Chuyện chưa kể về "giữ lá chắn xanh" với ma túy ở vùng cao

Đồng lòng giữ “vùng xanh” không ma túy

Xã Kim Đồng mới được thành lập trên cơ sở hợp nhất 3 xã Thái Cường, Hồng Nam và Kim Đồng, với 16 xóm, 1.373 hộ và hơn 6.000 nhân khẩu. Địa bàn rộng, địa hình đồi núi chia cắt, giao thông còn nhiều khó khăn - đó là những thách thức không nhỏ trong công tác đảm bảo an ninh, trật tự.

Theo Thượng tá Chu Văn Lịch, Trưởng Công an xã Kim Đồng, xây dựng địa bàn không ma túy vốn đã là nhiệm vụ khó, nhưng để giữ vững được kết quả ấy còn đòi hỏi nhiều nỗ lực bền bỉ hơn. Vì vậy, lực lượng Công an xã đã chủ động tham mưu UBND xã triển khai đồng bộ các giải pháp, từ tuyên truyền, phòng ngừa đến đấu tranh, siết chặt quản lý địa bàn đến từng xóm, từng hộ.

Xã Kim Đồng xác định phòng ngừa là “chìa khóa” xuyên suốt, phải thực hiện từ sớm, từ xa và duy trì thường xuyên, lâu dài. Công tác tuyên truyền được đổi mới theo hướng linh hoạt, dễ tiếp cận, phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể và những người có uy tín trong cộng đồng. Nhờ đó, nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của người dân từng bước được nâng lên, góp phần ngăn chặn nguy cơ phát sinh người nghiện mới ngay từ cơ sở.

Tuy nhiên, thực tế địa bàn rộng, dân cư phân tán, trong khi một số đối tượng liên quan đến ma túy vẫn còn tiềm ẩn, khiến công tác quản lý gặp không ít khó khăn. Trước tình hình đó, lực lượng Công an xã luôn bám sát cơ sở, nắm chắc từng địa bàn, từng đối tượng; triển khai đồng bộ các biện pháp phòng ngừa, quản lý và đấu tranh. Đồng thời, đẩy mạnh vận động quần chúng tham gia phát hiện, tố giác tội phạm, tạo thế trận an ninh nhân dân vững chắc. Với cách làm chủ động, quyết liệt, mục tiêu giữ vững địa bàn không ma túy đang dần được củng cố và hiện thực hóa.

Cùng với đó, các mô hình như camera an ninh, tổ tự quản, “cổng trường an toàn giao thông”, hay mô hình “Người đồng hành” trong quản lý, giúp đỡ người tái hòa nhập cộng đồng được duy trì hiệu quả. Công tác tuyên truyền được thực hiện sâu rộng, đến từng hộ dân, giúp nâng cao nhận thức và tạo sự đồng thuận trong cộng đồng.

Đặc biệt, xã chú trọng hỗ trợ sinh kế cho người chấp hành xong án phạt tù, người sau cai nghiện thông qua các chương trình vay vốn, hỗ trợ cây - con giống, phát triển kinh tế lâm nghiệp. Đây được xem là giải pháp căn cơ để phòng ngừa tái phạm, tái nghiện.

Không chỉ tập trung phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, Công an xã Kim Đồng còn đặc biệt chú trọng “giữ chân” những người từng lầm lỡ bằng các giải pháp hỗ trợ thiết thực. Thiếu tá Nguyễn Ngọc Thành, Tổ trưởng Tổ phòng, chống tội phạm, Công an xã Kim Đồng cho biết, đơn vị đang phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội xây dựng chương trình vay vốn ưu đãi dành cho người tái hòa nhập cộng đồng, tạo điều kiện để họ có cơ hội làm lại cuộc đời. Song song với đó, xã đang đề xuất thành lập ban chỉ đạo về tái hòa nhập cộng đồng với sự tham gia của nhiều lực lượng như Công an, Mặt trận Tổ quốc, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân... nhằm tạo thành mạng lưới hỗ trợ đồng bộ, lâu dài. Công tác rà soát, nắm tình hình các trường hợp chấp hành xong án phạt tù cũng được triển khai chặt chẽ.

Hiện, trên địa bàn có một số trường hợp đi làm ăn xa; riêng 2 trường hợp liên quan đến tội đánh bạc sau khi chấp hành xong án phạt từ năm 2025 đã trở về địa phương, ổn định cuộc sống bằng sản xuất nông, lâm nghiệp, trồng rừng.

Để giúp những trường hợp này có sinh kế bền vững, chính quyền địa phương đang tích cực đề xuất hỗ trợ vay vốn từ Ngân hàng Chính sách xã hội, đồng thời huy động thêm nguồn lực xã hội hóa để hỗ trợ cây giống, con giống phù hợp với điều kiện thực tế. Với lợi thế đất rừng rộng, các mô hình trồng cây keo, cây mỡ kết hợp chăn nuôi được xác định là hướng đi phù hợp. Khi các mô hình này phát huy hiệu quả, địa phương sẽ từng bước nhân rộng, không chỉ giúp người hoàn lương ổn định cuộc sống mà còn góp phần giữ vững an ninh, trật tự từ gốc.

Ở Kim Đồng, câu chuyện giữ gìn an ninh, trật tự không chỉ nằm ở lực lượng chức năng, mà hiện hữu trong từng nếp sống của người dân. Những mô hình tưởng chừng đơn giản như camera an ninh, “cổng trường an toàn giao thông”, hay các tổ tự quản ở các xóm... lại đang phát huy hiệu quả rõ rệt. Cùng với đó, phong trào xóa nhà tạm, nhà dột nát, hỗ trợ ngày công, vận chuyển vật liệu cũng góp phần gắn kết cộng đồng, để mỗi người dân thêm trách nhiệm với xóm làng.

Tại xóm Lũng Noọc - nơi cách trung tâm xã hơn 10 km, đường sá còn nhiều khó khăn, địa bàn chủ yếu là đồi núi - cuộc sống của 74 hộ dân gắn bó với rừng. Thiếu tá Nguyễn Ngọc Thành cho biết, dù điều kiện đi lại vất vả, nhưng người dân nơi đây rất tích cực tham gia giữ gìn an ninh, trật tự.

Ông Nông Duy Mẫn - một người dân trong xóm - chia sẻ: “Trước kia cũng lo lắm, giờ được tuyên truyền nhiều, bà con hiểu ra nên ai cũng tự nhắc nhau. Nhà nào cũng dặn con cháu tránh xa ma túy, tệ nạn. Có gì bất thường là báo ngay cho trưởng xóm, cho công an”.

Theo ông Nông Thanh Tuyền, trưởng xóm Lũng Noọc, điều quan trọng nhất là ý thức người dân đã thay đổi. “Bây giờ không chỉ chấp hành mà bà con còn chủ động tham gia. Các tổ tự quản hoạt động đều, người dân đoàn kết hơn, nên an ninh cũng ổn định hơn trước nhiều”.

Còn tại xóm Lũng Đâư với 55 hộ, 249 nhân khẩu, bà Nông Thị Vân - trưởng xóm cho biết, công tác phòng, chống ma túy được lồng ghép vào các buổi họp xóm, sinh hoạt cộng đồng. “Nói nhiều, nói thường xuyên thì bà con nhớ. Quan trọng là mỗi gia đình tự quản lý con em mình, không để bị lôi kéo. Giữ được từ trong nhà thì ngoài xã hội cũng yên”.

Từ những việc làm cụ thể, gần gũi như vậy, ý thức phòng, chống ma túy và giữ gìn an ninh, trật tự ở Kim Đồng đang dần trở thành thói quen. Không ồn ào, nhưng bền bỉ, chính sự chung tay của người dân đang tạo nên “lá chắn” vững chắc cho từng xóm bản.

Từ “điểm nóng” đến bản làng bình yên

Ít ai còn nhớ rằng, xóm Nà Vai từng là nơi khiến người dân thấp thỏm mỗi ngày. Trộm cắp vặt xảy ra như cơm bữa, xe dựng trước cửa cũng không dám rời mắt, người nghiện từ nơi khác tìm đến khiến cuộc sống luôn trong trạng thái bất an. Giờ đây, bức tranh ấy đã lùi vào quá khứ. “Vài năm trở lại đây, mọi thứ thay đổi hẳn”, ông Nông Văn Dũng, trưởng xóm Nà Vai chia sẻ. Trộm cắp gần như không còn, tệ nạn ma túy được đẩy lùi, người lạ nghi vấn cũng không còn xuất hiện. Người dân yên tâm lên rừng, để xe ngoài sân mà không phải lo lắng.

Sự đổi thay bắt đầu từ những điều rất giản dị. Những buổi họp xóm, những lần cán bộ công an đến từng nhà tuyên truyền, những câu chuyện về tác hại của ma túy dần “ngấm” vào từng gia đình. Người lớn nhắc nhở con cái, hàng xóm quan tâm nhau nhiều hơn. “Không có người mua thì cũng chẳng có người bán”, anh Vi Quốc Hùng - người dân xóm Nà Vai - lý giải mộc mạc nhưng thẳng thắn.

Công tác tuyên truyền cũng được duy trì đều đặn, từ họp xóm, đến từng hộ gia đình, phối hợp với nhà trường và các đoàn thể. Nhờ đó, nhận thức của người dân ngày càng nâng cao. Không chỉ ma túy bị đẩy lùi, mà những thói quen xấu như hút thuốc lá cũng dần giảm, đặc biệt trong giới trẻ.

Giữa vùng núi còn nhiều khó khăn, buổi tuyên truyền phòng, chống ma túy tại Trường THCS Kim Đồng do công an xã phối hợp tổ chức mới đây đã mang lại hiệu quả thiết thực. Tại buổi tuyên truyền, cán bộ công an xã đã phổ biến những nội dung cơ bản của Luật Phòng, chống ma túy; đồng thời, cung cấp thông tin về các loại ma túy mới đang có xu hướng xâm nhập vào học đường dưới nhiều hình thức tinh vi như núp bóng thực phẩm, đồ uống. Các nội dung được truyền tải sinh động, trực quan, hỏi - đáp, tình huống gần gũi, giúp học sinh dễ hiểu, dễ nhớ. Qua đó giúp các em học sinh nhận diện rõ các loại ma túy, hiểu được tác hại nghiêm trọng đối với sức khỏe, tinh thần và tương lai của bản thân.

Không chỉ cung cấp kiến thức, cán bộ công an còn hướng dẫn kỹ năng nhận diện nguy cơ, từ chối và xử lý tình huống, giúp học sinh sớm tự bảo vệ mình. Nhà trường, gia đình và lực lượng Công an cùng phối hợp, hướng tới mục tiêu “trường học không ma túy”, nơi mỗi học sinh không chỉ được bảo vệ mà còn trở thành “tuyên truyền viên nhỏ” trong chính gia đình mình.

Là xóm đông dân nhất xã, lại nằm trên trục quốc lộ và giáp ranh nhiều khu vực, Nà Vai từng tiềm ẩn nhiều phức tạp. Nhưng, nhờ sự vào cuộc bền bỉ của lực lượng Công an và chính quyền, an ninh, trật tự dần được giữ vững. Những chiếc camera an ninh được lắp đặt, các tổ tự quản được hình thành, và quan trọng hơn cả là niềm tin của người dân được củng cố.

“Muốn giữ bình yên thì phải sát dân, hiểu dân, làm cùng dân”, Trung tá Phạm Hồng Điệp phụ trách khu vực xóm Nà Vai chia sẻ.

Theo Trung tá Điệp, xóm Nà Vai có 178 hộ với hơn 700 nhân khẩu, sinh kế chủ yếu dựa vào nông, lâm nghiệp, trong đó trồng rừng là nguồn thu chính. Để có được sự ổn định như hôm nay, không chỉ dựa vào biện pháp nghiệp vụ mà quan trọng hơn là sự gắn bó với người dân. Từ những buổi họp xóm, đến từng nhà tuyên truyền, hay cùng bà con lắp camera an ninh, xây dựng tổ tự quản... lực lượng Công an dần trở nên gần gũi, thân thuộc. Khi người dân hiểu, tin và cùng chung tay, mỗi xóm bản sẽ trở thành một “lá chắn” vững chắc giữ gìn bình yên.

Bình yên trở lại cũng là lúc kinh tế rừng khởi sắc. Mỗi hộ trồng vài hecta đến hàng chục hecta keo, mỡ; sau mỗi chu kỳ khai thác, thu nhập đủ trang trải cuộc sống, thậm chí tích lũy. Trong xóm có nhiều hộ trồng rừng quy mô lớn như ông Triệu Văn Ta với 35-40 ha, ông Trần Văn Tuyên 42 ha, ông Nông Văn Thuần khoảng 20 ha. Kinh tế rừng phát triển kéo theo đời sống người dân ngày càng cải thiện. Thương lái đến tận nơi thu mua, người dân không phải lo đầu ra. Ai đi làm công nhật cũng có thu nhập khoảng 300 nghìn đồng mỗi ngày. “Khoảng 5 năm trở lại đây, trồng rừng phát triển rất nhanh, người dân sống được nhờ rừng, đời sống đi lên rõ rệt”, ông Dũng nói thêm.

Từ những cánh rừng xanh, đời sống đi lên, và nhận thức của người dân cũng đổi thay. Ma túy bị đẩy lùi... Những thói quen xấu từng tồn tại nay không còn đất sống.

Nà Vai hôm nay không còn là “điểm nóng”, mà là một bản làng yên bình. Sự bình yên ấy không tự nhiên mà có, mà được vun đắp từ ý thức của từng gia đình, sự gắn kết của cộng đồng và sự đồng hành bền bỉ của lực lượng Công an.

Dẫu vậy, nguy cơ vẫn hiện hữu. Cuộc chiến với ma túy chưa thể dừng lại. Nhưng, với nền tảng đã có, cùng quyết tâm của chính quyền và người dân, Nà Vai đang từng bước giữ vững xóm làng bình yên, xã không ma túy giữa đại ngàn.