Thị trường sách giáo khoa: Tràn ngập sách lậu
"Có quá nhiều sách bài tập, nâng cao của nhiều nhà xuất bản và không biết phải mua thế nào để đủ sách cho con, không bị tình trạng thừa mà vẫn thiếu". Đây là tâm sự của một vị phụ huynh đang đi mua sách giáo khoa cho con.
Chỉ một buổi sáng đi quanh các điểm bán sách và phố "sách lậu" nổi tiếng Nguyễn Xí, Đinh Lễ, và đoạn phố Lý Thường Kiệt (xung quanh khu vực Công ty cổ phần Sách - thiết bị và xây dựng trường học Hà Nội), chúng tôi đã có một bản ghi nhận khá nhộn nhịp về hoạt động buôn bán sách giáo khoa lậu trước thềm khai giảng năm học mới.
"Sách gì cũng có" và "giá nào cũng có". Một bộ sách giáo khoa lớp 10 theo chương trình cơ bản có giá niêm yết của NXB Giáo dục là 151.000 đồng, nhưng khi chúng tôi sang hỏi "cò" đứng tập trung thành nhóm bên kia đường, ngay lập tức giá bộ này được đẩy lên 160.000 đồng.
Thủy - một “cò” trong nhóm ra sức thanh minh: "Không hề đắt hơn đâu, bộ sách của bọn chị có thêm 4 cuốn bài tập mà sách trong cửa hàng không có. Đồng ý mua thì chị về lấy". Khi chúng tôi hỏi tại sao sách lại rẻ hơn trong cửa hàng Nhà nước, chị ta cho biết sách được lấy từ nguồn riêng, nhưng năm nay cũng ít hơn mọi năm. Không mua nhanh là hết...
Tại phố Đinh Lễ và Nguyễn Xí, sách được bày bán tràn ra cả vỉa hè và lúc nào cũng đông người mua. Lý do đơn giản là do ở đây luôn trưng ra các tấm biển to ngay trước cửa hàng đề "giảm giá hết cỡ", "giảm giá đặc biệt"... Chúng tôi vào một cửa hàng và hỏi mua một bộ sách giáo khoa lớp 3. Sách được bọc trong một túi nilon và có bảng giá in của NXB Giáo dục là 67.800 đồng.
Thấy chúng tôi băn khoăn, chị bán hàng nhanh tay cầm một bộ lên và bảo: "Các loại sách khác thì được giảm giá nhiều nhưng sách giáo khoa này chị chỉ giảm cho em được 7% thôi, đúng 63.100 đồng (rẻ hơn 4.700 đồng so với bảng giá sách)".
Trở lại với nhóm "cò" sách ở Lý Thường Kiệt, cách mà họ lôi kéo người mua thường là giới thiệu bộ sách giáo khoa ngoài các cuốn bắt buộc phải có trong chương trình. Tại sao lại có sự chênh lệch mức giá này? Phải chăng sự tồn tại của các "cò" sách chính là hệ quả của việc vẫn còn có một số lượng lớn sách giáo khoa được in lậu? Tuy nhiên, một thực tế mà chúng tôi thấy rõ ràng là những cuốn sách do chính tay "cò" đưa ra không có gì khác biệt với những cuốn sách được bày bán trong cửa hàng.
"Cò" sách vẫn tụ tập đối diện cửa hàng sách ở phố Lý Thường Kiệt.
Một thủ đoạn nữa của "cò sách" là chúng in bìa sách giả để nâng cao giá của cuốn sách nhưng bên trong ruột sách vẫn là của NXB Giáo dục và không ít phụ huynh đã mắc lừa khi thấy “cò” trưng ra một cuốn sách giá rẻ trong cả bộ sách đã bị sửa nâng giá cao hơn giá sách thật.
Đồng chí Nguyễn Khánh Hùng, Phó Trưởng Công an phường Trần Hưng Đạo, quận Hoàn Kiếm cho biết: Năm nào, Công an phường cũng phối hợp với Công an quận và Ban Giám đốc Công ty Sách để "quét" những đối tượng “cò” sách này. Hiện nay, có khoảng chục đối tượng vẫn đang hoạt động ở đây.
Công an phường đã tổ chức tuyên truyền, lập một panô ảnh với nội dung "Hãy cảnh giác! Một số đối tượng lừa đảo, chữa giá sách", dựng ngay ở phòng bán sách để người dân biết. Bên cạnh đó, Công an phường đã yêu cầu 10 đại lý kinh doanh sách giáo khoa ký cam kết không tiếp tay cho bọn "cò" sách bằng cách chữa giá hay "tuồn" hàng ra bên ngoài.
Hiện nay, Đội An ninh của Công an quận Hoàn Kiếm cũng đang tiến hành theo dõi động thái của các đại lý này để kịp thời phát hiện vi phạm nếu có. Hàng ngày, lực lượng Công an phường đều tổ chức một đợt "quét". Công an phường đã đề nghị công ty mở cửa cả vào những giờ nghỉ để phục vụ khách. Cùng với đó, phường chấp nhận cho phía công ty tổ chức trông giữ xe ngay trên vỉa hè và không thu tiền của những khách hàng vào mua sách.
Tuy nhiên, đồng chí Hùng cũng cho biết: Quan trọng là những khách hàng đến mua sách thì hãy vào trong cửa hàng, đừng nghe bọn "cò" mà chịu thiệt thòi lại vô tình tiếp tay cho vi phạm