cao.

Như vậy, bản án phúc thẩm ngày 23/3/2000 của Tòa phúc thẩm TAND tối cao xử phần hình phạt Vũ Nhật Tùng đã bị hủy bỏ. Ngay sau khi bản án có hiệu lực pháp luật, tên Vũ Nhật Tùng đã làm đơn xin tha tội chết. Ngày 3/9/2003, bản án đã được thi hành.

Biết rằng thi hành tử hình một đối tượng chẳng ai muốn cả, nhất là những người cầm bút… Nhưng nếu cứ để xảy ra những tiền lệ xấu như vậy thử hỏi công lý ở đâu và lẽ phải bao giờ mới được phân xử công bằng? Ngay sau khi vụ án được giám đốc thẩm, rất nhiều người khi ấy điện thoại, nhắn tin chúc mừng Báo CAND và tác giả bài viết.

Riêng tôi sao chẳng thấy "vui" mà cứ thấy xốn xang, xót xa trong lòng: Đã bao lần tôi tự hỏi: Vì sao tội ác dã man sờ sờ ra như vậy thế mà có những lúc công lý vẫn bị bẻ cong…?