Tiếng khèn Mông trên đỉnh Tả Lủng

Tả Lủng ơi... sao nhiều đá thế!

"Ước chi trời đừng lạnh thêm nữa, ước chi đá ít đi và đất thật nhiều cho mùa gieo hạt, ước chi cơn mưa lại về xoá đi cơn khát trên cao nguyên và chúng ta hãy chung vai sát cánh cùng người Tả Lủng xoá đi cái đói, cái nghèo", tôi đã nghĩ như vậy khi nhìn thấy Tả Lủng trong sương sớm cao nguyên.

Chiếc xe leo lên những sườn núi chênh vênh. Một bên là vách núi, một bên là vực thẳm sâu hun hút, lởm chởm đá tai mèo. Ngay sau đó, hiện ra ngay trước mắt chúng tôi một áp phích bằng bê tông khang trang giữa ngã ba Tả Lủng, ghi khẩu hiệu thật trang trọng.

Anh Mai Xuân Tân, Chánh Thanh tra Sở hồ hởi nói, công trình của Thạc sỹ Nguyễn Văn Bình, Trưởng phòng Quản lý công nghệ đấy, công trình này do anh cùng chính quyền xã Tả Lủng xây dựng trong thời gian anh công tác tăng cường tại xã. Sự đổi khác dù là một chi tiết rất nhỏ khiến chúng tôi rất vui.

Vượt qua những triền dốc, rồi xe cũng đến trung tâm xã. Phó Chủ tịch xã Vàng Mí Sủ nắm chặt tay tôi bảo, Tả Lủng hôm nay thật vui, cảm ơn đoàn công tác nhiều lắm, những gói quà nghĩa tình này thật ấm lòng người Tả Lủng. Lớp học giữa cao nguyên, gió lồng lộng, lạnh tê người, ấy vậy mà những em thơ vẫn mong manh tấm áo chưa đủ ấm. Thật thương!

Hình ảnh làm tôi xúc động là cử chỉ cao đẹp của Giám đốc Sở. Đến Tả Lủng việc trước tiên là đồng chí thăm nơi ăn, ở sinh hoạt của các cháu học sinh bán trú, rồi tự tay mặc từng chiếc áo ấm cho các cháu mẫu giáo, lớp 1. Nào, giơ tay cao, bác mặc áo ấm cho con nào! Những đôi mắt ngây thơ, những tấm thân trẻ thêm ấm nồng hơi ấm tình người. Có lẽ, đã rất lâu rồi tôi mới thấy hình ảnh xúc động đến như vậy. Cả đoàn công tác chúng tôi tíu tít với việc phát áo, mặc áo cho các cháu.

Thầy giáo Nguyễn Thanh Giang, Phó Hiệu trưởng Trường cấp 1, 2 Tả Lủng mắt đỏ hoe, nắm chặt tay tôi bảo: "Các cháu bớt lạnh, còn giáo viên chúng mình ấm lòng, bởi tình nghĩa của các đồng chí thật nhiều". Lớp học giữa thung lũng gió ngàn lạnh buốt, bỗng hôm nay ấm nồng trong tình thương yêu ngập tràn.

Điện sáng cao nguyên và vũ điệu của đá

Xã Tả Lủng là xã đặc biệt khó khăn của huyện Đồng Văn, cũng như các xã khác trên cao nguyên đá, Tả Lủng trong diện thiếu đất canh tác nông nghiệp. Trưởng thôn Chín Chúa Lủng, Hầu Nhề Sùng nói với tôi: Cao nguyên nơi đây nhiều đá quá, đá tai mèo tầng tầng, lớp lớp trên nương ngô, đá trồi dưới nền nhà, đâu đâu cũng có đá. Ấy vậy mà người Mông vẫn kiên cường bám trụ với đồng đất cao nguyên sinh sống đã bao đời nay.

Nhưng có lẽ điều vui nhất với người Tả Lủng là ánh điện sáng đã về đến bản làng rồi. Có điện thật vui, ánh điện đem nguồn sáng đến mọi nhà, có điện để xem tivi, nghe đài để biết chủ chương của Nhà nước chứ. Cả làng, cả bản ai cũng sáng cái bụng, không còn tăm tối nữa. Trưởng thôn Hầu Nhề Sùng nói với tôi trong sự hào sảng của tính cách người Mông, chân tình và rất thân thiện.

Có đi mới biết cao nguyên đầy gian khổ và khắc nghiệt. Vậy mà từ những bé thơ đến những cụ già vẫn kiên cường sống nơi cao nguyên địa đầu của Tổ quốc. Điều mà mỗi chúng tôi ai cũng cảm nhận được là đồng bào đã kiên cường vươn lên trong sự khắc nghiệt của thiên nhiên. Sự đầu tư, quan tâm của Đảng và Nhà nước bằng nhiều chương trình dự án đã làm thay đổi bộ mặt cao nguyên đá khác xưa rất nhiều.

Những công dân tương lai xây dựng Tả Lủng giàu đẹp.

Giờ đây, khi mà dòng điện sáng đã trên khắp cao nguyên đá, có điện đã làm thay đổi diện mạo của vùng cao núi đá không riêng gì Tả Lủng. Những cây cột điện kéo ánh sáng đứng hiên ngang giữa trùng trùng, điệp điệp núi đá. Nhìn ánh điện mà mỗi chúng tôi đều thầm cảm phục sức mạnh sự dẻo dai của những người thợ điện. Các anh đã góp phần không nhỏ thắp sáng cao nguyên, giúp cao nguyên đá ngày càng tươi mới và phát triển.

Chủ tịch xã Nguyễn Xuân Thành nói với chúng tôi, có điện thì ai cũng vui, cũng mừng, bởi có điện là có tất cả mà. Điện đã giải quyết được cơ bản rồi, nhưng ở  cao nguyên đá lạnh lắm, cái lạnh đã khổ, thế nhưng thiếu nước càng khổ hơn. Mùa khô cao nguyên chỉ trơ trọi đá và đá.

Nguồn nước nơi đây khan hiếm lắm. Nước được người dân nơi đây ví như một thứ tài sản quý trên cao nguyên trong mùa khô hạn. Thực tế, để mua được một can nước sạch 20 lít là 12.000đ, thế nhưng cũng không đáp ứng đủ nhu cầu của dân.

Ấn tượng bởi vẻ đẹp thâm trầm của cao nguyên, bởi sự kiên cường của cư dân cao nguyên. Vũ điệu của những núi đá. Đá bao dung che chở và đồng hành cùng cư dân cao nguyên. Ước vọng một cuộc sống tươi mới sẽ đến với đồng bào và rõ là đã đến và đang đến, bằng chứng là sự đổi thay từng ngày.

Những công trình điện, đường, trường, trạm y tế, giáo dục đã làm thay đổi cuộc sống của đồng bào. Với nhiều chính sách ưu đãi của tỉnh, của Nhà nước. Tất cả đang dồn tâm sức, vật chất, các dự án kinh tế - xã hội và tình yêu thương mong cho cao nguyên ngày một đổi mới.

Theo dòng cảm xúc, vũ điệu rộn ràng theo nhịp hát tiếng khèn vang vọng trong nắng mới, đang báo hiệu một năm mới đầy ắp niềm vui và hạnh phúc. Tôi bồi hồi vẽ vũ điệu của đá bằng nhịp thơ rực đỏ hoa đào: Cao nguyên, cao nguyên đá/ Là nắng, là gió/ Là hoa đào rực đỏ và em/ Là những vũ điệu sống/ Rộn ràng tiếng khèn anh/ Nứu xuân ơi ở lại/ Cho đôi ta tự tình.

Tả Lủng hiện có 507 hộ, 2.730 khẩu sinh sống tại 13 thôn bản, có thôn bản cách xa trung tâm xã cả chục cây số đường núi. Cách duy nhất để đến được thôn là đi bộ và leo dốc. Có đi mới biết sự gian truân và cảm thông chia sẻ với những khó khăn của đồng bào nơi đây.

Chủ tịch xã Nguyên Khắc Thành, một trong những cán bộ trẻ và nhiệt huyết của xã Tả Lủng, đọc cho đoàn công tác của Sở những con số phát triển kinh tế khá ấn tượng như: Đàn trâu, bò, dê, ngựa toàn xã là 2.170 con, đàn gia cầm các loại là 5.125 con; sản lượng lương thực đạt 616,8 tấn... các chỉ số về an ninh quốc phòng, văn hoá giáo dục đều đạt mục tiêu kế hoạch năm 2006 đề ra.

 Tuy nhiên, để đạt được những kết quả nêu trên là cả một sự cố gắng lớn của chính quyền, đoàn thể và nhân dân các dân tộc trong xã. Trong đó có sự đóng góp, chỉ đạo sát sao của Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh, đơn vị phụ trách xã điểm.

Tả Lủng ngày mới rộn rã, trên khắp rẻo cao. Bác nông dân Thào Mí Giàng, xóm Xả Lủng, tự tin nói với tôi: Từ ngày có cán bộ dưới tỉnh lên tăng cường, cán bộ tỉnh dạy đồng bào nhiều thứ lắm. Nào là dạy cách trồng cấy khoa học, dạy cách ăn ở hợp vệ sinh, dạy cách nuôi con trâu, con bò béo tốt. Đem ánh điện, hạ sơn, xây dựng trường lớp, trạm y tế làm cho trung tâm văn hoá xã đã khang trang rồi. Dân bản được "thông" cái đầu nên biết cách làm ăn rồi. Cảm ơn sự quan tâm của cán bộ nhiều lắm.

Rời Tả Lủng trong nắng chiều tà, đâu đó vang tiếng khèn gọi bạn trên những đỉnh núi nhấp nhô những đá, thấp thoáng những vạt ngô nảy chồi xanh tươi trên những hốc đá, tương phản một sức sống diệu kỳ. Mỗi chúng tôi lại thêm chộn rộn, lưu luyến mảnh đất này. Đúng rồi! Rất mong những ước vọng của người dân trên cao nguyên Tả Lủng sớm thoát khỏi cảnh đói nghèo