Số phận bài thuốc gia truyền của “vua voi” Ama Kông

14:42 03/11/2008

Sự tồn tại của bài thuốc gắn với thương hiệu "vua voi" Ama Kông hàng chục năm qua đã làm cho nhiều người tận dụng được cơ hội kinh doanh và trở nên giàu có. Riêng gia đình Ama Kông thì vẫn nghèo và bị phía Sở Y tế Đắk Lắk cấm bán thuốc gia truyền này.

Đã nhiều năm qua, tên tuổi về bài thuốc gia truyền của "vua voi" Ama Kông được nhiều người biết đến và nó đã trở thành món quà đặc trưng của Tây Nguyên dành cho giới "mày râu". Thế nhưng, số phận của bài thuốc ấy cũng thật nghiệt ngã như phận đời "vua voi" và đến giờ vẫn chưa yên ổn dưới bàn tay của con người.

Biệt danh "vua voi" Ama Kông với thành tích săn bắt 298 con voi rừng và có 4 người vợ 21 đứa con. Thành tích dẻo dai, sung mãn ấy của Ama Kông gắn với bài thuốc gia truyền tráng dương, bổ thận đang được xem là vấn đề "nóng" trong việc công nhận tính hợp pháp và hợp lý của nó.

Bác sĩ Nguyễn Đức Phồi, Chủ tịch Hội Đông y tỉnh Đắk Lắk cho biết, bài thuốc gia truyền này được vua Lào truyền lại cho Ama Kông. Sự tồn tại của bài thuốc gắn với thương hiệu "vua voi" Ama Kông hàng chục năm qua đã làm cho nhiều người tận dụng được cơ hội kinh doanh và trở nên giàu có.

Riêng gia đình Ama Kông thì vẫn nghèo. Là người nổi danh lừng lẫy, bây giờ đã bước sang cái tuổi ngoài 90, gần đất xa trời nhưng Ama Kông cùng vợ con chỉ được sống trong căn nhà sàn cũ kỹ và cuộc sống thường ngày chỉ biết nhờ vào sự ghé thăm của khách du lịch... Thế nhưng, xung quanh ông có không ít người chăm chăm vào bài thuốc gia truyền ấy mà trục lợi bằng mọi cách.

Một thời, bác sĩ Hồ Việt Sang đã bày ra đủ trò để nhằm chiếm trọn quyền thừa kế bài thuốc này của Ama Kông. Con trai Ama Kông là Khăm Phét Lào đã phải lặn lội khắp các cơ quan pháp luật để kiện bác sĩ Hồ Việt Sang đòi lại quyền công lý. Đợi đến khi tòa hòa giải, yêu cầu không cho bác sĩ Hồ Việt Sang kinh doanh bài thuốc này nữa, thì cũng đủ thời gian để ông ta kiếm tiền một cách khấm khá lắm rồi. Thế nhưng ông Sang chỉ bồi thường cho Ama Kông có 2 triệu đồng, theo sự phân giải của tòa.

Không chỉ ông Sang, mà ở Đắk Lắk, đâu đâu cũng thấy người ta bày bán các loại rượu Ama Kông, thuốc Ama Kông một cách công khai. Thế nhưng, phía Sở Y tế Đắk Lắk thì cấm gia đình Ama Kông bán thuốc gia truyền này. Tuy không có quyết định hẳn hoi về việc cấm, nhưng trong biên bản làm việc ngày 8/9/2008 giữa Đoàn Thanh tra Sở Y tế Đắk Lắk với ông Khăm Phét Lào (con trai Ama Kông) đã kết luận không cho phép quảng bá, lưu hành bài thuốc gia truyền Ama Kông khi chưa được sự cấp phép của ngành Y tế.

Trong khi đó, ngành Y tế Đắk Lắk lại cấp phép cho 2 cơ sở được công bố rượu Ama Kông gồm: Rượu màu Ama Kông do cơ sở Biệt Điện công bố và rượu Yok Đôn do cơ sở Cư M'gar công bố. Tuy hai loại rượu này công thức không hoàn toàn giống như bài thuốc của Ama Kông nhưng có sự kế thừa từ đó và cũng đã dùng thương hiệu Ama Kông để giới thiệu, bày bán.

"Vua voi" Am a Kông hằng ngày ngồi ở nhà đợi khách.

Bác sĩ Nguyễn Đức Phồi khẳng định, bài thuốc gia truyền có tác dụng cường dương bổ thận này thuộc sở hữu của Ama Kông. Một đề tài sưu tầm, định danh, xác định thành phần hóa học và tính chất sinh học cơ bản của một số cây thuốc dân tộc bản địa ở Đắk Lắk do Tiến sĩ Phạm Văn Lình, Hiệu trưởng Trường Đại học Y Huế chủ nhiệm đề tài thực hiện từ năm 2002 đến 2004 cũng đã xác định, kết quả trong số 12 nhóm cây nghiên cứu có 2 loại cây sử dụng trong bài thuốc gia truyền của Ama Kông là "Tơm Trưng và Tơm Nglena" mọc ở Vườn quốc gia Yok Đôn, Đắk Lắk.

Hai loại cây thuốc này có tác dụng số một trong việc bồi bổ cơ thể, bổ thận tráng dương, chữa đau lưng nhức mỏi. Điều ấy cho thấy giá trị thực về bài thuốc gia truyền của Ama Kông là rất lớn. Đích thân ông Y Luyện (nguyên Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk) đã có văn bản chỉ đạo Hội Đông y tỉnh Đắk Lắk vận động kế thừa bài thuốc để lưu giữ muôn đời. 

Có điều bức xúc hiện nay khi giải quyết những vụ kiện cáo tranh giành quyền lợi từ bài thuốc gia truyền này rất khó khăn vì chưa đăng ký thương hiệu bản quyền.

Trao đổi với PV Báo CAND về việc cấp phép lưu hành bài thuốc, Giám đốc Sở Y tế Đắk Lắk Nguyễn Phi Tiến cho rằng còn đang trong quá trình hướng dẫn, xem xét. Tuy nhiên, khi hỏi về việc cấp phép cho các loại rượu có thương hiệu từ bài thuốc Ama Kông có vi phạm bản quyền và tính kế thừa không thì ông Tiến không trả lời.

Thực tế, nhu cầu xã hội, nhu cầu người tiêu dùng rất lớn về bài thuốc này nên đã tạo cho bài thuốc gia truyền của "vua voi" Ama Kông có một thương hiệu nhất định, nhưng về mặt pháp lý thương hiệu thì đến giờ vẫn chưa có. Đây cũng là sự thiệt thòi lớn cho Ama Kông và gia đình ông đã lưu truyền bài thuốc này từ nhiều năm qua, trong khi đó sự giàu có thuộc về nhiều người khác đã trục lợi từ bài thuốc quý này

Ngọc Như

Chiều 20/2 (tức mùng 4 Tết), người dân từ các tỉnh thành đã dần quay trở lại Thủ đô dù chưa kết thúc kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Tuy nhiên, ghi nhận của PV Báo CAND tại khu vực cửa ngõ phía Nam Thủ đô, tình hình giao thông diễn ra thuận lợi, người dân đi lại thông suốt. Lực lượng CSGT cùng với Công an cơ sở ứng trực tại tất cả các điểm nút ra vào thành phố để đảm bảo TTATGT cũng như triển khai thêm thiết bị công nghệ cho hoạt động giám sát, xử lý vi phạm giao thông trên tuyến.

Trong ngày 20/2 (mùng 4 Tết Bính Ngọ), người dân từ các tỉnh đã dần quay trở lại Thủ đô sớm song tình hình giao thông tại Hà Nội và các cửa ngõ được ghi nhận là khá thuận lợi và thông suốt, không xảy ra ùn tắc nghiêm trọng kéo dài như những năm trước.

Ngày 20/2, Ban tổ chức Lễ hội Du lịch Chùa Hương 2026 thông báo hoàn trả tiền đã đặt mua vé thắng cảnh từ 00h ngày 20 đến 24h ngày 22/2 qua các hình thức trực tiếp và trực tuyến. Ban tổ chức cũng thực hiện miễn phí gửi xe ô tô các loại tại các bến xe do Ban tổ chức quản lý.

Sau khi ăn trứng cá rồng - một loại cá cảnh, 13 người ở Thanh Hóa nhập viện với triệu chứng đau bụng, nôn, tiêu chảy nghi ngộ độc. Bộ Y tế yêu cầu khẩn trương điều tra làm rõ.

Sau ba ngày đầu năm, thị trường hàng hóa cả nước trong ngày Mùng 4 Tết Bính Ngọ 2026 đã dần hoạt động trở lại. Nguồn cung được tăng cường, hệ thống phân phối mở cửa đồng loạt, sức mua ở mức vừa phải nên giá cả nhìn chung ổn định, không có biến động bất thường.

Những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, người dân khắp cả nước nô nức rủ nhau đi lễ. Trong các điểm đến tâm linh trên địa bàn Thủ đô Hà Nội, Phủ Tây Hồ luôn là một trong những nơi thu hút rất đông đảo người dân về dâng hương, làm lễ đầu năm.

Khoảng 4h sáng ngày 20/2, sau 3 giờ tích cực tìm kiếm, Công an xã Tây Yên Tử và Tổ bảo vệ Công ty Dịch vụ Tây Yên Tử đã nhanh chóng tìm kiếm, đưa 4 du khách bị lạc trong rừng khi tham quan Khu du lịch tâm linh – sinh thái Tây Yên Tử, thuộc xã Tây Yên Tử, tỉnh Bắc Ninh về nơi an toàn.

Khi sắc xuân bắt đầu lan tỏa trên từng con phố, cũng là lúc nền kinh tế Việt Nam khép lại một năm với nhiều dấu ấn đáng nhớ. Năm 2025 trôi qua trong bối cảnh thế giới đầy biến động, nhưng cũng là năm Việt Nam ghi tên mình đậm nét hơn trên bản đồ thương mại toàn cầu, bằng những con số xuất khẩu (XK) kỷ lục và sự trưởng thành rõ rệt của thương hiệu “Made in Vietnam”.

Khi những cành đào trước ngõ vừa hé nụ, khói hương trầm ngày Tết còn vương trong sương sớm, thì ở nhiều trụ sở Công an trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, một ca trực mới đã bắt đầu. Không pháo hoa, không tiếng chúc Tết rộn ràng, thay vào đó là ánh đèn phòng làm việc xuyên Tết, là tiếng bàn phím gõ nhịp đều đều, là những dòng dữ liệu dân cư được cập nhật chính xác đến từng chi tiết. Với lực lượng Công an Thanh Hóa, Tết không chỉ là thời khắc sum vầy, mà còn là “thời gian vàng” để tăng tốc, hoàn thiện mục tiêu chuyển đổi số, bảo đảm quyền lợi thiết thực nhất cho nhân dân.

Ngoại hình “chuẩn người mẫu”, bộ vest đen lịch sự, cặp kính đen cùng phong cách đầy… lãng tử khi xuất hiện cùng dàn xe chuyên dụng của lực lượng Cảnh vệ CAND khiến Trung uý Phùng Thế Văn trở thành hiện tượng đặc biệt được quan tâm trong dịp đại lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9 (A80). Nhưng có lẽ, đến thời điểm hiện tại, vẫn ít người biết tường tận về người lính đặc nhiệm trẻ vẫn được cộng đồng mạng, nhất là người trẻ ví von là “soái ca Cảnh vệ” A80 này.

Chỉ trong 6 ngày (từ ngày 27 Tết đến mùng 3 Tết), qua công tác tuần tra, kiểm soát; lực lượng chức năng đã phát hiện, lập biên bản 717 trường hợp vi phạm, tạm giữ 261 phương tiện. Các trường hợp phần lớn vi phạm liên quan đến các lỗi: nồng độ cồn, tốc độ, chở hàng quá khổ, quá tải và các lỗi tiềm ẩn nguy cơ cao gây TNGT.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文