Về San Lùng xem người Dao làm rượu thật

08:15 29/08/2008
Lên với bản San Lùng, bạn sẽ được thấy nơi đây, người dân mến khách, tiếp rượu mà khách chưa say, chưa phải bò bằng bốn chi thì đừng nói chuyện ra về. Thứ rượu đó được ủ bằng loại thóc thơm với men lá rừng, chưng cất bằng tinh túy của trời đất. Đó là rượu San Lùng của người Dao trên núi cao, ở xã Bản Xỡ, huyện Bát Xát - Lào Cai.

Truyền thuyết về rượu tiên

Anh bạn tôi đi Lào Cai lần nào về cũng phải mua ít nhất 2 can rượu San Lùng. Nếu là thứ rượu nguyên chất không pha chế gì, thì anh ta k hẳng định đó là loại rượu anh uống "vào" nhất. Ở Hà Nội bây giờ cũng tràn lan rượu San Lùng, nhưng chủ yếu bị pha chế, không đúng chất lượng. Vì thế, muốn uống rượu nguyên chất, thưởng thức cái vị ngon và không gian nguyên sơ của núi rừng Tây Bắc, chỉ có lên Lào Cai.

Ngày tôi còn làm hướng dẫn viên du lịch ở Sa Pa, thực sự đã bị quyến rũ bởi loại rượu rất "mềm môi" này với món lòng non lợn nướng. Sau này phải về xuôi làm việc, nhớ không nguôi. Lần này có dịp, chẳng thể bỏ qua cái thú "xuống núi bằng tứ chi".

Lò Văn Xưởng là người sành rượu San Lùng và cũng "mát" tay khi ủ men vào tốp đầu hiện nay ở bản người Dao đỏ này. Anh  rất thích leo lên cổng trời Mường Hum, ngồi uống rượu với những người bạn, say thì lăn ra ngủ luôn, tỉnh rồi về, chẳng cần biết nắng mưa, lại không có người làm phiền.

Người già kể lại rằng: Núi Má Ngam thuở xưa có nhiều hoa đẹp lắm, những bông hoa nở rực rỡ trên những triền núi cao, rủ xuống thung lũng. Những ngày nắng đẹp, các nàng tiên thường xuống suối Mường Hum tắm, rồi lên hái hoa ở núi Má Ngam.

Năm đó, cô con gái trưởng thôn họ Tẩn bước vào tuổi 16, má đỏ hây, đẹp như tiên giáng trần. Mỗi bước chân của nàng đi khiến cho hoa phô sắc, chim trời ngẩn ngơ, con cá dưới suối cũng phải ngừng bơi để ngắm dung nhan. Vụ đó, trưởng thôn ốm, sai con gái ra trông số thóc đã đập ngoài sàn ở nương. Trên đường nàng đến lều nương thì gặp các nàng tiên.

Thấy nàng có nhan sắc tuyệt vời, các nàng tiên bèn rủ nàng cùng đi hái hoa và tắm suối. Một ngày, rồi ba bốn ngày, cô con gái họ Tẩn theo các nàng tiên, quên cả  lời cha dặn. Khi trở về thì số thóc đã mọc mầm hết vì gặp mưa. Nàng sợ cha sẽ trách phạt, ngồi thút thít khóc. Những nàng tiên ngỏ ý giúp nàng, họ hái lá rừng làm men ủ số thóc đó làm rượu.

Trở về, cô con gái họ Tẩn đem thứ rượu đó cho cha nếm thử, vừa ngửi thấy thứ rượu thơm lừng đó, người cha cảm thấy khoan khoái và khoẻ lại. Ông bèn hỏi nguồn gốc thứ tiên tửu đó. Người con kể lại sự tình. Sau đó, trưởng thôn họ Tẩn bảo con tìm lại những lá cây đó để ủ men rượu. Từ đó mà có thứ rượu San Lùng đặc sắc.

Mĩ tửu giả đi khắp nơi nơi

Đệ tử lưu linh uống phải rượu San Lùng giả.

Hiện tại San Lùng có khoảng 40 hộ. Hộ nào cũng biết nấu rượu. Trưởng thôn Lò Láo Tả bảo rằng, từ khi ông còn bé xíu đã thấy gia đình mình nấu rượu rồi. Ở đây, thường trẻ em biết leo núi và uống rượu rất sớm, trước khi đến tuổi đi học. Rượu San Lùng có mùi thơm lạ của men lá rừng. vị đậm đà của thóc nương. Người uống có say mấy cũng không thấy đau đầu. San Lùng ai cũng biết uống rượu. Còn người làm ra rượu chủ yếu phụ nữ. Cô gái nào ủ men khéo thì đắt chồng. Ngày Tết, nhà nào cũng tích chừng dăm bảy bình để uống.

Vào tháng 6/2002, xã Bản Xèo thành lập HTX rượu San Lùng. Mỗi tháng tiêu thụ từ 10.000 đến 12.000 lít. Rượu được xuất đi khắp nơi, từ Bắc vào Nam. HTX này là nơi gìn giữ uy tín cho thương hiệu rượu, và chỉ nhập loại rượu 45-55 độ. Thu nhập từ nguồn rượu bán được rất khá, nhà nào cũng sắm sửa các đồ dùng trong gia đình tương đối đầy đủ. Cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Rất nhiều hộ thoát nghèo, mua được cả xe máy.

Theo người dân thì thương hiệu rượu của họ bị xúc phạm. Bởi có rất nhiều kẻ vì mối lợi đã pha rượu San Lùng với các rượu khác để bán với giá và chất lượng như rượu San Lùng. Ngoài có dán mác: Rượu San Lùng nguyên chất. Nhưng người uống không sành, chẳng thể phân biệt được, vì nó cũng có mùi ngai ngái, thơm thơm như rượu thật. Và rồi, khi say, rượu làm người uống rất đau đầu, ảnh hưởng đến sức khoẻ của người tiêu dùng.

Ở miền Bắc, đặc biệt là một số thành phố như Hà Nội, Bắc Giang, Hà Đông, Hải Dương... vẫn thấy rượu San Lùng giả, mà nhiều vị đệ tử lưu linh không sành hay uống phải. Một bản khoảng 40 hộ, dù sao chẳng thể cung cấp rượu như một nhà máy, dù họ có cố gắng thế nào. Vậy thì rượu San Lùng ở đâu mà lắm thế. Điều này phải hỏi ông  trời, hoặc những vị pha chế mới biết được.

Chia tay San Lùng với nỗi lưu luyến không vơi. Tôi được tặng đến 2 vò rượu, nhưng chỉ nhận 1 và mua 1, bởi không thể mang về xuôi được nhiều thế. Anh Xưởng bảo có thời gian thì cứ lên chơi, thưởng thức thoải mái. Người ở đây mến khách lắm. Còn Chủ tịch xã Bản Xèo Lý Dịu thì gửi gắm rằng: "Chúng tôi muốn trả lại sự trong sạch cho thương hiệu rượu San Lùng. Người chúng tôi không biết làm rượu giả"

Tiểu Vân

Chiều 20/2 (tức mùng 4 Tết), người dân từ các tỉnh thành đã dần quay trở lại Thủ đô dù chưa kết thúc kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Tuy nhiên, ghi nhận của PV Báo CAND tại khu vực cửa ngõ phía Nam Thủ đô, tình hình giao thông diễn ra thuận lợi, người dân đi lại thông suốt. Lực lượng CSGT cùng với Công an cơ sở ứng trực tại tất cả các điểm nút ra vào thành phố để đảm bảo TTATGT cũng như triển khai thêm thiết bị công nghệ cho hoạt động giám sát, xử lý vi phạm giao thông trên tuyến.

Trong ngày 20/2 (mùng 4 Tết Bính Ngọ), người dân từ các tỉnh đã dần quay trở lại Thủ đô sớm song tình hình giao thông tại Hà Nội và các cửa ngõ được ghi nhận là khá thuận lợi và thông suốt, không xảy ra ùn tắc nghiêm trọng kéo dài như những năm trước.

Ngày 20/2, Ban tổ chức Lễ hội Du lịch Chùa Hương 2026 thông báo hoàn trả tiền đã đặt mua vé thắng cảnh từ 00h ngày 20 đến 24h ngày 22/2 qua các hình thức trực tiếp và trực tuyến. Ban tổ chức cũng thực hiện miễn phí gửi xe ô tô các loại tại các bến xe do Ban tổ chức quản lý.

Sau khi ăn trứng cá rồng - một loại cá cảnh, 13 người ở Thanh Hóa nhập viện với triệu chứng đau bụng, nôn, tiêu chảy nghi ngộ độc. Bộ Y tế yêu cầu khẩn trương điều tra làm rõ.

Sau ba ngày đầu năm, thị trường hàng hóa cả nước trong ngày Mùng 4 Tết Bính Ngọ 2026 đã dần hoạt động trở lại. Nguồn cung được tăng cường, hệ thống phân phối mở cửa đồng loạt, sức mua ở mức vừa phải nên giá cả nhìn chung ổn định, không có biến động bất thường.

Những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, người dân khắp cả nước nô nức rủ nhau đi lễ. Trong các điểm đến tâm linh trên địa bàn Thủ đô Hà Nội, Phủ Tây Hồ luôn là một trong những nơi thu hút rất đông đảo người dân về dâng hương, làm lễ đầu năm.

Khoảng 4h sáng ngày 20/2, sau 3 giờ tích cực tìm kiếm, Công an xã Tây Yên Tử và Tổ bảo vệ Công ty Dịch vụ Tây Yên Tử đã nhanh chóng tìm kiếm, đưa 4 du khách bị lạc trong rừng khi tham quan Khu du lịch tâm linh – sinh thái Tây Yên Tử, thuộc xã Tây Yên Tử, tỉnh Bắc Ninh về nơi an toàn.

Khi sắc xuân bắt đầu lan tỏa trên từng con phố, cũng là lúc nền kinh tế Việt Nam khép lại một năm với nhiều dấu ấn đáng nhớ. Năm 2025 trôi qua trong bối cảnh thế giới đầy biến động, nhưng cũng là năm Việt Nam ghi tên mình đậm nét hơn trên bản đồ thương mại toàn cầu, bằng những con số xuất khẩu (XK) kỷ lục và sự trưởng thành rõ rệt của thương hiệu “Made in Vietnam”.

Khi những cành đào trước ngõ vừa hé nụ, khói hương trầm ngày Tết còn vương trong sương sớm, thì ở nhiều trụ sở Công an trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, một ca trực mới đã bắt đầu. Không pháo hoa, không tiếng chúc Tết rộn ràng, thay vào đó là ánh đèn phòng làm việc xuyên Tết, là tiếng bàn phím gõ nhịp đều đều, là những dòng dữ liệu dân cư được cập nhật chính xác đến từng chi tiết. Với lực lượng Công an Thanh Hóa, Tết không chỉ là thời khắc sum vầy, mà còn là “thời gian vàng” để tăng tốc, hoàn thiện mục tiêu chuyển đổi số, bảo đảm quyền lợi thiết thực nhất cho nhân dân.

Ngoại hình “chuẩn người mẫu”, bộ vest đen lịch sự, cặp kính đen cùng phong cách đầy… lãng tử khi xuất hiện cùng dàn xe chuyên dụng của lực lượng Cảnh vệ CAND khiến Trung uý Phùng Thế Văn trở thành hiện tượng đặc biệt được quan tâm trong dịp đại lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9 (A80). Nhưng có lẽ, đến thời điểm hiện tại, vẫn ít người biết tường tận về người lính đặc nhiệm trẻ vẫn được cộng đồng mạng, nhất là người trẻ ví von là “soái ca Cảnh vệ” A80 này.

Chỉ trong 6 ngày (từ ngày 27 Tết đến mùng 3 Tết), qua công tác tuần tra, kiểm soát; lực lượng chức năng đã phát hiện, lập biên bản 717 trường hợp vi phạm, tạm giữ 261 phương tiện. Các trường hợp phần lớn vi phạm liên quan đến các lỗi: nồng độ cồn, tốc độ, chở hàng quá khổ, quá tải và các lỗi tiềm ẩn nguy cơ cao gây TNGT.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文