Làng đóng tàu bên dòng Ninh Cơ
Gần 20 xưởng đóng tàu trong làng đều do những người "nông dân chính hiệu" đứng ra làm chủ xưởng, tạo công ăn việc làm và thu nhập cao cho người dân trong xã…
Tàu 1.000 tấn cũng đóng được!
Đến trung tâm làng, hỏi thăm các thợ đóng tàu, chúng tôi đã được giới thiệu đến nhà ông Trần Văn Sơn, người có thâm niên hơn 20 năm gắn bó với nghề đóng tàu.
"Tàu có trọng tải 1.000 tấn cũng đóng được!" - đó là lời khẳng định chắc như đinh đóng cột của ông Trần Văn Sơn. Cơ ngơi của gia đình ông Sơn đã khá đầy đủ nhưng ông chủ xưởng đóng tàu vẫn giữ nguyên những nét chất phác của một "nông dân chính hiệu" từ cách nói chuyện thân thiện, màu da rám nắng cho đến bộ quần áo giản dị mà ông đang mặc trên mình.
Chỉ vào con tàu chiều dài ngót nghét 50m, ông Sơn phấn khởi cho biết: "Con tàu xưởng đang đóng có trọng tải đến 600 tấn do một khách hàng ngoại tỉnh đặt đấy". Ông Sơn là một trong hơn chục người theo học nghề đóng tàu tại Hợp tác xã Quyết Thắng, huyện Nghĩa Hưng đầu những năm 80.
Điều đặc biệt là chỉ với vốn liếng về nghề đóng tàu học tại HTX Quyết Thắng cộng với tay nghề, kinh nghiệm lâu năm mà không biết bao nhiêu tàu, thuyền đã được ông Sơn cho hạ thuỷ an toàn.
Tất cả tàu, thuyền sau khi đóng tại xưởng đều được Trung tâm Đăng kiểm của tỉnh
Xưởng của ông Nguyễn Văn Quý tại làng Quần Liêu cũng thu hút đến gần 30 nhân công đều là các thanh niên trong xã Nghĩa Sơn. "Từ khi tôi mở xưởng đến giờ, chưa thấy có một tàu xuất xưởng mà chưa đạt yêu cầu, trung tâm đăng kiểm yêu cầu cấp giấy phép lại".
Các thợ tại xưởng đều được đào tạo cơ bản về nghề đóng tàu từ ông chủ. Trong năm 2007, xưởng ông Quý đã đóng được hai con tàu 500 tấn, những con tàu có trọng tải khoảng hơn 100 tấn đóng được 5, 6 con. Xưởng chia làm 4 tổ. Lúc chúng tôi đến, nhân công trong xưởng của ông Quý đang đóng chiếc tàu trọng tải 200 tấn do một chủ hàng ở Quế Võ, Bắc Ninh đặt.
Rồi xưởng đóng tàu của ông Bùi Đình Pháp, ông Nguyễn Văn Mùi… gần 20 xưởng đóng tàu trong làng đã tạo công ăn việc làm ổn định và thu nhập cao cho nhiều người dân trong xã.
Cần có kế hoạch dài hơi cho làng nghề
Trước năm 1985, ngành công nghiệp đóng tàu
Sau những năm nền kinh tế mở cửa, các HTX lần lượt giải thể. Tuy nhiên, bằng sự năng động của các chủ đóng tàu, cộng với nhu cầu đóng mới, sửa chữa tàu thuyền ngày càng lớn nên nghề đóng tàu lại có cơ hội hồi sinh và phát triển. Những người thợ có tay nghề cao từng làm trong hợp tác xã trước đây đứng ra mở xưởng, thu hút công nhân vào làm việc, khôi phục lại nghề cũ.
Tuy công nhân mới được đào tạo qua kênh "truyền nghề" nhưng tay nghề cũng không hề thua kém các thợ lành nghề khác. Cho đến nay, làng đóng tàu Quần Liêu, xã Nghĩa Sơn đã có gần 20 hộ mở xưởng đóng tàu. Những xưởng đóng tàu như của gia đình ông Trần Văn Sơn, Nguyễn Văn Mùi, Nguyễn Minh Quý, Bùi Đình Pháp… đã giải quyết được số lao động trong xã lên đến 300-400 người với mức thu nhập từ 1 triệu đến 3 triệu đồng một tháng, cải thiện đời sống cho người dân.
Theo ông Vũ Văn Đăng, Chủ tịch UBND xã Nghĩa Sơn, huyện Nghĩa Hưng, Nam Định: Cả huyện Nghĩa Hưng có khoảng hơn 30 xưởng đóng tàu thì trên địa bàn xã có gần hai chục xưởng đóng tàu, tập trung ở làng Quần Liêu nơi có dòng kênh Quần Liêu chảy vắt qua. Hiện nay, mỗi xưởng có từ 20-40 nhân công.
Nghề đóng tàu đang trở thành nghề mang lại công ăn việc làm cho nhiều người trong làng, trong xã. Ông Đăng cũng cho hay, chất lượng sản phẩm từ các cơ sở đóng tàu của làng chính là vũ khí để cạnh tranh với những nơi khác. Chẳng thế mà số lượng khách hàng đến đặt tàu ngày càng tăng lên.
Hiện nay, các xưởng đóng tàu ở làng Quần Liêu đều tính toán đến việc mở rộng quy mô sản xuất. Tuy nhiên, phát triển quy mô xưởng đóng tàu, các chủ xưởng cũng cần quan tâm đến việc nâng cao tay nghề cho những người thợ, đảm bảo độ an toàn trong quá trình lao động… Mặc dù từ khi thành lập các xưởng đóng tàu đến nay, chưa hề có một tai nạn nào xảy ra, nhưng được trực tiếp đi thăm khu vực đóng tàu của gia đình ông Sơn, ông Quý chúng tôi mới thấy hết được sự nguy hiểm của nghề đóng tàu.
Hàng chục người thợ không vật dụng bảo hộ lao động nào trên người đang mải miết cắt những tấm sắt, thép. Một chiếc bình gas thường dùng cắt sắt, thép được chưng ra giữa cái nóng như rang người. Ông Vũ Văn Đăng cũng cho biết: Hiện nay, huyện Nghĩa Hưng đang có chương trình phát triển Cụm công nghiệp trong đó có Khu vực sửa chữa và đóng tàu.
Tiến tới đây, người dân làng Quần Liêu nói riêng, xã Nghĩa Sơn nói chung sẽ khuyến khích con em trong xã học hành có bằng cấp về nghề đóng tàu để có những kế hoạch dài hơi, bài bản giúp người dân Nghĩa Sơn có cơ hội tiếp tục vươn lên làm giàu bằng chính nghề truyền thống của mình