Về những đứa trẻ sinh ra trong lòng địa đạo Vĩnh Mốc

12:56 08/04/2005

Địa đạo Vĩnh Mốc có độ sâu từ 8 đến 28 mét, không chỉ là nơi để tránh hàng vạn tấn bom đạn, là nơi quân và dân ta sẵn sàng chiến đấu chống trả kẻ thù mà còn là không gian sinh tồn. 17 đứa trẻ đã sinh ra, lớn lên ngay dưới lòng đất quê hương. Họ chính là những người con của đất thép Vĩnh Linh.

Cho đến tận bây giờ, nhiều người vẫn không thể nào hiểu được sự hình thành địa đạo Vịnh Mốc một cách kỳ diệu bằng chính sức lực, trí tuệ của người dân Vĩnh Linh trong suốt những năm tháng chiến tranh ác liệt.

Huyền thoại trong lòng đất

Năm 1965, với việc dựng lên sự kiện Vịnh Bắc Bộ, giặc Mỹ bắt đầu mở cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc bằng không lực, trong đó Vĩnh Linh - một huyện của tỉnh Quảng Trị - địa đầu của miền Bắc xã hội chủ nghĩa đã trở thành mục tiêu đánh phá ác liệt nhất. Bấy giờ, 7 vạn dân sinh sống trên mảnh đất chưa đầy 820km2, bình quân mỗi người phải đội trên đầu 7 tấn bom đạn!. Không có nơi nào trên đất Vĩnh Linh không bị bắn phá, huỷ diệt. Trên không, đủ các loại máy bay lồng lộn trút xuống hàng vạn tấn bom. Cách cầu Hiền Lương chỉ vài cây số về phía Nam là hàng rào điện tử Macnamara, ở đó hàng chục cụm pháo chĩa ra bờ Bắc sông Bến Hải liên tục nhả đạn. Còn ở biển Đông, tàu của Hạm đội 7 thay nhau bắn vào vùng đất liền Vĩnh Linh...

Trước sự hủy diệt tàn khốc của bom đạn, nhân dân Vĩnh Linh đã dùng tay trần, cuốc, xẻng xẻ đất quê hương làm nơi che chắn cho mình. Đến năm 1966, toàn khu vực Vĩnh Linh đã có hàng vạn hầm trú ẩn và hơn 1.300km đường hầm. Giặc Mỹ càng điên cuồng trút xuống vô vàn thứ hủy diệt trên đất Vĩnh Linh thì ý chí tồn tại và chiến thắng của con người nơi đây càng bất khuất, kiên cường.

Hệ thống địa đạo Vịnh Mốc được xây dựng trên cơ sở có sẵn của 3 địa đạo chính, gồm địa đạo của Đồn Biên phòng 140, dân quân Vịnh Mốc và Sơn Hạ. Ba địa đạo này được đào thông với nhau, tổng chiều dài 1.701m, 13 cửa ra vào, trong đó 7 cửa thông ra biển, 6 cửa đi lên đồi. Dọc hai bên đường hầm được khoét sâu, tạo thành những căn hộ đủ chỗ cho 2 đến 4 người sinh hoạt. Mặt bằng đường hầm được đào nghiêng từ 2- 3 độ, để thoát nước. Toàn bộ đường hầm chia làm 3 tầng, thông nhau qua trục chính dài 780m. Trong đường hầm có hội trường, giếng nước, bếp Hoàng Cầm, nhà vệ sinh, trạm phẫu thuật...

"Một tấc không đi, một ly không dời. Mỗi làng, xã là một pháo đài chiến đấu". Cả Vĩnh Linh rầm rộ tiến sâu vào lòng đất. Cuối năm 1968, 70 làng của 15 xã, thị trấn ở Vĩnh Linh đã có địa đạo. Các địa đạo này không chỉ là nơi trú ẩn để chiến đấu mà còn là không gian sinh tồn. Tuy nhiên, càng về sau, hầm trú ẩn, giao thông hào vẫn không thể nào tránh được mưa bom bão đạn ngày một khốc liệt hơn của kẻ thù. Quân và dân Vĩnh Linh quyết tâm làm nên một hệ thống địa đạo quy mô và hiện đại hơn ở làng quê Vịnh Mốc. Làng quê này tọa lạc trên một khu đồi đất đỏ bazan, cách biển Cửa Tùng 6km về phía Bắc, thuận lợi cho việc tập kết lương thực, vũ khí để tiếp tế cho đảo Cồn Cỏ.

Những người con Vĩnh Linh đất thép

Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, trong lòng địa đạo Vịnh Mốc đã có 17 đứa trẻ được sinh ra, nuôi sống và trưởng thành. Họ là Thương, Thể, Phúc, Hường, Thành...

Bà Lê Thị Khiêm, 72 tuổi, nhớ lại: "Thằng Thành sinh vào sáng 9/9/1967. Lúc đó, bà con lót một ít lá để nước trong đất khỏi thấm lên, kiếm chiếc áo sạch để lau rốn. Hai tuần sau, cả hai mẹ con được bộ đội đưa ra Hà Tĩnh sơ tán. Đến năm 1975, lúc thằng Thành tròn 8 tuổi thì trở về Vịnh Mốc".

Trước hiên nhà, anh Thành đang vá lưới, chuẩn bị ra khơi. Tạm gác việc, anh kể với chúng tôi: "Lúc nhỏ, tôi và bọn trẻ thường chui vào địa đạo chơi trò ú tim nhưng không biết nhiều về nó. Đến bây giờ, người Việt Nam ở xa đến hỏi, người ngoại quốc cũng hỏi. Khách nước ngoài hỏi, tôi nói với họ rằng, người Vịnh Mốc rất gan dạ, thuở chiến tranh, chiếc mái chèo đánh giặc, còn bây giờ nhờ nó mà người dân nơi đây vượt nghìn dặm giữa biển khơi, bắt được bao nhiêu là tôm cá…”.

Trong số 17 đứa trẻ sinh ra trong lòng địa đạo ngày ấy, có không ít người đã kịp lớn, giúp sức cha anh đánh giặc. Sau ngày đất nước thống nhất, họ trở về rất đỗi hạnh phúc với bờ tre, ruộng lúa, nơi nắm đất thơm mùi quê hương. Phần lớn làm nghề biển tại xã Vĩnh Thạch và Vĩnh Quang (Vĩnh Linh), số khác trở thành cán bộ giỏi của xã, huyện. Ví như anh Lê Xuân An, hiện là cán bộ của Viện Kiểm sát Nhân dân thị xã Đông Hà.

Điều đáng mừng hơn cả là con em của họ được ăn học rất đàng hoàng, có cháu sắp trở thành kỹ sư, bác sĩ... Năm 1996, một tờ báo ở Tp.HCM tài trợ kinh phí cho những người sinh ra trong lòng địa đạo Vịnh Mốc năm xưa tổ chức gặp mặt, thăm hỏi, chia vui và ôn lại kỷ niệm sâu sắc của thời thơ ấu. Còn năm nay, kỷ niệm 30 năm ngày giải phóng đất nước, ngoài việc tổ chức các hoạt động truyền thống, chính quyền địa phương sẽ hỗ trợ kinh phí, tạo điều kiện tốt nhất cho cuộc gặp mặt giữa họ, cựu chiến binh và các anh hùng trên đất thép Vĩnh Linh, nhằm ôn lại khí phách anh hùng cách mạng trong thời kỳ chống Mỹ cứu nước cũng như công cuộc xây dựng, bảo vệ đất nước hiện nay.

Sau 30 năm cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam kết thúc, bất kể người Mỹ nào đến địa đạo Vịnh Mốc hôm nay dễ cảm thấy một điều trong hàng vạn điều huyền thoại về căn cứ địa trong lòng đất của nhân dân Vĩnh Linh: Những đứa trẻ sinh ra trong lòng địa đạo là minh chứng cụ thể, sống động nhất cho sự đấu tranh chống lại cái ác, bảo vệ tự do, trường tồn của dân tộc

Bình- Xuân- Hảo

Khi sắc xuân bắt đầu lan tỏa trên từng con phố, cũng là lúc nền kinh tế Việt Nam khép lại một năm với nhiều dấu ấn đáng nhớ. Năm 2025 trôi qua trong bối cảnh thế giới đầy biến động, nhưng cũng là năm Việt Nam ghi tên mình đậm nét hơn trên bản đồ thương mại toàn cầu, bằng những con số xuất khẩu (XK) kỷ lục và sự trưởng thành rõ rệt của thương hiệu “Made in Vietnam”.

Ngày 20/2, Ban tổ chức Lễ hội Du lịch Chùa Hương 2026 thông báo hoàn trả tiền đã đặt mua vé thắng cảnh từ 00h ngày 20 đến 24h ngày 22/2 qua các hình thức trực tiếp và trực tuyến. Ban tổ chức cũng thực hiện miễn phí gửi xe ô tô các loại tại các bến xe do Ban tổ chức quản lý.

Sau khi ăn trứng cá rồng - một loại cá cảnh, 13 người ở Thanh Hóa nhập viện với triệu chứng đau bụng, nôn, tiêu chảy nghi ngộ độc. Bộ Y tế yêu cầu khẩn trương điều tra làm rõ.

Sau ba ngày đầu năm, thị trường hàng hóa cả nước trong ngày Mùng 4 Tết Bính Ngọ 2026 đã dần hoạt động trở lại. Nguồn cung được tăng cường, hệ thống phân phối mở cửa đồng loạt, sức mua ở mức vừa phải nên giá cả nhìn chung ổn định, không có biến động bất thường.

Những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, người dân khắp cả nước nô nức rủ nhau đi lễ. Trong các điểm đến tâm linh trên địa bàn Thủ đô Hà Nội, Phủ Tây Hồ luôn là một trong những nơi thu hút rất đông đảo người dân về dâng hương, làm lễ đầu năm.

Khoảng 4h sáng ngày 20/2, sau 3 giờ tích cực tìm kiếm, Công an xã Tây Yên Tử và Tổ bảo vệ Công ty Dịch vụ Tây Yên Tử đã nhanh chóng tìm kiếm, đưa 4 du khách bị lạc trong rừng khi tham quan Khu du lịch tâm linh – sinh thái Tây Yên Tử, thuộc xã Tây Yên Tử, tỉnh Bắc Ninh về nơi an toàn.

Khi những cành đào trước ngõ vừa hé nụ, khói hương trầm ngày Tết còn vương trong sương sớm, thì ở nhiều trụ sở Công an trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, một ca trực mới đã bắt đầu. Không pháo hoa, không tiếng chúc Tết rộn ràng, thay vào đó là ánh đèn phòng làm việc xuyên Tết, là tiếng bàn phím gõ nhịp đều đều, là những dòng dữ liệu dân cư được cập nhật chính xác đến từng chi tiết. Với lực lượng Công an Thanh Hóa, Tết không chỉ là thời khắc sum vầy, mà còn là “thời gian vàng” để tăng tốc, hoàn thiện mục tiêu chuyển đổi số, bảo đảm quyền lợi thiết thực nhất cho nhân dân.

Ngoại hình “chuẩn người mẫu”, bộ vest đen lịch sự, cặp kính đen cùng phong cách đầy… lãng tử khi xuất hiện cùng dàn xe chuyên dụng của lực lượng Cảnh vệ CAND khiến Trung uý Phùng Thế Văn trở thành hiện tượng đặc biệt được quan tâm trong dịp đại lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9 (A80). Nhưng có lẽ, đến thời điểm hiện tại, vẫn ít người biết tường tận về người lính đặc nhiệm trẻ vẫn được cộng đồng mạng, nhất là người trẻ ví von là “soái ca Cảnh vệ” A80 này.

Chỉ trong 6 ngày (từ ngày 27 Tết đến mùng 3 Tết), qua công tác tuần tra, kiểm soát; lực lượng chức năng đã phát hiện, lập biên bản 717 trường hợp vi phạm, tạm giữ 261 phương tiện. Các trường hợp phần lớn vi phạm liên quan đến các lỗi: nồng độ cồn, tốc độ, chở hàng quá khổ, quá tải và các lỗi tiềm ẩn nguy cơ cao gây TNGT.

Những ngày Tết cổ truyền hầu như ai cũng mong được trở về bên gia đình, quây quần trong hơi ấm sum vầy nhưng với người chiến sĩ mang sắc phục Công an nhân dân ở xã Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hoá lại là thời điểm gác lại niềm riêng để bảo đảm an ninh trật tự (ANTT). Với họ, mùa xuân chỉ thật sự trọn vẹn khi từng con ngõ bình yên, từng mái nhà an vui; khi không còn những tiếng thở dài, lo âu trong khoảnh khắc giao mùa…

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文