Ngôi nhà 135 tuổi với cây xương rồng 8 mét

09:27 11/01/2005

Chỉ cách trung tâm thành phố Cần Thơ khoảng 7km, thế nhưng không phải ai cũng biết về ngôi nhà cổ và cây xương rồng cao kỷ lục này. Chúng tôi đã có dịp gặp ông Dương Minh Hiển và nghe ông kể chuyện về 2 tài sản quý giá trên.

Gồng tay đẩy cánh cửa phụ phía trái làm bằng sắt, nặng trịch, chúng tôi bước qua cái sân gạch rộng rồi theo hông nhà đi thẳng ra phía sau tìm ông Dương Minh Hiển, chủ nhân của căn nhà cổ kính. Đã bước sang tuổi 80 nhưng trông ông Hai Hiển vẫn khỏe và minh mẫn.

Ông kể: "Tôi là cháu đích tôn của ông Dương Chấn Kỷ. Ba tôi là con trai thứ năm, tên Dương Văn Ngôn (1906 - 1985), nguyên Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch Hội liên Việt tỉnh Cần Thơ, nguyên Trưởng ban Quản thủ tài sản liên tỉnh Cần Thơ - Rạch Giá thời kỳ 1945 - 1954. Theo lời kể của ông nội tôi, ngôi nhà 5 gian này được xây cất năm 1870. Người có công chính hình thành kiến trúc và thẩm mỹ của ngôi nhà là ông Ba Nghĩa - một thợ mộc giỏi cùng làng. Ông Ba Nghĩa người nhỏ thó, cao chỉ khoảng 1,3m. Ông hay mặc quần đen, đầu đội khăn đỏ”.

Cây xương rồng cao 8 mét.

Chỉ cho chúng tôi xem hàng cột bằng gỗ lim đen bóng và thẳng hàng, ông Hiển cho biết: "Ông nội tôi kể lại, tất cả được ghè đẽo bằng rìu. Nhìn những tấm thành lọng ốp vào thân cột được chạm trổ, điêu khắc (hình chim muông, thú rừng...) công phu, những hoa văn trên tường, trần nhà… tôi mường tượng phải rất tốn thời gian, đặc biệt là những người thợ phải có trình độ cao mới có thể làm được như thế. Dưới nền nhà, không như nhiều ngôi nhà cổ mà tôi gặp ở Sóc Trăng và Trà Vinh là lót gạch tàu, nó được lót gạch hoa với hoa văn khá sang trọng. Ông Hiển chỉ tay ra sân gạch giải thích: "Lúc ông nội tôi làm nhà là lót gạch đó. Sau đó, ba tôi mua gạch này từ bên Pháp đổi vào. Phía dưới mỗi tấm gạch đều còn dấu xuất xứ...".

Có một kinh nghiệm dân gian, đồng thời thể hiện tài nghệ của ông Ba Nghĩa đó là "trước khi lát gạch, ông Ba Nghĩa đã bỏ một lớp muối dày khoảng 2 tấc. Nhờ vậy, không chỉ chống được mối mọt, côn trùng mà khiến cả căn nhà cứ the the lạnh hoài!". Đáng thán phục nhất là quá trình ông Ba Nghĩa dùng vỏ cây ô dước, giã để lấy nhựa làm chất kết dính các vật liệu lại với nhau. "Tôi nghĩ phải mất hàng chục năm mới có thể hoàn thành xong ngôi nhà này!" - ông Hai Hiển nói.

Về nội thất bên trong, theo lời kể của ông Hai Hiển, những năm di tản kháng Pháp, ngôi nhà chẳng ai trông coi nên đồ đạc trong nhà bị mất và thất lạc. "Chớ số lượng đồ cổ nhiều và phong phú lắm”. Những vật dụng còn sót lại thì bị xáo trộn. "Khi đạo diễn người Pháp Jannaud chọn nơi đây làm cảnh quay cho phim L'amant, nhà Nam Bộ học Sơn Nam phải loay hoay xếp lại mất cả tuần!" - ông Hiển cho biết. Số lượng đồ cổ còn lưu lại hiện chỉ đếm được trên đầu ngón tay. Trong một chiếc tủ gỗ cổ, chúng tôi thấy còn  một số chén, bình gốm có khắc dấu ấn của đời nhà Minh (Trung Quốc) cách nay gần 600 năm. Nhân nói về chuyện bị mất trộm, ông Hiển cho biết, không chỉ đồ kiểu, những tấm liễn, chậu kiểng cổ cũng bị ai đó lấy mất. "Nhưng chiến tranh mà, ngôi nhà không bị trúng bom đạn là may rồi!".

Và cũng chính sự may mắn này mà bên hông nhà ông Hiển còn lại cây xương rồng có thể cao nhất Việt Nam. "Tôi nhớ ba tôi trồng khoảng những năm 50 của thế kỷ trước. Lúc đem về, nó chỉ dài bằng ngón tay, được trồng trong chậu. Giờ thì nó cao khoảng 8m. Nhà tôi hồi trước đến giờ quen gọi là Kim lăng trụ là do mỗi buổi tinh sương, trên những đầu gai của nó, sương đọng gặp những tia nắng ban mai chiếu vào, làm lấp lánh rất đẹp". Theo lời ông Hiển, cây xương rồng này đã bắt đầu trổ bông từ những năm 70 của thế kỷ trước, mỗi năm trổ hai ba lần, chủ yếu vào mùa mưa. Theo ước tính của ông Hiển, bề hoành nó ít nhất cũng phải 0,8m. Dù đã 50 tuổi nhưng thân cây xương rồng này phát triển khá đều, chứng tỏ bộ rễ của nó rất tốt. Do thân quá cao, ông Hai Hiển đã thiết kế một khung sắt chống đỡ khá chắc chắn từ mặt đất lên khoảng 4m.

Gần đây, ngôi nhà cổ có cây xương rồng cao lênh khênh của ông Hiển trở thành điểm dừng chân lý thú của nhiều du khách khi đến Cần Thơ. Cùng trong kế hoạch khôi phục lại làng cổ Bình Thủy - Long Tuyền, chúng tôi được biết, việc nâng cấp, khôi phục lại nguyên trạng ngôi nhà 135 tuổi này cũng đang được ngành du lịch Cần Thơ tính đến

Ngôi nhà cổ có cây xương rồng cao 8m nằm trong làng cổ Bình Thủy,  Long Tuyền - một trong những làng cổ nhất còn lưu lại ở ĐBSCL hiện nay. Ngoài đình thần Long Tuyền (dựng năm 1844), làng cổ này còn có các chùa như: Long Quang (1824), Hội Linh (1907), Vạn Linh, chùa Ông. Riêng chùa Nam Nhã (1895), là nơi ra đời của các tổ chức Việt Nam phục quốc Đảng, Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí hội, gắn liền với tên tuổi của các đồng chí Châu Văn Liêm, Trần Ngọc Quế, Ngô Gia Tự, Ung Văn Khiêm, Hà Huy Giáp...  Làng cổ này cũng là nơi chôn nhau cắt rốn, an nghỉ của thủ khoa Bùi Hữu Nghĩa (1807 - 1872); là nơi khởi lập ra Tao đàn Bà Đồ, một văn đàn tập hợp được nhiều cây bút yêu nước lúc bấy giờ như Huỳnh Mẫn Đạt, Bùi Hữu Nghĩa, Phan Văn Trị, Nguyễn Đình Chiểu...

Thái Bình - Nam Thơ

Ngày 12/1, UBND TP Hồ Chí Minh đã chuyển và công bố Quyết định số 3693/QĐ-UBND về việc giải thể Trường Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Quốc tế Mỹ (thường gọi Trường Quốc tế Mỹ AISVN) cho các cá nhân có trách nhiệm của trường này và một số cơ quan chức năng có liên quan. Quyết định giải thể được ký ngày 31/12/2025 

Cơ quan Công an thu giữ tại hiện trường gồm 42 khẩu súng bắn đạn nhựa các loại, hơn 5kg đạn nhựa và nhiều trang bị hỗ trợ khác, như đồ bảo hộ, phụ kiện gắn kèm. Toàn bộ số người có liên quan và tang vật đã được lập biên bản bàn giao cho Công an phường Long Biên để tiếp tục xác minh, xử lý theo quy định của pháp luật.

Có thể gọi vụ hủy chương trình “Về đây bốn cánh chim trời” hôm 28/12 vừa qua là “vụ bể show thế kỷ” bởi nó chưa từng có tiền lệ ở Việt Nam. Hệ lụy của nó là tranh cãi kéo dài, gay gắt giữa bên bênh vực và bên công kích các nghệ sĩ đã tham gia “đình công”.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington đang cân nhắc “những phương án mạnh tay” để đáp trả chiến dịch trấn áp các cuộc biểu tình chống chính phủ tại Iran, trong đó không loại trừ khả năng can thiệp quân sự, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xung đột khu vực.

Liên quan đến vụ án vi phạm an toàn thực phẩm, theo thông báo của Công ty cổ phần đồ hộp Hạ Long, bắt đầu từ hôm nay (12/1), công ty sẽ dừng sản xuất 14 ngày và có thể dài hơn. Thông tin này ngay lập tức tác động, gây nỗi lo cho hàng trăm cán bộ, công nhân viên của doanh nghiệp, bởi nghỉ việc đồng nghĩa mất thu nhập, ảnh hưởng tới sinh hoạt của gia đình họ…

Khi những cơn gió mùa đông vẫn len lỏi qua từng bản làng vùng cao xứ Thanh, chương trình “Đông ấm xứ Thanh” do Cục Xây dựng phong trào bảo vệ an ninh Tổ quốc Bộ Công an phối hợp với Công an tỉnh Thanh Hóa cùng các đơn vị đồng hành, nhà hảo tâm tổ chức đã để lại nhiều dấu ấn sâu đậm trong lòng nhân dân.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文