Người làm quạt say nghề

10:08 13/05/2010

Người đó là ông Dương Văn Mơ làng Chàng, xã Chàng Sơn, huyện Thạch Thất (Hà Nội), nghệ nhân làm ra chiếc quạt lớn nhất Việt Nam và hơn 100 chiếc quạt cho dịp Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội. Quạt của ông không chỉ nổi tiếng cả nước mà giờ đây khách trong nước và quốc tế đặt liên tục, đến nỗi không làm xuể.

1. Tìm về làng Chàng, khi ông và bà Mơ đang cần mẫn làm những chiếc quạt giấy hoa cho khách đặt hàng. Ông Mơ năm nay bước sang tuổi 75, thì cũng đến gần 70 năm ông làm quạt giấy và sống với nghề. Ông bảo: "Chiếc quạt của tôi được xác lập kỷ lục lớn nhất Việt Nam dài 9m, cao 4,5m, trưng bày tại Lễ hội phố hoa Chào xuân 2009 và Festival làng nghề truyền thống tổ chức tại Huế vào tháng 6/2009. Giờ chắc nó đang ở một bảo tàng nào đó tôi cũng không biết nữa".

Ông Mơ giới thiệu về việc làm quạt.

Chiếc quạt này đã đem thương hiệu quạt Chàng Sơn đến với người dân mọi miền Tổ quốc và du khách nước ngoài. Trong Lễ hội phố hoa Chào xuân 2009, du khách trong nước và quốc tế trầm trồ thán phục, máy ảnh liên tục được đưa lên và chụp. Để làm được chiếc quạt khổng lồ đó, mấy bố con nghệ nhân Dương Văn Mơ đã mất hơn một tháng trời. Riêng phần vẽ bức tranh phiên chợ cổ Hà Nội trên giấy quạt đã mất 8 ngày. 11 chiếc nan quạt khổng lồ này được xẻ từ một khúc gỗ chò lớn. Về độ khó của việc làm chiếc quạt này, ông Mơ mô tả: "Chúng tôi dùng đến 30 tấm giấy nện rộng 1,6m, dài 1,8m. Phải dùng đến gần 20 cây tre dài chừng 10m để dựng giáo mà làm. Vừa làm vừa sợ trời mưa, nếu chẳng may mưa xuống, không che chắn kịp thì thành ra công cốc". Sau tiếng vang của chiếc quạt khổng lồ, TP Huế còn nhờ ông Mơ làm cho 6 chiếc quạt cỡ lớn.

2.Những nghệ nhân ít ỏi còn lại của làng Chàng kể lại rằng: Nghề làm quạt ở xã Chàng Sơn đã có gần 200 năm nay. Từ thế kỷ IX, quạt xã Chàng Sơn đã nổi tiếng khắp mọi miền đất nước và đã được người Pháp mang đi triển lãm ở Paris. Sau này, mở cửa giao thương, do sự xâm nhập ồ ạt của hàng Trung Quốc khiến làng nghề lâm vào tình trạng khó khăn. Người dân xã Chàng Sơn bỏ nghề, dân làng Chàng cũng chỉ còn vài người làm với số lượng ít. "Lúc đó, ai mạnh gì thì làm. Gia đình tôi khó khăn nên tôi phải tìm cách mà kiếm sống. Một người từ nhỏ đã gắn bó với nghề như tôi lúc này cảm thấy buồn. Sau đó, quyết định đi tìm hiểu nhiều nơi làm quạt để rút ra kinh nghiệm. Tôi đã chụp nhiều cảnh đẹp của đất nước, dự định một ngày nào đó, đưa lên làm quạt" - ông Mơ bùi ngùi kể.

Cuối năm 1987, ông Mơ có sưu tầm một số quạt cổ và nghiên cứu kỹ hình thức của chúng. Ông thấy nhiều chiếc bị mối mọt, nên sửa chữa lại. Cũng trong thời gian đó, có người nhờ ông làm chiếc quạt rộng 1,8m. Ông nhận lời, bắt tay vào làm chiếc quạt từ những chất liệu dân gian: Mây, tre, giấy dó có vẽ tranh. Khi mới làm, nhiều người cho ông là rảnh rỗi nên mua việc nhưng khi hoàn thành, người dân lại túm vào chiêm ngưỡng. Đúng là đẹp không chê vào đâu được. Khi quạt xòe ra, cả khung cảnh mây, nước, cuộc sống của người dân dưới chân núi Thầy (khu vực Chùa Thầy) hiển hiện trước mắt, sống động lạ thường. Khách trả cho ông 1 triệu đồng. Ông Mơ vui không gì tả xiết, nghĩ rằng những việc làm cần cù của mình đã được đền đáp.

3. Có khách đặt, hàng nhiều nhưng ông Mơ không thể chia sẻ cho người dân làm những loại quạt nghệ thuật cao cấp. Vì theo ông, làm quạt cần có nhiều công đoạn. Công đoạn nào cũng quan trọng. Từ chọn tre đến chọn giấy. Tre phải được ngâm kỹ trong 3 tháng để tránh mọt. Giấy dùng là giấy dó, giấy nhập ngoại hoặc giấy do khách đặt mang đến. Công đoạn họa trên quạt nghệ thuật có lẽ đòi hỏi nhiều công sức và sáng tạo hơn. Hình ảnh phải luôn mới mẻ, đa dạng, đáp ứng yêu cầu thẩm mỹ người tiêu dùng. Đó là hình ảnh lễ hội, đền chùa, phong cảnh, thiếu nữ... Chính vì những chiếc quạt được làm ra rất tinh xảo, nên chúng đã có cơ hội vi vu bên trời Tây.

Hiện ông đang gấp rút hoàn thành 100 chiếc quạt có đường kính 1,2m, khắc họa hình ảnh hai con rồng chầu nguyệt phục vụ đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội. Ông Mơ nói: "Để giữ lửa nghề của cha ông, tôi đang đề nghị với Hiệp hội Làng nghề rằng phải tổ chức lấy một đội, toàn người khuyết tật, nhưng mắt sáng tay dẻo để làm quạt. Cứ đến với tôi, tôi sẽ dạy nghề và tạo công ăn việc làm. Có như vậy mới giữ được nghề, còn người bình thường họ đổ xô đi làm những việc khác, vất vả hơn mà lương chưa chắc cao hơn. Tôi thì tuổi đã cao rồi, làm mãi sao được. Đấy, mới có một nữ nhà thơ đặt tôi làm 500 chiếc quạt, có logo của công ty cô ấy, tôi đã làm xong đâu..."

Với những thành tích đã đạt được, nghệ nhân Dương Văn Mơ đã nhận được nhiều giải thưởng, bằng khen trong nước và quốc tế. Trăn trở của nghệ nhân là trăn trở giữ gìn nghề, thật đáng kính. Tôi mong ông tìm được người kế nghiệp, để quạt nghệ thuật làng Chàng không bị thất truyền

Đinh Vân

Ngày 16/5, thông tin từ Cơ quan CSĐT – Công an TP Hải Phòng cho biết, cơ quan này đã ra quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam Lê Ánh Nhật (tức ca sỹ Miu Lê, SN 1991, trú phường Nhiêu Lộc, TP Hồ Chí Minh) để điều tra về hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý.

Thời gian vừa qua, trên cả nước liên tiếp xảy ra nhiều vụ ngộ độc thực phẩm tập thể quy mô lớn và nhiều vụ thực phẩm “bẩn” được phanh phui, gây bức xúc trong dư luận xã hội. Để quản lý và ngăn chặn thực trạng này, cần có những giải pháp mang tính căn cơ, đồng bộ và quyết liệt. Phóng viên (PV) Báo CAND đã có cuộc trao đổi với TS.DS Chu Quốc Thịnh, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) xung quanh vấn đề này.

Ít nhất tám người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương sau khi một đoàn tàu chở hàng đâm vào xe buýt công cộng tại giao lộ đường sắt ở thủ đô Bangkok (Thái Lan) chiều 16/5. Vụ tai nạn nghiêm trọng khiến xe buýt bốc cháy dữ dội, nhiều phương tiện khác cũng bị cuốn vào va chạm liên hoàn.

Trong bối cảnh thị trường nội địa trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế, chương trình “Sức sống hàng Việt” đang mở ra hướng đi mới cho hàng Việt Nam. Không chỉ quảng bá đặc sản vùng miền, chương trình còn kết hợp trải nghiệm trực tiếp với livestream và thương mại điện tử, giúp sản phẩm “Made in Vietnam” tiếp cận người tiêu dùng nhanh hơn, rộng hơn trên môi trường số.

Ban Quản lý dự án Thăng Long vừa trình Bộ Xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đầu tư xây dựng vành đai 5 vùng Thủ đô. Đây là công trình quan trọng quốc gia, thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội.

Chiều 16/5, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh cho biết, thực hiện cao điểm 45 ngày đêm chuyển hóa địa bàn theo chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của Giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh, Phòng đã triệt phá thành công đường dây “Sản xuất, buôn bán hàng giả là phụ gia thực phẩm” đối với mặt hàng bột ngọt giả nhãn hiệu Ajinomoto; bắt tạm giam 3 bị can về hành vi tổ chức sản xuất, buôn bán bột ngọt giả với quy mô lớn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều tối 15/5 đã kết thúc chuyến thăm ba ngày tới Trung Quốc. Giới học giả nhận định, chuyến thăm của nhà lãnh đạo Mỹ đã góp phần tạo thêm “không gian thở” cho quan hệ Mỹ - Trung, đồng thời mở ra một gian đoạn hoà bình lạnh. Có thể, đây không phải kết quả lý tưởng nhất sau cuộc gặp thượng đỉnh, song trong bối cảnh hiện nay, hoà bình lạnh được đánh giá là lựa chọn thực tế nhất.

Một ngày sau trận mưa lớn đầu mưa, mặt hồ Xuân Hương Đà Lạt (Lâm Đồng), đoạn gần Cầu Sắt, vẫn bừa bộn chất thải, đặc biệt là bèo tây, chai lọ, vỉ nhựa… Dù lực lượng vệ sinh môi trường đã nỗ lực làm việc, thu gom từ chiều qua tới nay nhưng vẫn ngổn ngang...

Ngày 16/5, thông tin từ Tổng Công ty đường sắt Việt Nam cho biết, đơn vị vừa phối hợp cùng lực lượng Công an ra quân xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông đường sắt ngay sau khi Nghị định 81/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an toàn giao thông đường sắt chính thức có hiệu lực từ ngày 15/5/2026.

Thời gian gần đây, tại TP Đà Nẵng, tình trạng các đối tượng lợi dụng tính chất khép kín, sự riêng tư và hệ thống an ninh bảo mật của các căn biệt thự (villa), khách sạn hạng sang để tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy đang có dấu hiệu gia tăng phức tạp, trong đó có cả nhiều đối tượng là người nước ngoài.

Trong tiết trời nắng nóng gay gắt trên dải đất khu Nam Trung bộ, “Chiến dịch 60 ngày đêm cao điểm giải phóng mặt bằng (GPMB)” tại hai dự án lớn ở phía Đông Nam tỉnh Đắk Lắk đang được UBND xã Hòa Xuân cùng các đơn vị, cơ quan chức trách nỗ lực chạy đua với thời gian, triển khai quyết liệt bằng nhiều biện pháp.

Quân đội Mỹ đang phát triển các mô hình AI được huấn luyện dựa trên dữ liệu từ nhiệm vụ thực tế, với mục tiêu triển khai một chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) dành riêng cho binh sĩ, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文