Sau 3 năm, dự án Láng - Hòa Lạc hoàn thành chưa được một nửa
Nhìn lại một năm hoạt động, lãnh đạo ngành Giao thông vận tải cũng phải thừa nhận, trong 22 dự án trọng điểm thuộc các lĩnh vực đường bộ, đường sắt, đường biển, hàng không được thực hiện trong năm 2008, có không ít dự án đã chậm tiến độ.
Nguyên nhân của việc chậm tiến độ, phần lớn được các chủ đầu tư "đổ lỗi" cho công tác giải phóng mặt bằng. Tuy nhiên, đây có phải là nguyên nhân chính, và để khắc phục tình trạng trên trong năm 2009 như thế nào thì gần như vẫn là câu hỏi chưa lời đáp đối với việc thực hiện các dự án trọng điểm.
Sau 3 năm, dự án Láng - Hòa Lạc hoàn thành chưa được một nửa
Tuyến đường Láng - Hòa Lạc rộng 140m, dài 30km, nối từ Trung Hòa Nhân Chính đến quốc lộ 21 (Hòa Lạc) do Ban QLDA Thăng Long làm đại diện chủ đầu tư, Vinaconex làm tổng thầu, mới hoàn thành 40% khối lượng công trình và lý do chủ đầu tư đưa ra biện minh cho việc chậm tiến độ là do công tác giải phóng mặt bằng.
Theo báo cáo quý IV/2008 về tình hình thực hiện các dự án trọng điểm của Bộ GTVT, đến nay mới có mặt bằng 82% của dự án. Còn vướng 3,448km trên đường cao tốc; 5,134km trên đường gom trái; 6,2km trên đường gom phải và một số vị trí trên các đường nhánh nút giao. Tập trung vướng nhiều nhất là ở cuối tuyến (nút Hoà Lạc) thuộc địa phận Hà Tây cũ.
Hạng mục khống chế tiến độ dự án hiện nay là thi công hầm chui đường sắt, nút Hoà Lạc. Về hầm chui đường sắt, Vinaconex đã ổn định biện pháp tổ chức xây dựng và triển khai thi công. Nút Hoà Lạc thì phải chờ bàn giao mặt bằng. Vì thế, tổng thầu Vinaconex có kiến nghị về thời gian hoàn thành cơ bản dự án vào tháng 6/2010 và hoàn thiện, thông xe toàn tuyến vào tháng 9/2010.
Trên thực tế, Dự án Láng - Hoà Lạc đã được khởi công từ ngày 20/3/2005, dự án mở rộng và hoàn thiện đường Láng - Hòa Lạc đến nay đã kéo dài hơn 3 năm. Cùng đó, đầu tháng 2/2007, cầu Thanh Trì, Hà Nội đã được khánh thành và thông xe nhằm giảm tải cho cây cầu Chương Dương.
Nhưng từ đó đến nay đường dẫn lên phía Nam cầu Thanh Trì vẫn đang thi công dở dang, trong khi nhu cầu lưu thông của các phương tiện ngày một lớn. Điều này đã dẫn đến tình trạng hằng ngày từng đoàn xe ôtô ùn lại thành hàng dài trên con đường Pháp Vân chật chội, đầy ổ voi này.
Nhiều lái xe cho biết, để sang quốc lộ 5, họ phải qua cầu Thanh Trì, nhưng đường dẫn lên cầu chưa có, vì thế đường Pháp Vân lại là con đường ngắn nhất để các xe tải từ phía Nam thành phố vượt sông Hồng bằng cầu Thanh Trì. Do vậy, các lái xe phải mất cả giờ đồng hồ để đi qua đường Pháp Vân.
Theo lãnh đạo Ban quản lý dự án Thăng Long (chủ đầu tư Dự án đường Thanh Trì) dự kiến sẽ hoàn thành vào tháng 4/2008. Nhưng đến nay đường dẫn này vẫn chưa thể hoàn thành. Nguyên nhân chính của sự chậm trễ cũng được Ban quản lý giải thích rằng do khâu giải phóng mặt bằng.
Nhiều dự án đường cao tốc được khởi công năm 2009 có rơi vào lối mòn chậm tiến độ?
Theo thông tin từ Bộ GTVT, cũng chính vì chậm trễ trong khâu GPMB nên không ít dự án đường cao tốc đã phải lùi thời gian thi công sang năm 2009 như Dự án đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai (giai đoạn 1). Với chiều dài toàn dự án là 264km, tổng mức đầu tư gần 20.000 tỷ đồng, dự kiến khởi công trong quý 1/2009 và hoàn thành năm 2012, nhưng theo Công ty Phát triển đường cao tốc Việt Nam (chủ đầu tư) thì hiện công tác GPMB trên địa bàn 4 tỉnh Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Yên Bái, Lào Cai đang được triển khai xong cũng gặp phải những khó khăn chung do chính sách GPMB, nên khả năng ảnh hưởng đến tiến độ là điều khó tránh khỏi.
Dự án đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng (do Tổng Công ty Phát triển hạ tầng và Đầu tư tài chính Việt Nam- VIDIFI) cũng không ngoại lệ. Dự kiến khởi công trong năm 2008, song do những vướng mắc về kinh phí hỗ trợ chênh lệch giá, đền bù diện tích đất ở... nên chủ đầu tư và các cơ quan liên quan đành lùi thời điểm khởi công toàn tuyến vào tháng 4/2009.
Hay như Dự án đường cao tốc TP Hồ Chí Minh - Trung Lương (Ban QLDA Mỹ Thuận là đại diện chủ đầu tư) hiện đã thi công xong 22,5km móng cấp phối đá dăm, rải bê tông nhựa 7,5km, còn tồn tại gần 1km trên 6 đoạn do công tác GPMB chậm dự kiến đến tháng 2/2009 mới dỡ tải. Do vậy, tiến độ hoàn thành thông xe phần đường cao tốc dự kiến lùi vào tháng 6/2009.
Không vì lý do giải phóng mặt bằng, Dự án xây dựng quốc lộ 3 mới, đoạn Hà Nội - Thái Nguyên (do Ban quản lý dự án 2 thuộc Cục Đường bộ Việt Nam làm đại diện chủ đầu tư) lại gặp vướng mắc trong công tác đấu thầu. Theo quyết định phê duyệt dự án của Bộ GTVT, dự án QL3 giai đoạn 1 có tổng chiều dài là 62,9km gồm 2 gói thầu xây lắp chính với tổng mức đầu tư là 8.104 tỷ đồng. Nhưng đến nay cả hai gói thầu đều chưa thể thực hiện xong...
Điểm lại một vài dự án trọng điểm của ngành Giao thông đang và sắp triển khai, nhận thấy rằng mỗi dự án chậm tiến độ đều được các chủ đầu tư, nhà thầu đưa ra những lý do "khách quan chính đáng" để biện minh. Nhưng đấy có thực là nguyên nhân chính hay sự chậm tiến độ là do năng lực yếu kém của các chủ đầu tư, điều này Bộ GTVT cũng như các cơ quan liên quan cần sớm có giải pháp rõ ràng khắc phục