Nguyễn Thị Thập - Người con ưu tú của Nam Bộ thành đồng
Đương thời trên cương vị là Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đại biểu Quốc hội liên tục từ khóa I đến khóa VI, Phó chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội từ khóa III đến khóa VI, Ủy viên BCH TW Đảng các khóa III và IV, Chủ tịch Hội LHPNVN, bà đã dành nhiều tâm huyết trong sự nghiệp giải phóng phụ nữ, trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước.
Với những công lao đóng góp của bà cho sự nghiệp cách mạng, bà đã được trao tặng Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng, Huân chương Sao vàng - huân chương cao quý nhất của Nhà nước ta. Bà còn được phong tặng danh hiệu "Bà mẹ Việt Nam Anh hùng" và nhiều phần thưởng cao quý khác.
Người đảng viên kiên trung
Nguyễn Thị Thập, tên thật là Nguyễn Thị Ngọc Tốt, sinh năm 1908 trong một gia đình nông dân nghèo ở xã Long Hưng, quận Châu Thành, tỉnh Mỹ Tho (nay là tỉnh Tiền Giang). Sớm giác ngộ tư tưởng yêu nước, năm 1930, Mười Thập (tên thường gọi) bắt đầu tham gia Nông hội đỏ, thực hiện tốt nhiệm vụ thông tin liên lạc.
Năm 1931, bà được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương và hoạt động trong phong trào cách mạng ở tỉnh Mỹ Tho. Năm 1933, bà được tổ chức phân công lên Sài Gòn hoạt động. Tại đây, bà đã thâm nhập vào cuộc sống công nhân, thợ thuyền, những người lao động nghèo khổ để tuyên truyền giác ngộ họ vùng lên đấu tranh, gây dựng cơ sở phục vụ cho cuộc đấu tranh cách mạng.
Ý thức được trách nhiệm của người cộng sản đối với đồng bào và Tổ quốc, ngoài việc hoàn thành các hoạt động được Đảng phân công, bà luôn chăm chú học tập, đọc sách báo tiến bộ, các chỉ thị, nghị quyết để hiểu rõ đường lối chủ trương của Đảng, đồng thời tự rèn luyện ý chí cách mạng, thường xuyên luyện tập để có sức làm việc dẻo dai, vượt mọi khó khăn, gian khổ, phục vụ lâu dài cho cách mạng.
Tháng 4/1935, bà được bầu làm Ủy viên Xứ ủy Nam Kỳ, nhưng sau đó không bao lâu bà bị thực dân Pháp bắt giam tại Khám Lớn, Sài Gòn. Mặc dù bị địch đánh đập dã man, tra tấn bằng đủ mọi cực hình, bà vẫn một lòng kiên trung với cách mạng. Vì thế, kẻ thù không thể moi được ở người nữ đảng viên này bất cứ một thông tin nào về tổ chức cách mạng.
Những năm 1935-1936, Mặt trận Bình dân lên nắm chính quyền ở Pháp, chế độ dân chủ được mở rộng, sự hà khắc đối với các nước thuộc địa cũng được nới lỏng hơn, bà Nguyễn Thị Thập và một số tù nhân chính trị chưa thành án được trả tự do. Trở về quê hương, Mười Thập hoạt động càng năng nổ hơn, dấu chân bà in khắp các tỉnh Tân An, Mỹ Tho, Bến Tre, Bạc Liêu, Vĩnh Long, Sa Đéc...
Thời gian này, bà được giao nhiệm vụ tuyên truyền, giáo dục xóa bỏ những hủ tục mê tín dị đoan, những lề thói lạc hậu ở nông thôn. Bà cùng với đồng chí Tám Cảnh (anh ruột của bà) và đồng chí Giác (người bạn thân và sau này trở thành chồng bà) thường xuyên tập hợp bí mật anh chị em thanh niên trong xã tuyên truyền lý tưởng của Đảng, vạch tội ác của thực dân xâm lược và bọn cường hào ác bá, nhằm gây dựng và phát triển lực lượng cách mạng.
Tháng 4/1937, bà đã lãnh đạo nhân dân xã Long Hưng đấu tranh chống thuế thân, bị địch bắt tù 6 tháng. Ra tù, bà lại tiếp tục hoạt động và chuẩn bị cho cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ diễn ra vào tháng 11/1940. Người nông dân Long Hưng thường bảo nhau: "Không nổi dậy đánh bọn thực dân, phong kiến thì chúng cũng giết mình!". Bởi vậy, phần lớn người dân nơi đây một lòng một dạ theo Đảng.
Thế chiến II bùng nổ, phát xít Nhật nhảy vào Đông Dương, Pháp đầu hàng, nhân dân ta một cổ hai tròng đã cực khổ lại càng trở nên cùng cực khiến các tầng lớp nhân dân ta càng sục sôi căm thù, phong trào đấu tranh lan rộng khắp các tỉnh Nam Bộ.
Chính quyền thực dân thẳng tay đàn áp, mùa hè năm 1940, lính Pháp kéo vào Long Hưng bắt đi biệt xứ một loạt đảng viên, trong đó có Tám Cảnh và đồng chí Giác, khi ấy Mười Thập đang mang thai đứa con trai đầu lòng. Không bao lâu sau, bà đang làm nhiệm vụ ghi chép, thống kê số tiền vừa quyên góp để mua vũ khí, thì tên Rôbe Trần Chánh, một tên cò mật thám khét tiếng tàn ác, cùng đồng bọn ập tới bắt đưa đi.
Không sợ chết, bà chỉ lo những giấy tờ bí mật và cả một số tiền lớn vẫn còn nằm nguyên trong túi, chưa kịp thủ tiêu. Đang mông lung suy tính, thì may quá gặp một em gái cùng lối xóm, trạc 15-16 tuổi, Mười Thập bảo em: "Cháu nè, cô bị bắt rồi, cháu ở lại mạnh giỏi nghe!". Qua em gái đó, Mười Thập có ý báo cho làng xóm biết tin mình đã bị bắt để những người dính dáng đến giấy tờ kịp thời lẩn tránh.
Một lúc sau, xảy ra tình huống hết sức bất ngờ: Trên đường dẫn Mười Thập ra ôtô để đưa về bốt Mỹ Tho, hàng trăm nông dân tay gậy, tay giáo mác xông tới, đồng thanh hô lớn: "Phải bắt lấy tên Trần Chánh!". Cả bọn nhốn nháo, không kịp đối phó, chạy thục mạng về phía ôtô. Mười Thập cùng tài liệu được cứu thoát. Sau lần ấy, người phụ nữ kiên trung Nguyễn Thị Thập đã cùng các đồng chí của mình bắt tay ngay vào việc chuẩn bị tiến hành Tổng khởi nghĩa (8/1945) ở các tỉnh đồng bằng Nam Bộ.
 |
|
Bà Nguyễn Thị Thập (thứ hai từ trái sang) nói chuyện thân mật với các đại biểu tại Đại hội lần IV Hội LHPNVN (3/1974). |
Cuộc Tổng khởi nghĩa mùa thu năm 1945 đã giành thắng lợi trong cả nước, bà được bầu làm đại biểu Quốc hội khóa I. Sau đó, bà được Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh giao nhiệm vụ trở về miền Nam hoạt động. Tại đây bà lãnh đạo phong trào phụ nữ Nam Bộ đấu tranh và tổ chức các đoàn thể quần chúng. Từ năm 1947 đến năm 1952, bà là Hội trưởng Hội Phụ nữ cứu quốc Nam Bộ.
Hết lòng với phong trào phụ nữ
Sau khi ký Hiệp định Giơnevơ theo chỉ đạo của Trung ương, bà Nguyễn Thị Thập tập kết ra miền Bắc và suốt từ đó bà dành toàn bộ tâm trí và sức lực cho sự nghiệp giải phóng phụ nữ.
Với cương vị là Chủ tịch Hội LHPNVN, đại biểu Quốc hội, bà đã dành nhiều thời gian để đến với các cấp Hội, tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng của chị em phụ nữ để kiến nghị với Đảng và Nhà nước xây dựng một bộ luật về hôn nhân và gia đình cho phù hợp với đạo đức xã hội chủ nghĩa. Bà cũng dành nhiều tâm huyết để bảo vệ quyền lợi của phụ nữ và trẻ em, đặc biệt là công tác đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng đội ngũ cán bộ nữ.
Theo những đề nghị rất cụ thể và thiết thực của Hội LHPNVN, Đảng và Nhà nước ta đã cho ra đời ba nghị quyết quan trọng về công tác cán bộ nữ. Các nghị quyết trên từng bước đi vào cuộc sống thể hiện sự bình đẳng nam nữ.
Cũng trong thời gian này, bà Nguyễn Thị Thập cùng với các đồng chí lãnh đạo Hội LHPNVN đã phát động nhiều phong trào thi đua yêu nước, đặc biệt phong trào Phụ nữ ba đảm đang đã có sức mạnh lôi cuốn toàn thể phụ nữ từ thành thị đến nông thôn hăng hái tham gia để chồng con yên tâm chiến đấu ngoài mặt trận. Phong trào còn lan tỏa đến nhiều nước trên thế giới.
Ngày ấy, ở
Với những thành tích to lớn đã đạt được, phong trào Phụ nữ ba đảm đang đã được Bác Hồ, Trung ương Đảng và Chính phủ tặng danh hiệu "Phụ nữ Việt Nam dũng cảm, đảm đang chống Mỹ, cứu nước".
Hơn 20 năm kể từ ngày bà qua đời, nhưng cuộc đời và những đóng góp to lớn của bà đã trở thành tấm gương sáng ngời để chị em phụ nữ và mọi người học tập và noi theo. Bà xứng đáng là người con ưu tú của Nam Bộ Thành Đồng.
(Theo tài liệu của Bảo tàng Phụ nữ Việt