Rối loạn tâm thần vì… thực phẩm giảm béo

Nhu cầu sử dụng thực phẩm chức năng giảm béo làm đẹp đang là lựa chọn số 1 đối với nhiều người. Do muốn giảm cân nhanh, nhiều người đã lạm dụng thực phẩm chức năng, dùng quá liều và dẫn đến rối loạn tâm thần, ảnh hưởng đến gan, thận. Trong khi ấy, thị trường thực phẩm chức năng giảm béo đang tràn ngập hàng xách tay từ nước ngoài, chưa được Cục Vệ sinh an toàn thực phẩm, Bộ Y tế cấp giấy chứng nhận sản phẩm đủ tiêu chuẩn.

Mang họa vì thực phẩm chức năng "xách tay"

Sau 5 ngày dùng thực phẩm chức năng, chị Nguyễn Minh Huyền, trú tại phường Phương Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội bỗng cảm thấy chóng mặt hoa mắt, buồn nôn không rõ nguyên nhân. Chẳng là với thân hình 82kg, lại thường xuyên ngồi bán hàng tại chỗ cả ngày nên chị Huyền rất khó giảm cân.

Nghe chị bạn mách có người quen ở Mỹ có thể mua hàng xách tay là thực phẩm chức năng giảm béo, chị Huyền đã chi gần 800.000 đồng với hy vọng cơ thể sẽ thon thả trở lại. Tuy nhiên, khi hỏi về nhãn phụ tiếng Việt và cách sử dụng thì chị Huyền lắc đầu kêu "không có", chỉ thấy chị bạn dặn thế nào về làm theo thế ấy. Sáng uống 10 viên, chiều 10 viên với thứ thuốc có mùi khó chịu, sau 2 ngày giảm cân chị Huyền đã ăn vù vù một lúc hết 1,5kg ngồng cải.

Một tuần sau gặp chị mặt mày phờ phạc, bước thấp bước cao trên phố, tôi thấy ái ngại. Chị buồn rầu bảo: "Chị ngừng uống thực phẩm chức năng rồi vì thấy đau đầu quá. Hôm trước đến khám bác sĩ được tư vấn, nếu sử dụng thực phẩm chức năng chưa được phép lưu hành ở Việt Nam còn có thể nguy hiểm đến tính mạng nên chị sợ quá". 

Hiện nay, trên mạng Internet liên tiếp xuất hiện quảng cáo, tiếp thị về các loại thực phẩm chức năng giảm cân. Có những quảng cáo đánh vào tâm lý muốn làm đẹp nhanh chóng của nhiều chị em phụ nữ như: "Giảm béo siêu tốc, trong 2 tuần giảm từ 5-10kg, vùng bụng giảm 6-18cm, mờ vết thâm..". Chị Phạm Thị Hoa là một công nhân nhà máy in muốn lấy lại thân hình như thời con gái, chị đã mua một loại thực phẩm chức năng là hàng xách tay từ Nhật với lời hứa "không giảm cân nhanh, trả lại tiền". Với chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt, lại muốn giảm cân nhanh hơn nữa, chị đã tăng gấp rưỡi liều lượng. Được 1 tuần, chị Hoa cũng thấy sụt cân, nhưng cơ thể mệt mỏi, đau đầu, choáng váng, có lúc còn ngơ ngác như người mất trí.

"Được 10 ngày dạ dày tôi lồng lên, ói mật xanh mật vàng, đầu óc choáng váng rồi tôi ngất xỉu lúc nào không hay. Tỉnh dậy đã thấy mình nằm trong phòng cấp cứu của bệnh viện". Chị Hoa than thở. Sau trận ốm nhớ đời, chị phải truyền 2 chai nước mới hồi phục.

Tuyệt đối không sử dụng sản phẩm chưa được cấp giấy chứng nhận

Không riêng chị Hoa, theo ông Trần Đáng, Chủ tịch Hiệp hội Thực phẩm chức năng Việt Nam, đã có nhiều người tiêu dùng vì muốn giảm béo nhanh, sử dụng thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc, xuất xứ; dùng tăng liều không theo hướng dẫn sử dụng dẫn đến nguy hiểm cho tính mạng như: rối loạn tâm thần, mất trí nhớ, ngơ ngơ ngác ngác, ảnh hưởng đến gan, thận và tử vong.

Một loại thực phẩm chức năng giảm béo được người tiêu dùng lựa chọn.

Ông Đáng cho biết, hiện nay tất cả các loại thực phẩm chức năng, đặc biệt là trà giảm béo đều tập trung vào 4 cơ chế là: tẩy (nhuận tràng); ngăn ngừa hấp thu (hạn chế hấp thu mỡ, thực phẩm); cảm giác no, không thèm ăn và tăng thoái hóa (huy động tăng tiêu thụ mỡ). Tuy nhiên, người tiêu dùng phải hết sức cảnh giác, không được dùng quá liều, không được dùng sản phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Nếu không tuân thủ nguyên tắc này sẽ dẫn đến mất nước, co giật, liệt và tử vong.

Ông Đáng cũng cảnh báo: "Ở Việt Nam hiện có rất nhiều loại thực phẩm chức năng không công bố tiêu chuẩn chất lượng, đặc biệt rất nhiều hàng xách tay, có loại quảng cáo giảm cân siêu tốc từ 6 đến 8kg trong một tháng. Người tiêu dùng phải hết sức cảnh giác với những thông tin trên, nếu không sẽ nguy hiểm đến sức khỏe".

Làm thế nào để người tiêu dùng sử dụng thực phẩm chức năng an toàn trong việc hỗ trợ giảm cân? Ông Đáng khuyến cáo: "Người tiêu dùng phải rất chú ý khi mua thực phẩm chức năng. Phải chọn những sản phẩm đã được Cục VSATTP cấp giấy chứng nhận sản phẩm đạt tiêu chuẩn có ghi trên nhãn sản phẩm. Tuyệt đối không sử dụng hàng chưa được công bố tiêu chuẩn, không ghi trên nhãn sản phẩm, đặc biệt là hàng xách tay, trôi nổi".

Để cấp giấy chứng nhận cho sản phẩm, Cục VSATTP phải thẩm định chất lượng, hiệu quả và an toàn của sản phẩm như được dùng lưu thông ở nhiều nước và không có biến chứng. Trên thị trường hiện có các thực phẩm chức năng đã được Cục VSATTP cấp giấy chứng nhận sản phẩm đạt tiêu chuẩn như trà giảm béo của Noni, Thiên Sư, MegaT, Lô Hội…

Thừa cân, béo phì đang trở thành căn bệnh xuất hiện nhiều ở các thành phố, đô thị lớn. Giảm cân là việc cần phải tiến hành đối với người thừa cân, béo phì nhưng phải theo các nguyên tắc, không được lạm dụng quá vào thực phẩm chức năng, đặc biệt là thực phẩm nhập lậu, không rõ nguồn gốc. Các cơ quan chức năng, đặc biệt là lực lượng QLTT cần thắt chặt công tác kiểm tra, kiểm soát nhằm phát hiện và công bố công khai danh tính của các loại thực phẩm chức năng chưa được cấp giấy chứng nhận của cơ quan y tế Việt Nam để người tiêu dùng không sử dụng.