Vua Trần Nhân Tông: Vị Anh hùng dân tộc - Vua Phật Việt Nam

Minh Quân Hoàng Đế Trần Nhân Tông
Ông Vua hiển phật đời nhà Trần
Thắng giặc Nguyên Mông tu cõi Phật
Lưu đời đệ nhất Tổ Trúc Lâm

Hình ảnh Vua Trần cởi bỏ Hoàng bào đi giày cỏ vào Yên Tử tu hành thật là hùng vĩ.

Vua đi hài cỏ vào Yên Tử
Ráng chiều đỏ rực cả hoàng hôn...
Xuất gia hành đạo cung Vũ Lâm
Về tu Yên Tử pháp Hương Vân
Đạo hiệu Trúc Lâm Linh Yên Tử
Tâm pháp lòng nhân - tỏa sáng ngần

Núi tuyết ngày xưa Tất Đạt Đa
Giã từ cung cấm điện ngọc ngà
Ngày nay Thái Thượng về Yên Tử
Tâm thành tâm Phật có đâu xa.

Hơn 700 năm qua vật đổi sao dời lầu son điện ngọc hàng trăm chùa tháp kỳ vĩ đã chìm trong lớp bụi của thời gian - và chiến tranh.

Núi biếc lô nhô cao ngất ngất
Đền đài thấp thoáng giữa tầng mây
Xa rồi điện ngọc vương Trần phủ
Khói bụi thời gian đã lấp đầy.

Yên Tử thấm đẫm một thế giới tâm linh - Tâm linh không chỉ là tiềm thức, nó còn là thái độ chân thành trong sâu thẳm nội tâm của con người. Ở đó là sự hướng nội vô cùng thiêng liêng và cao cả của một sức mạnh tinh thần giúp cho con người vượt qua khó khăn, đủ nghị lực để sống. Hồn đất hồn người ở cội nguồn Trúc Lâm Yên Tử đều hiển hiện hình ảnh vua Phật Trần Nhân Tông.

Lăng và tượng vua Trần Nhân Tông trên Yên Tử.

Có một điều đặc biệt của Việt Nam - là một Hoàng đế đi tu hiển Phật. Đó là niềm tự hào vinh dự lớn của Đại Việt thời ấy và cho đến mãi sau này. Yên Tử đã trở thành kinh đô của Phật giáo Đại Việt và đạo Phật đã trở thành Quốc Đạo.

Dùng tâm quy tụ được nhân tâm
Hưng thịnh triều Trần được lòng dân
Trọng người nhân hiếu, tôn hiền sĩ
Đạo Phật thịnh hưng nhất triều Trần

Hoàng đế Trần Nhân Tông đi tu không phải trốn đời và yếm thế. Để lại sau lưng cung điện vàng son, cung tần mỹ nữ để đi vào cõi sinh tử tìm ra chân lý của đời sống. Vì ngài biết rằng, trong cuộc sống người ta thường tìm hạnh phúc trong vật chất, trong quan hệ tình cảm với người và trong vinh quang của danh vọng - ít ai có thể ngờ rằng có một thứ hạnh phúc chân thật cao cả và vĩ đại hơn mọi thứ hạnh phúc kia đó là sự an định tâm hồn lắng sâu trong thiền định - và đó cũng chính là chân lý của đời sống.

Hạnh phúc và chân lý vốn không thuộc hai phạm trù vận hành riêng biệt, sự tìm kiếm hạnh phúc tách rời khỏi chân lý là sự tìm kiếm vô vọng - triết lý Thiền Tông thật ảo diệu vô cùng - Sắc Sắc, Không Không - ngài quyết chí từ bỏ tất cả tìm về Yên Tử để tìm ra chân lý.

Từ bỏ đài son điện ngọc ngà
Cung tần mỹ nữ chốn kiêu sa
Linh sơn Yên Tử vua Trần đến
Kinh đô thành cũ mỗi bước xa.

Non xanh cắt tóc đứt trần duyên
Vua đến nơi đây để nhập thiền
Không phải trốn đời và yếm thế
Cứu đời, nhập thế với Phật Tiên

Mặc dầu ngài đã xuất thế tu hành, song vẫn canh cánh trong lòng việc quốc gia đại sự - Ngài về thăm kinh thành Thăng Long không báo trước như một nhà sư vi hành.

Đột ngột ngài về thăm Thăng Long
Triều chính chơ vơ vắng mặt rồng
Quốc sự lơ là cùng thế sự
Thái thượng ban Triều - triệu Anh Tông
Quở trách Anh Tông - định truất ngôi
Triều thần can gián ngài mới thôi
Nhà Trần từ đó càng hưng vượng
Truyện kể ngàn xưa đạo vua tôi.

Phương Bắc bờ cõi sau hai lần chiến thắng Nguyên Mông đã tạm yên, còn phía Nam Đại Việt cần phải giữ hòa hiếu để tránh nạn binh đao, Ngài đã vào kinh đô Trà Bàn gặp vua Chiêm. Mến cảm tài đức vua Chiêm, Ngài đã gả Công chúa thương yêu nhất đó là Huyền Trân cho Chế Mân. Lịch sử còn mãi ghi lại câu chuyện cảm động lòng người về huyền thoại Huyền Trân Công chúa.

Phương Bắc bờ cõi đã tạm yên
Thuyết hóa chúng sinh bởi đạo thiền
Bờ cõi phương Nam còn chưa ổn
Thái thượng băng ngàn thăm vua Chiêm

Trà Bàn thượng khách - vua Chế Mân
Mến trang dũng sĩ gả Huyền Trân
Châu Ô, Châu Lý thành đất Việt
Non nước nghìn thu mãi mãi xuân

Đại Việt - Chiêm Thành lại bang giao
Huyền Trân công chúa nhớ ngày nào
Vì cha vì nước mà ly biệt
Để lại cho đời một ánh sao.--PageBreak--

Vua Trần thiền định dưới cánh rừng già Yên Tử, như Thái tử Tất Đạt Đa ngồi thiền dưới cội bồ đề hiển phật.

Tiếng mõ am xưa vua thiền định
Chim rừng buông cánh lặng nghe kinh
Hầu vượn từng đàn ngồi chật cửa
Muôn vật từ bi cõi nhân sinh

Sớm cưỡi mây chơi cùng non biếc
Đêm về bến nghỉ lót trăng nằm
Tiếng sáo thiền ca vui bất tận
Ngập tràn Yên Tử trăng trong trăng

Ở Yên Tử, vua Trần soạn sách đã để lại cho hậu thế nhiều pho sách kinh Phật tạo nên một giáo lý phật giáo của Việt Nam: Thạch thất mỵ ngữ, Thiền lâm thiết chủy ngữ lục...

Yếu chỉ Thiền Tông vua lĩnh hội
Hương ngát Yên Sơn giữa đất trời
Thượng sĩ hành trang cùng Ngữ Lục
Hệ thống chùa chiền mọc khắp nơi

Bổn sách kinh văn như Thạch Thất
Đăng Lục truyền tâm sáng dòng thiền
Tông môn thiền phái Trúc Lâm Tự
Kết tụ am mây giữa núi thiêng

Vua Trần giữ ngôi Thái Thượng Hoàng 15 năm yên lành đất nước.

Mười lăm năm ngôi Thái Thượng Hoàng
Yên lành cõi Phật cả giang sang
Tu hành hiển Phật thành nhất tổ
Non sông Đại Việt gấm vóc vàng

Khi biết sức khỏe của mình tại thế không còn nhiều nữa, ngài muốn trở lại thăm kinh đô Thăng Long - một quãng đường ngày nay chúng ta đi xe ôtô chỉ mất gần 3 giờ, ngày ấy vua Trần đi bộ phải mất 10 ngày mới về đến Thăng Long.

Mười ngày đi bộ đến Kinh sư
Thăm chị Thụy Thiên để giã từ
Lặng ngắm Hoàng cung trong chiều tím
Trở về mây biếc thạch thiên thư

Vua nghỉ qua đêm chùa Sùng Nghiêm
Am đá Bình Dương thăm Từ Tuyên
Thái hậu đâu ngờ lần ly biệt
Bữa cơm lần cuối ở cửa thiền

Hoàng đế Trần Nhân Tông, vị vua huyền thoại anh hùng đã lãnh đạo toàn dân Đại Việt đánh bại đế quốc Nguyên Mông, một đế quốc hùng mạnh nhất thời bấy giờ, sau chiến thắng lịch sử huy hoàng đó đã mang giày cỏ, đi vào núi Yên Tử, uống nước suối, ăn rau rừng tu hành lập nên thiền phái Trúc Lâm - Yên Tử - và đã đắc đạo tại ngọn núi thiêng liêng này.

Suốt mấy hôm liền mây trút mưa
Cây cối ngả nghiêng phục bên chùa
Tiễn biệt vua Trần về cõi phật
Những dải mây buồn luống tiễn đưa

Chim rừng cất tiếng khóc bi ai
Hầu vượn quanh am than thở hoài
Bỗng sáng ngày sau trời quang đãng
Một dải Ngân Hà ánh sao mai

Nhục thân của tổ rước hỏa đài
Rừng thiêng Yên Tử sạch trần ai
Hương trầm lan tỏa khắp rừng núi
Đưa tiễn ngài về điện Như Lai

Kỷ niệm 700 năm về vị Hoàng đế Vua Phật Việt Nam - Vua Trần Nhân Tông, vị vua anh minh của đạo Phật Việt Nam - là người đã sáng tạo ra dòng Thiền Trúc Lâm Yên Tử, để lại cho muôn đời con cháu mai sau - các thế hệ nối tiếp luôn mãi khắc ghi công lao to lớn và vĩ đại của Phật Hoàng Trần Nhân Tông - đối với non sông đất Việt