Thăm lại ngôi nhà 30 Hoàng Diệu ngày Đại tướng đi xa
Trước nhà có khoảnh vườn rộng với những cây cổ thụ luôn hiên ngang nhưng trầm mặc, lặng lẽ trước những đổi thay của đất trời. Tôi có may mắn được nhiều lần đến thăm nơi này, được cùng mọi người chụp ảnh với bác Văn. Có nhiều khi, tôi đến một mình và chỉ cần nói với Cảnh vệ rồi chạy xe máy qua khu vườn, vào đến gần sảnh phòng khách.
Hầu như lần nào đến, tôi đều thấy nhà có khách. Có lúc là đoàn lãnh đạo cấp cao, lúc là khách quốc tế, lúc là các vị cựu binh, khi là những người dân bình thường ở quê ra muốn được đến tận nơi để tận mắt được nhìn, được bắt tay vị tướng oai hùng. Đặc biệt, vào dịp thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22/12) và sinh nhật bác Văn (25/8) hằng năm, mỗi ngày Nhà số 30 đều rất đông khách, đông như một bảo tàng đầy sức hút trong ngày khai trương.
 |
|
Các cựu cán bộ Cảnh vệ - Bộ Công an trong một lần đến thăm Đại tướng Võ Nguyên Giáp tại nhà riêng. |
Chiều 5/10, chúng tôi đến Nhà số 30. Chiều thu đã se se lạnh. Khá đông người vào ra. Trung tá Lê Văn Hải, cán bộ Văn phòng Đại tướng Võ Nguyên Giáp, người đã nhiều năm được phục vụ bác Văn cho hay: Hai ngày trước khi bác Văn mất, sức khỏe của bác có dấu hiệu xấu đi rõ rệt, các chỉ số tim mạch, huyết áp không ổn định…
Thực ra, sau dịp sinh nhật bác vừa rồi (25/8/2013), sức khỏe của bác diễn biến xấu rõ rệt. Anh em tôi là những cán bộ, nhân viên được bảo vệ, phục vụ, chăm sóc bác Văn nhưng đều được bác coi như người nhà và chúng tôi cũng quý mến, chăm sóc, phục vụ bác với tất cả tình cảm gia đình, tâm huyết và kính trọng bác. Hay tin bác mất, anh em tôi đều có mặt cùng gia đình, cho đến khi thi hài bác được đưa vào phòng lạnh…
Những lần đến thăm Nhà số 30, chúng tôi còn được trò chuyện với Đại tá Nguyễn Huyên, người trợ lý của Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong nhiều năm. Vị Đại tá già tâm sự: "Khách trong nước, ngoài nước đều mong muốn được gặp Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Các dịp ngày lễ, ngày Tết, sinh nhật của Anh, nhiều đoàn cựu chiến binh, đồng bào, đồng chí khắp trong Nam ngoài Bắc, về Hà Nội đến thăm và chúc mừng Đại tướng. Hồi chưa cấm đốt pháo, có đoàn đi xe ca, đỗ xịch ngoài cổng, các vị khách bước xuống lấy mấy bánh pháo ra, treo trên sào tre, đốt pháo nổ ran từ ngoài vườn, xen lẫn tiếng cười nói rộn rã trong niềm hân hoan phấn khởi được về thăm Anh Văn. Từ lúc họ vào gặp Đại tướng cho đến lúc ra về, không khí vui vẻ như ngày hội"...
Nhiều năm gắn bó với Đại tướng, ông Huyên chiêm nghiệm: "Tình cảm của đồng chí, đồng bào, của bạn bè quốc tế đối với Anh Văn thật sâu sắc, chân thành. Một số đoàn khách không liên hệ trước, cứ "đổ bộ" xuống cổng 30 Hoàng Diệu, rồi đòi được vào thăm Đại tướng. Cảnh vệ điện vào báo cáo, tôi sang xin phép và đề nghị Anh dành thời gian tiếp. Hầu như lần nào Anh cũng vui vẻ đồng ý...
Một kỉ niệm ông Huyên còn nhớ mãi, có một anh thương binh bị cụt một chân, chống nạng đến trước cổng nhà 30 Hoàng Diệu. Anh trình bày với Cảnh vệ: "Tôi bắt xe khách từ Hải Phòng lên đây, chỉ có nguyện vọng duy nhất là được gặp Đại tướng Võ Nguyên Giáp". Khi được vào cổng, qua khu vườn đã thấy Đại tướng đứng chờ trên sân, anh thương binh buông nạng ra ôm chặt lấy Đại tướng, rồi vừa khóc, vừa nói: "Thế là tôi toại nguyện rồi! Được gặp Đại tướng rồi, bây giờ tôi về có chết cũng thỏa lòng".
Nhiều đoàn cựu binh Điện Biên Phủ, cựu bộ đội Trường Sơn, Thanh niên xung phong,... khi được đến thăm Đại tướng, có những người cảm động cứ ôm lấy Anh mà khóc vì vui mừng được gặp Anh và thương Anh. Đại tướng dí dỏm hỏi: "Gặp được nhau là quý rồi, phải mừng chứ sao lại khóc?". Nghe Đại tướng nói vậy, không ít người lại càng thổn thức...
Là người phụ trách Văn phòng Đại tướng Võ Nguyên Giáp và sắp xếp lịch các đoàn khách vào thăm Đại tướng, ông Huyên thường xuyên được nhận sự ủy thác của các đoàn khách, của các cựu chiến binh cả nước: "Chúng tôi ở xa, ít có điều kiện về thăm Đại tướng. Mong các anh tận tâm, tận lực chăm sóc, giúp việc Anh Văn. Chúng tôi tha thiết nhờ cậy anh đấy"!. Thật cảm động biết bao, bởi tất cả những tình cảm ấy toát lên từ tấm lòng tin yêu, từ sự kính trọng với Đại tướng Võ Nguyên Giáp, người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Chiều muộn ngày 5/10, chúng tôi bước vào một căn phòng đầu hồi của ngôi nhà, như một bảo tàng thu nhỏ với những tranh, tượng và vô số tặng phẩm lưu niệm quý giá, những bức trướng của đồng chí, đồng bào trao tặng Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Có một bức trướng của gia đình cụ Nguyễn Thị Vĩnh (Tam Đảo, Vĩnh Phúc) kính mừng thọ Đại tướng Võ Nguyên Giáp tuổi 90 có ghi "Văn võ song toàn lừng danh tướng/Tâm hồn đức độ xứng hiền nhân"; và một câu đối nổi tiếng khác do Viện Mác – Lênin và Giáo sư Vũ Khiêu đề tặng "Võ công truyền quốc sử/Văn đức quán nhân tâm!".
Theo các cán bộ Văn phòng Đại tướng, việc tổ chức lễ tang của bác Văn đã được chuẩn bị kĩ lưỡng theo nghi thức quốc tang trong hai ngày 12 và 13/10. Thể theo di nguyện của bác Văn và nguyện vọng của gia đình, linh cữu bác sẽ được truy điệu, an táng vào ngày 13/10 tại Quảng Bình. Suốt cuộc đời