Phiến đá oán hờn ở chùa Thập Tháp

10:15 20/12/2017
Những ngày cuối năm, chúng tôi về mảnh đất võ Bình Định để tìm hiểu và nghe thêm nhiều câu chuyện lịch sử và tâm linh tại ngôi cổ tự. Các câu chuyện nửa thực nửa hư với những chứng tích lịch sử cách đây hàng trăm năm được lưu truyền trong dân gian, vẫn còn mang nhiều điều huyền bí mà các bậc cao niên tại địa phương bấy lâu nay truyền lại cho con cháu.

Khối bạch thạch “oán hờn

Từ thủ phủ Quy Nhơn, chúng tôi nóng lòng tới phường Nhơn Thành, thị xã An Nhơn, nơi có ngôi cổ tự Thập Tháp, được gắn biển di tích quốc gia với niên đại gần 400 năm. Nhiều đời qua, nơi đây nổi tiếng với di tích phiến đá chém. Tương truyền là Vua Gia Long - Nguyễn Ánh - khi Bắc tiến, chiếm được thành Đồ Bàn đã đưa những nghĩa quân Tây Sơn lên đây xét xử nên phiến đá này rất linh thiêng.

Để tìm hiểu thêm thông tin về ngôi chùa, người viết liên lạc với ông Nguyễn Thanh Quang, Trưởng phòng Nghiệp vụ của Ban quản lý di tích tỉnh Bình Định. Ông Quang cho biết, chùa Thập Tháp thuộc vào hàng chùa chiền ra đời sớm ở Đàng Trong, từ năm 1677.

Tính đến nay, lịch sử chùa đã được gần 4 thế kỷ. 10 ngôi tháp yểm hậu của người Chàm (Chămpa) trên khu gò phía Bắc thành Đồ Bàn đã gãy đổ nhưng ngôi cổ tự vẫn còn in đậm dấu vết trên địa danh này. Phía sau chùa vẫn còn những nền móng nhuốm màu rêu phong. Chùa nằm trên đồi Long Bích, mặt hướng về núi Mò O, dân gian còn gọi là núi Thiên Bút, là vùng lãnh uyển của vua chúa Chiêm Thành xưa.

“Bản tự cung soạn” viết ngày 28/12 năm Kỷ Mùi (năm 1799) hiện lưu giữ tại chùa cũng giải thích: “Chùa Thập Tháp được mang tên “Thập Tháp Di Đà tự”. Nguyên trước đây trên khu đồi này có 10 ngọn tháp Chăm, sau thời gian và chiến tranh loạn lạc, bị điêu tàn, sụp đổ. Vì chùa có 10 ngôi tháp nên gọi là Thập Tháp. Còn Di Đà cũng có nghĩa lý tính, bản giác chúng sinh. Tổng hợp hai ý nghĩa trên tổ đình được mệnh danh là “Thập Tháp Di Đà tự”.

Chùa Thập Tháp tọa lạc trên khu đồi mang tên Long Bích. Về phía bắc, nằm yểm hậu sát cạnh thành Đồ Bàn, thuộc thôn Vạn Thuần, xã Nhơn Thành, huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định”.

Trước ngôi chùa này còn có cổ mộ của những người trụ trì trước đây của chùa. Do nằm cạnh QL1A nên ngày cuối tuần hay lễ tết, lượng phật tử, khách du lịch đổ về đây chiêm bái, tìm thanh thản trong thuyết giáo luân hồi của nhà Phật rất đông.

Phiến đá oán hờn ở chùa Thập Tháp.

Dạo bước giữa màu xanh ngút ngàn của cây cối, chúng tôi muốn diện kiến khối đá linh thiêng là tâm điểm của Thập Tháp tự. Chú tiểu dẫn khách đường xa bước qua một cổng đầy Hán tự và trước mặt là phiến đá được yên vị ngay trước chính điện. Khối bạch thạch cao khoảng 0,38m, dài khoảng 1,58m, rộng 1,3m, toàn thân láng như hòn đá mài, 4 góc được đẽo hoa văn đơn giản.

Nếu không nghe kể chuyện về khối bạch thạch này, thoạt trông không ai có thể ngờ phiến đá hiền hậu và đơn giản kia đã chứa đựng biết bao nỗi oan khuất của hàng trăm mạng người. Phía trước khối bạch thạch được đặt thêm một khối đá nhỏ khác, với ý đồ để làm bậc tam cấp bước vào chính điện.

Các nhà sư nói rằng, việc đặt phiến đá chém ở đây là có ý đồ của nhà chùa. Các bậc tiền bối muốn khối oan hờn này được thường xuyên nghe kinh kệ của chùa mà làm cho những sinh mạng từng bỏ mình trên đó được siêu thoát.

Nguyên ban đầu khối bạch thạch được mang về đặt cạnh cây thị cổ thụ 200 - 300 năm tuổi nằm phía bắc tường bao của nhà chùa và được đặt tên là “phiến đá chém”. Đã về đến cửa Phật mà nỗi oan khiên trong phiến đá chém vẫn còn vất vưởng, ám ảnh cả vào trong tâm thức người ta.

Có những câu chuyện rõ là hoang đường nhưng vẫn ám ảnh các sư đến tận bây giờ. Một trong số đó là câu chuyện đồn rằng thuở nhà sư Mật Hạnh (trụ trì của chùa trước đây) lúc 20 tuổi, vào những đêm mùa đông, trong tiết trời âm u, nhà sư thấy một phụ nữ thường xuyên bước ra từ hòn đá rồi đi đến chỗ đặt tấm bia di tích của nhà chùa. Người phụ nữ này đêm nào cũng mặc áo cụt trắng, quần đen. Khi chó trong chùa sủa ran thì bóng người phụ nữ mới biến mất!

Lại có chuyện rằng một thời gian sau, sư phụ của nhà sư Mật Hạnh là cao tăng Phước Huệ lại một lần nữa chuyển hòn đá vào để ngay cửa bước vào chính điện của nhà chùa. Sau đó nhà sư Phước Huệ kể lại với các đệ tử của mình chuyện trong đêm đầu tiên chuyển hòn đá vào chùa, nhà sư đang ngon giấc trên gác thì thấy có một vị mặc trang phục võ tướng hiện hình nói rằng: “Ông ỷ mình là đệ tử của Phật nên phá nhà tôi hả?”. Nhà sư Phước Huệ hét to một tiếng khiến tất cả sư đệ trong chùa đều nghe thấy.

Lúc chúng tôi đến, trụ trì chùa là nhà sư Thích Viên Định đi vắng. Thầy Thích Nhật Tánh, trụ trì chùa Tân An, thị xã An Khê, Gia Lai trước đây, mới chuyển về trụ trì ở gần đó, thêm phần ly kỳ: “Từ nhỏ tôi đã nghe câu chuyện linh thiêng này. Thấy bảo buổi tối phiến đá còn phát sáng nhưng đến nay thì không còn nữa. Trong 3 tháng hè thì các trụ trì của các chùa trong vùng lại tập trung về chùa Thập Tháp để cùng nhau cúng kính những vong hồn vương vãi trên phiến đá oán hờn...”.

Lối vào chùa Thập Tháp.

Nhà sư Thích Nhật Trường đã tu 22 năm tại đây cho biết hiện có nhiều nhà nghiên cứu đã về đây để tìm hiểu về câu chuyện lịch sử liên quan đến khối bạch thạch này. Bản thân những gì liên quan đến phiến đá chính là lí do của sự linh thiêng.

Chú tiểu tên Hoàng, 19 tuổi, pháp danh Nhất Huy, quê ở xã Cát Tường, huyện Phù Cát, Bình Định, sống ở chùa hơn chục năm qua, trong câu chuyện của mình, cũng khẳng định từ nhỏ chú đã nghe nói về sự linh thiêng này. Thường được chứng kiến các ngài (nhà sư) trong chùa và các vùng lân cận tập trung lại để hồi hướng cho hòn đá sớm siêu thoát đi, chú nhớ lại câu chuyện mà các sư huynh kể lại về những đêm nhà chùa tổ chức cúng hành binh, hành khiển hằng năm vào lúc nửa đêm 30 tháng Chạp, rạng sáng ngày mùng 1 tết Nguyên đán trước đây.

Khi ấy nhà sư Mật Hạnh còn nhỏ, chỉ được đứng hầu sư phụ và các sư thúc lên đàn. Bàn thờ cúng được trần thiết ngay chính điện, nơi đặt phiến đá chém bên dưới. Trong mỗi lần cúng, đến khi đổ 3 hồi trống chiến là tự nhiên có một dải lụa trắng, tỏa ra ánh hào quang sáng rực xuất hiện bay lượn ngang chính điện một lần rồi biến mất!

Những câu chuyện mười phần hư ảo nhưng thực ra lại chính là thể hiện ước vọng của con người thực tại, muốn phần nào giải tỏa những ai oán của một thời lịch sử phân tranh đẫm máu.

Hòn đá voi giẫm

Rời thị xã An Nhơn, chúng tôi trực chỉ sân bay Phù Cát, sau đó quyết định thượng sơn về thôn Bến Đức, xã Tây Vinh, huyện Tây Sơn, để tìm hiểu về một hòn đá khác cũng mang trên mình những chứng tích lịch sử của một thời tàn khốc. Hòn đá ở đây tương truyền là đế để voi dẫm lên nghĩa quân Tây Sơn cho đến chết. Hòn đá này hiện đang đặt ở chùa Hồng Quang.

Ngôi chùa này nằm lọt thỏm giữa đồng lúa xanh mơn mởn. Khu vực này có nhiều chùa nhưng hỏi về ngôi chùa có hòn đá mang chứng tích lịch sử linh thiêng thì ai cũng biết. Vào chùa phải men theo đường ruộng.

Trụ trì chùa Hồng Quang là nhà sư Thích Hồng Phương cho biết, hòn đá voi giẫm trông khá vuông vức, dài và rộng khoảng 0,6m, cao khoảng 0,5m. Nhìn hòn đá bề ngoài hết sức bình thường, ít ai có thể ngờ rằng nó mang trên mình những câu chuyện ly kỳ bởi chính những sự kiện đã xảy ra, đau thương và oan khuất, vừa kì dị vừa rùng rợn của cả một giai đoạn lịch sử. Tất nhiên, hòn đá ban đầu cũng chỉ là vật vô tri vô giác, về sau do hành vi của con người tác động vào mới sinh ra “oán hờn” đến nỗi hàng trăm năm vẫn chưa nguôi.

Nhấp một ngụm trà, sư thầy Thích Hồng Phương chậm rãi vào chuyện. Truyền rằng, xưa kia quân lính nhà Nguyễn khi trả thù nhà Tây Sơn đã đưa tù binh đến đây, dùng hòn đá này để kê đầu người, sau đó cho voi giẫm lên. Tuy không to lớn như phiến đá trắng ở chùa Thập Tháp nhưng hòn đá này khi ở pháp trường cũng chứng kiến biết bao cảnh đau thương.

Hòn đá voi giẫm ở chùa hồng Quang.

Được biết ban đầu, quân lính nhà Nguyễn lên núi tìm không phải một mà là nhiều hòn đá lớn, đem về tạc cho vuông vức, mang ra đặt ở pháp trường. Các nạn nhân lần lượt bị giải đến, sau đó bị hành hình trên hòn đá bằng cách cho voi giẫm lên. Trong số đó, rất nhiều người vô tội phải chết oan uổng, khắc sự căm hờn thấm sâu vào đá. Bởi thế khi cuộc trả thù kết thúc, hòn đá vô tri vô giác kia đã bị nỗi oán hờn bao bọc tầng tầng lớp lớp.

Sau khi không còn được sử dụng nữa, những hòn thạch trảm bị vứt bỏ. Qua bao cuộc vật đổi sao dời, chỉ còn lại một hòn đá nằm trơ trọi tại làng Ngãi Chánh, xã Nhơn Hậu, thị xã An Nhơn. Thời gian cũng làm cho những câu chuyện một thời trở nên li kì, huyền hoặc và chẳng mấy ai chú ý đến hòn đá thô cộc nằm cạnh con đường làng. Thế rồi cách đây 30 năm, sư thầy Phương đã cúng kính và di dời hòn đá này về chùa ở huyện Tây Sơn bây giờ.

Hòn đá đặt giữa hồ, ngay gian chính điện. Cạnh đó là bàn thờ phật suốt ngày nghi ngút khói hương của lữ khách và phật tử xung quanh đến làm công quả cho nhà chùa. Vị sư này nói rằng, giữa không khí linh thiêng của Phật pháp, hy vọng hòn đá mang nhiều nỗi đau đời đó sẽ được gột rửa, làm nhẹ đi những nỗi oan khiên đầu rơi máu chảy mà ngược lại phù hộ cho dân làng yên ấm, hạnh phúc.

Chị Nguyễn Thị Thảo, một phật tử sống cạnh chùa Hồng Quang thêm phần giải thích về căn nguyên của việc đưa hòn đá về chùa. “Lịch sử của hòn đá thì không ai tính được. Chỉ nghe họ nói rằng, trong một giấc mộng của thầy Phương, hòn đá đã báo mộng cho thầy”.

Bà sãi Hai, năm nay 68 tuổi, là người giúp việc ở chùa kể bà về đây từ năm 1979 cũng chứng kiến nhiều sự mầu nhiệm từ tảng đá tưởng như vô tri vô giác đó như chuyện dân làng và xung quanh no ấm, ít lũ lụt, ngập nặng như trước đây. Các gia đình quanh chùa đều yên bề gia thất, mạnh khỏe. Nghe tiếng đồn về hòn đá, du khách thập phương trong và ngoài tỉnh rủ nhau đến viếng thăm ngôi chùa và thắp hương đông hơn.

Hằng ngày, các bà, các chị gần đó hay qua làm công quả và giới thiệu cho khách gần xa về ngôi chùa và hòn đá voi giẫm đẫm màu lịch sử, như một câu chuyện đậm chất nhân văn nơi miền quê nghèo nhưng thanh bình, yên ả.

Hà Tiên

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam là sự kiện chính trị trọng đại của Đảng, Nhà nước và Nhân dân Việt Nam, trên tinh thần “chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa”, cùng với Công an toàn quốc thời gian qua Công an tỉnh Sơn La đã ra quân đồng loạt, triển khai các phương án hiệp đồng tác chiến, quyết tâm giữ vững ANTT ngay từ cơ sở.

Tối 17/1, đối thủ của U23 Việt Nam tại trận bán kết vòng chung kết (VCK) U23 châu Á 2026 đã chính thức lộ diện. Đó là U23 Trung Quốc, đội bóng tạo dấu ấn đặc biệt tại giải năm nay bằng lối chơi phòng ngự chặt chẽ và hiệu quả, trái ngược với xu hướng tấn công phổ biến ở các giải đấu trẻ.

Tại Vòng chung kết (VCK) U23 châu Á 2026, trận tứ kết giữa U23 Việt Nam và U23 UAE diễn ra đêm 16/1 đã được đẩy lên cao trào cảm xúc, khi hậu vệ cánh Phạm Minh Phúc: một cầu thủ trưởng thành từ lò đào tạo Thể thao Công an nhân dân (CAND) đã tỏa sáng đúng lúc với bàn ấn định tỷ số 3-2. Pha lập công ấy trở thành điểm tựa quan trọng giúp U23 Việt Nam giành vé vào bán kết.

Liên quan đến vụ triệt phá đường dây sản xuất, buôn bán trên 50 tấn thịt giả, bắt giữ 8 đối tượng thu lợi bất chính hàng tỷ đồng, công bố thông tin ngày 16/1, Cơ quan CSĐT Công an TP Hồ Chí Minh cho biết đã đồng loạt khám xét các địa điểm, qua đó làm rõ quy trình “phù phép” thịt heo thành thịt nhím, nai, đà điểu... để tuồn vào nhà hàng, siêu thị tiêu thụ…

Sáng 17/1, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Đà Nẵng cho biết vừa triệt phá đường dây tội phạm “Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản và mua bán trái phép thông tin tài khoản ngân hàng” có liên quan đến các đường dây hoạt động lừa đảo trực tuyến ở Campuchia, khởi tố, bắt giữ 35 đối tượng.

Những ngày này, Thủ đô Hà Nội ngập sắc cờ hoa, chuẩn bị cho sự kiện chính trị trọng đại của đất nước. Hoà trong không khí rộn ràng, hân hoan và phấn khởi, CBCS Công an TP Hà Nội đã và đang triển khai đồng bộ các nội dung trọng tâm về công tác bảo đảm ANTT, với quyết tâm đảm bảo tuyệt đối an ninh, an toàn Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Nhân dịp Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng đã trả lời phỏng vấn báo chí, làm rõ vai trò nòng cốt, trụ cột của ngành Công Thương trong phát triển kinh tế đất nước, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia cũng như những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong năm 2026 và giai đoạn tiếp theo.

Đề án “Di dời dân cư, giải phóng mặt bằng khu vực 1 di tích Kinh thành Huế” được triển khai năm 2019, với khung chính sách đặc thù của Chính phủ. Qua đó, hoàn trả mặt bằng cho khu vực di tích Kinh thành Huế để bảo tồn, tu bổ và hướng đến phát huy giá trị di sản.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文