Từ lính FULRO thành "chú lùn vác loa ở buôn Mthal"
Mỗi khi buôn làng có hội họp, Y Duynh Hra, trưởng buôn Mthal, xã Ea Rốc, huyện Ea Súp (Đắk Lắk), lại vác loa điện đi thông báo cho dân làng tập trung về nhà cộng đồng. Đồng bào yêu mến gọi người trưởng buôn chỉ cao hơn một thước tây này bằng cái tên thân mật “chú lùn vác loa điện”.
Lần đầu tiên đến buôn Mthal, tôi rất ngạc nhiên về cách gọi này. Nhưng đến khi gặp được Y Duynh, tôi mới vỡ lẽ nhiều điều... Đứng nói chuyện với tôi ở sân nhà cộng đồng nằm giữa buôn Mthal, Y Duynh cao chỉ hơn một thước tây. Tôi hiểu cách gọi của bà con trong buôn cũng chỉ là… trực quan sinh động.
Mà đúng vậy! Nhiều bà con tôi gặp, không ai có ý coi thường cái hình thể bên ngoài của Y Duynh. Mọi người đều tin tưởng anh, vì ở buôn anh là người thông minh, lanh lợi, ăn nói lưu loát, có kiến thức học vấn lớp 7.
"Cái đầu của Y Duynh nó rộng hơn cả kho chứa lúa trên rẫy. Nó biết được nhiều điều lắm !".
Nàng Hờ Hoen xinh đẹp, nết na của buôn Mthal cũng suy nghĩ như thế nên đã "bắt" (cưới) Y Duynh về làm chồng. Gần mười ba năm ăn ở với nhau, Hờ Hoen đã sinh cho Y Duynh ba đứa con gái khỏe mạnh, nết na. Chúng đều được vợ chồng Y Duynh cho ăn học đầy đủ như bao đứa trẻ khác. Y Duynh cũng đã làm được cái nhà to như bao gia đình khác trong buôn.
"Cuộc sống đầm ấm, yên vui của gia đình mình suýt nữa thì tan đàn xẻ nghé, vì mình lỡ dại nghe theo lời xúi bẩy của bọn xấu Ksor Kơk…", Y Duynh cúi mặt, gí gí cái ngón chân cái to bè trên đất.
Hỏi ra mới biết, bảy năm về trước, Y Duynh mới ngoài tuổi 30. Biết anh được người trong buôn Mthal tin cậy, bọn tay chân Ksor Kơk tìm tới dụ dỗ anh cùng nhóm thanh niên trong buôn lên TP Buôn Ma Thuột biểu tình.
Chúng bảo lên đó sẽ được chia nhà, chia đất, được giàu có, sung sướng. Y Duynh ngần ngừ không nghe, chúng đe dọa, nếu không ra rừng làm FULRO, không đi lên Buôn Ma Thuột biểu tình thì sẽ đào mồ bố, mẹ anh lấy xương cốt vứt đi. Y Duynh đành nghe lời bọn chúng…
"May mà Công an huyện Ea Súp và cụ Y Loai, già làng buôn Mthal biết được nên đã giải thích cho mình biết rõ bản chất lừa dối của bọn xấu nên không dấn sâu vào con đường lầm lỗi", Y Duynh thở dài đánh sượt như để trút đi gánh nặng bấy lâu ẩn chứa trong lòng…
Khi Y Duynh nhận ra lỗi lầm không đi theo bọn người xấu của Ksor Kơk, già làng Y Loai rất mừng. Ông cùng bà con trong buôn Mthal tổ chức lễ cúng Giàng để cho Y Duynh vạch trần bản chất lừa dối, xấu xa của bọn xấu.
Tại buổi lễ, Y Duynh cũng cầm chiếc vòng thiêng đã lưu truyền qua rất nhiều thế hệ người Êđê, hứa từ bỏ hẳn nẻo tối tăm quay về con đường sáng.
Kể từ đó, được sự dìu dắt của các cán bộ Công an huyện Ea Súp và già làng Y Loai, Y Duynh phấn đấu làm người tốt, sau đó được bà con buôn Mthal tín nhiệm bầu làm buôn phó, rồi buôn trưởng. Hạnh phúc nhất đến với Y Duynh là năm ngoái anh được vinh dự đứng vào hàng ngũ Đảng Cộng sản Việt
Thượng tá Nguyễn Đức Dũng, Trưởng Công an huyện Ea Súp, nói rằng: Y Duynh đã góp phần rất lớn trong công tác phổ biến, tuyên truyền các chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước ta đến với đồng bào Êđê, Jarai, Bana… ở buôn Mthal.
Y Duynh cũng thường đến từng nhà trong buôn giải thích cho mọi người hiểu cặn kẽ hơn về nếp sống văn hoá, văn minh, thắt chặt hơn tình đoàn kết của đồng bào, do đó ở buôn Mthal không hề xảy ra mâu thuẫn, xích mích. Mọi người sống với nhau trong tình thân ái chan hoà.
Y Duynh khoe với tôi rằng, trong chuyến công tác về huyện Ea Súp hồi trung tuần tháng 8/2007, đồng chí Thượng tướng Nguyễn Văn Hưởng, Ủy viên TW Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an cùng Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Lữ Ngọc Cư có đến thăm và tặng quà đồng bào buôn Mthal.
Nghe chuyện về anh, Thượng tướng Nguyễn Văn Hưởng và Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk đã tặng quà cho anh, khen ngợi và động viên anh cố gắng tham gia công tác tốt hơn.
Y Duynh tâm sự: "Đó cũng là niềm hạnh phúc lớn lao của đời mình. Mình bây giờ là người của Đảng, của Nhà nước rồi. Mình phải tiếp tục phấn đấu chứ không thể phụ lòng tin tưởng của các đồng chí lãnh đạo cấp trên và bà con dân làng…"