Tây Nguyên: Khát vọng làm giàu
Chuyện ra đi từ vùng sạt lở sông Hồng
Ông Trần Tâm, 60 tuổi, hiện ở thôn 2, xã Tân Lập, huyện Kon Rẫy vẫn còn khắc khoải với cái đêm cách đây hơn 10 năm ở vùng quê xã Trung Hà: Chỉ một đêm thôi mà lũ sông Hồng cuốn đi hơn chục nóc nhà đã bao đời gắn bó, thế rồi bao ngày như thế, hàng trăm ngôi nhà bị cuốn đi và có nguy cơ không đứng vững trước thiên nhiên khắc nghiệt.
Đã có rất nhiều đoàn công tác của Trung ương và tỉnh Vĩnh Phúc về và nhiều phương án đặt ra; người dân ngơ ngác, âu lo cho số phận và tương lai của hàng ngàn người.
Giữa lúc đó, bằng chủ trương cụ thể giữa Kon Tum và Vĩnh Phúc, ông Nguyễn Văn Thái, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn và đoàn cán bộ Ban kinh tế mới tỉnh Kon Tum đến Trung Hà. Cứu dân, lo cho dân, tìm nơi ở mới là nhiệm vụ cấp bách nhanh chóng được thực hiện. Đấy là giữa năm 1996.
Ngay sau đó, 80 hộ của Trung Hà được đưa vào Kon Tum với một dự án kinh tế mới Đak Tân được thành lập. Mỗi hộ được cấp 1.000m2 đất thổ cư, 5.000m2 đất canh tác, được hỗ trợ tiền làm nhà, cấp tiền ăn theo chính sách di dân...
Sau hơn 10 năm khai sơn phá thạch trên quê hương mới, đến nay, xã Tân Lập với dự án Đak Tân đã có 168 hộ, 640 khẩu tất cả là dân của xã Trung Hà, huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc vào đây lập nghiệp. Từ một vùng đất hoang vu, nay đã trở thành một vùng quê trù phú trên cao nguyên. Tất cả đều có cuộc sống khá giả gấp nhiều lần so với khi còn ở ngoài quê.
Điển hình như hộ ông Lê Văn Vân với thu nhập bình quân một năm gần 200 triệu đồng. Ông vừa xây được ngôi nhà 2 tầng, có máy cày, 2 xe máy, có tủ lạnh, 14 con bò, 15 con dê, 50 con heo, 100 con gia cầm, có 5 ha đất canh tác, trồng được 2.000 cây bời lời và 300 cây dó bầu.
Ông Trần Tâm, thôn phó thôn 2 cho biết, hiện nay, thôn có khoảng 10% hộ giàu, 50% hộ khá... Ông nói với đoàn cán bộ của tỉnh Kon Tum đến thăm là: "Bây giờ nghĩ lại tôi thấy như một giấc mơ. Cuộc sống của chúng tôi thay đổi nhanh quá...".
Đã hiện lên những vùng quê trù phú
Theo ông Nguyễn Văn Thái, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh Kon Tum, từ năm 1992 đến nay, tỉnh Kon Tum đã tiếp nhận 9.123 hộ với 36.144 khẩu và 19.043 lao động vào xây dựng các vùng kinh tế mới (số dân nói trên hiện chiếm 10% dân số của tỉnh).
Các dự án di dân phát triển kinh tế - xã hội vùng kinh tế mới Đak Tân, huyện Kon Rẫy; Đak Chư, thị xã Kon Tum; Sa Nhơn, huyện Sa Thầy đã hoàn thành và phát huy hiệu quả tích cực. Các dự án Đak Tờ Re - Đak Ruồng, huyện Kon Rẫy; Đak Long - Đak Man, huyện Đak Glei; Bến Héc, huyện Ngọc Hồi và 2 dự án di dân tự do ở huyện Đak Hà và thị xã Kon Tum đang ở giai đoạn hoàn thành rất khả quan.
Chúng tôi đã làm một cuộc vi hành đến các làng kinh tế mới. Đi giữa đất trời Tây Nguyên những ngày này, không khí thật trong lành, mát dịu. Tôi đi trong miên man trong bạt ngàn của cà phê, cao su, của những rẫy sắn xanh tươi bên những ngôi nhà mới khang trang, hiện hữu của sự trù phú và hạnh phúc trên những vùng đất mới. Tôi thầm nghĩ, công cuộc đổi mới của đất nước thật là kỳ diệu.
Chủ trương đưa người dân phía Bắc vào Tây Nguyên lập nghiệp là một cuộc cách mạng mới trong sự nghiệp dựng xây, mở mang bờ cõi. Tất cả đang được thể hiện sinh động trong cuộc sống hàng ngày của người dân…
Hầu hết bà con đi xây dựng kinh tế mới là người ở các tỉnh Vĩnh Phúc, Hoà Bình, Thái Bình, Hà
Vợ chồng anh Đỗ Văn Thụy và chị Phạm Thị Ánh ở khu dự án Đak Tân thì vẫn bàng hoàng về nỗi vất vả khi ở quê vùng sạt lở sông Hồng. Chị Ánh nói: "Bây giờ cuộc sống đã khá lên nhiều rồi, vợ chồng tôi ơn Đảng và Nhà nước nhiều lắm".
Ông Chu Văn Sơn, 46 tuổi, dân tộc Sán Dìu, quê ở Thái Nguyên hiện ở xã Đăk Sú, huyện Ngọc Hồi đã làm hẳn một bài thơ về cuộc đổi đời trên quên hương mới, có đoạn: "Từ vùng đất hoang vu, đã tươi cành xanh lá; qua gian khó khổ đau, đã vượt lên làm giàu".
Đúng thế, người dân đi xây dựng kinh tế mới đến Kon Tum đã tạo dựng nên diện mạo của những vùng nông thôn mới. Theo báo cáo của Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh, bà con đã khai hoang được gần 2.700ha đất trống đồi núi trọc vào canh tác, sản xuất nông nghiệp. Trong đó, diện tích cây lương thực gần 1.000 ha, còn lại là cây nông nghiệp và hoa màu. Hầu hết bà con có cuộc sống sung túc hơn so với lúc ở quê, không còn hộ nào bị đói và số hộ nghèo ngày càng được thu hẹp.
Nhiều hộ có thu nhập hàng năm từ 20-30 triệu đồng, rất nhiều hộ có thu nhập trên 50 triệu đồng một năm như ở vùng kinh tế mới Thanh Hoá của huyện Sa Thầy; Bờ Y của huyện Ngọc Hồi và Tân Lập - Đak Tờ Re của huyện Kon Rẫy.
Cơ sở hạ tầng được đầu tư đúng mức. Xin nêu vài con số: giao thông 55km; cầu cống 30 cái; thuỷ lợi nhỏ 20 công trình; cấp nước sinh hoạt 15 công trình, 4.430m2 trường học, 3.363 giếng nước, 90 nhà trẻ, 4 trạm biến áp điện...
Rất nhiều "cái được" trong chương trình di dân - xây dựng vùng kinh tế mới nhằm khai thác tiềm năng đất đai của Kon Tum, góp phần điều hoà lao động, dân cư và xây dựng nông thôn mới, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh suốt những năm qua.
Đặc biệt, đã hình thành những điểm sáng đối với nông thôn tỉnh nhà như các khu kinh tế mới xã Bờ Y, Đak Sú, huyện Ngọc Hồi; làng 0, xã Ya Xia, huyện Sa Thầy; Tân Lập, Đak Tờ Re, huyện Kon Rẫy; nông trường 732, huyện Ngọc Hồi; nông trường 701, huyện Đak Hà, nông trường Đak Long, huyện Đak Glei vv... tất cả đã và đang chuyển mình vượt lên trên chặng đường vươn tới ấm no, giàu có