Khi lính hình sự mang tâm hồn nghệ sĩ

Khác với dự tính ban đầu, câu chuyện của chúng tôi không phải về những trận đánh khốc liệt với bọn tội phạm hình sự đất Cảng, mà về quá trình ông soạn ca khúc cùng kịch bản sân khấu hết sức hoành tráng, đầy đặn để tôn vinh hình tượng người chiến sĩ CSHS. Ở vị thủ lĩnh cao tuổi nhất “làng” hình sự này vừa toát lên sự vững chãi, mưu lược và bản lĩnh, am tường tội phạm đến “chân tơ, kẽ tóc”, vừa phơi phới một tâm hồn nghệ sĩ tài hoa.

Võ tướng làm văn

Có lẽ, sâu thẳm trong ông tiềm ẩn một người nghệ sĩ. Ông chơi guitar cổ điển, soạn ca khúc, viết kịch bản... Đọc những thứ ông viết, vừa gần gũi mộc mạc như tâm hồn người lính, vừa lấp lánh ý tứ sâu xa, trái ngược hẳn với sự khô khan, khốc liệt của công việc mà ông đã dành gần 40 năm trong cuộc đời mình để phụng sự - nghề CSHS. Tôi đoán chắc bởi đặc thù nghề nghiệp mà tố chất nghệ thuật ấy ít có cơ hội được phát tiết. Có lẽ, cũng vì thế mà khi gặp cánh văn nghệ sĩ như chúng tôi, câu chuyện vui lúc nào chẳng hay. Ông sai lính chạy về phòng làm việc của mình bê sang cái máy hát, mở đĩa VCD ghi hình liên hoan nghệ thuật chào mừng 70 năm ngày truyền thống lực lượng CSHS, được tổ chức vào ngày 30-3-2016 - một sản phẩm nghệ thuật khá đồ sộ do chính lính hình sự đất Cảng tự biên, tự diễn. Ánh mắt ông khi ấy rạng ngời, điệu bộ say sưa khi mô tả về hành trình tự tay biên soạn ca khúc “Chúng tôi là cảnh sát hình sự”, cùng kịch bản nhiều lớp của chương trình nghệ thuật này.

Trong lúc trò chuyện, vẫn có những anh chàng trinh sát cao lớn lộc ngộc đến trình ký văn bản hay xin ý kiến chỉ đạo. Ông xử lý việc rất nhanh, rồi quay lại với chúng tôi về sự kiện Phòng CSHS Công an TP Hải Phòng đăng cai tổ chức liên hoan nghệ thuật ấy. Ông kể việc sáng tác ca khúc rất nhanh, vì đó là lời tự sự từ trái tim mình, về sứ mệnh mà những người như ông đã cống hiến gần trọn cuộc đời binh nghiệp. Lời bài hát vang vọng điệp khúc như một sự định danh về nghề hình sự đầy gian truân, vất vả, hy sinh nhưng cũng rất đỗi tự hào. Đọc “quyển” kịch bản chương trình nghệ thuật do ông soạn rồi xem hình ảnh được ghi lại  trên sân khấu, tôi thật sự sửng sốt bởi khả năng sáng tạo nghệ thuật của ông. Đó là một tổ hợp các ca khúc và múa đương đại, gồm nhiều lớp với nội dung tái hiện buổi đầu thành lập CSHS Hải Phòng, cùng quá trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng “hình cảnh” trên đất Cảng, vốn là địa bàn trọng điểm, phức tạp về tội phạm hình sự. Những động tác võ thuật đan xen với các vũ điệu khỏe khoắn trên sân khấu, do 60 diễn viên chính là lực lượng CSHS trong đơn vị thể hiện, đã tạo ra hiệu ứng cảm xúc rất mạnh mẽ, đầy tin tưởng, tự hào.

Người còn lại của H88

Trong “làng” hình sự Việt Nam đang tại vị hiện nay, ông là người cao tuổi nhất, sang năm là ông đến tuổi được “giã từ vũ khí”, thảnh thơi bên con cháu. Quân - một trinh sát hình sự kể với tôi rằng, ở đơn vị, cánh lính trẻ thường gọi ông là “bá”, xưng “con”. Chính tôi cũng được nghe tận tai cách xưng hô kỳ lạ ấy, rồi hiểu ra, ông được đám hậu sinh coi như bác ruột trong gia đình, như người thầy dạy nghề mà họ vô cùng tin tưởng, kính trọng.

“Gia tài” sự nghiệp của ông đến lúc này, cũng không có gì ngoài ký ức về những trận đánh với tội phạm hình sự đất Cảng qua hàng chục năm. Ông chính là người lính cuối cùng còn tại vị của Đội CSHS đặc nhiệm với bí số H88 mà tên tuổi đã như một huyền thoại.

Thời hoa lửa đã qua với rất nhiều lần ông cận kề sống chết. Ông nhớ mãi lần bắt đối tượng Vũ Văn Hải (tức Hải “phú”, ở phường Năng Tĩnh, TP Nam Định, Nam Định) một đối tượng mang 5 tiền án và liên quan đến đường dây mua bán 100 bánh heroin. Hải cực kỳ ma mãnh, hung hãn và nguy hiểm, sẵn sàng nổ súng khi bị vây bắt. Trước đó, tên này từng bị Công an tỉnh Nam Định bao vây, nhưng với bản chất côn đồ, hung hãn, gã đã dùng súng khống chế con tin và bỏ chạy lên Hà Nội, đồng thời bắn trả lực lượng truy bắt.

“Hôm ấy nhận tin báo Hải “phú” chuẩn bị trốn về nhà một người quen ở Hải Phòng, chúng tôi lập tức đón lõng y tại một tiệm cắt tóc, gội đầu rất đông khách. Đến nơi, thấy nếu bắt đối tượng trong tiệm thì sẽ rất nguy hiểm cho người dân ở đó vì có thể Hải sẽ bắt họ làm con tin. Sau khi cân nhắc, tôi quyết định dùng người quen “điều” chủ tiệm và khách ra ngoài, rồi mới bắt Hải “phú”. Một trinh sát được lệnh cải trang vào quán nước gần đó để phát tín hiệu bắt Hải “phú”, còn tôi đứng cách đó chừng 50m để chỉ đạo. Đúng như tính toán, khoảng 20 phút sau Hải xuất hiện cùng một đàn em. Thấy chủ tiệm cắt tóc không có nhà, gã ra quán nước kế bên ngồi chờ. Khi chiếc mũ trên đầu trinh sát cải trang vừa được bỏ xuống để phát tín hiệu, tôi phóng xe đến trước cửa tiệm và dừng lại. Thấy người lạ, Hải “phú” đứng phắt dậy để tay vào bụng định rút súng nhưng thấy tôi hỏi thăm chủ tiệm cắt tóc nên nên Hải “phú” nghĩ tôi là khách, yên tâm ngồi xuống uống nước. Thế nhưng, khi tôi vừa bước xuống xe, Hải lại đứng dậy và rút khẩu colt chĩa thẳng vào đầu tôi. Rất nhanh, tôi gạt phắt tay súng, quật ngã đối tượng, khống chế, thu giữ khẩu súng, 8 viên đạn (1 viên đã lên nòng)” - Đại tá Thắng nhớ lại.

Lần triệt phá đường dây mua bán trái phép vũ khí quân dụng do Nguyễn Văn Tiến ở Vụ Bản, Tân Tiến, An Dương, TP Hải Phòng cầm đầu cũng để lại trong ông ký ức khó quên. Đại tá Thắng kể rằng, sau khi bắt được tên Tiến, mở rộng điều tra, được biết đồng bọn của gã là Tuân “Tôm” có nhiệm vụ mua bán, vận chuyển vũ khí từ nơi khác về cho Tiến tìm mối tiêu thụ. Tuân đã bỏ trốn khỏi Hải Phòng sau khi Tiến bị bắt. Đại tá Thắng chỉ đạo ban chuyên án tung toàn bộ lực lượng trinh sát vào cuộc. Khi nhận tin báo Tuân quay lại Hải Phòng, ông trực tiếp chỉ đạo trinh sát lên kế hoạch bắt giữ. Khi đến khu vực đã chọn, ông ngồi sau xe mô tô do một trinh sát cầm lái áp sát, ép xe tên Tuân vào lề đường. Gã liền rút súng chĩa về phía trinh sát siết cò. Không một chút do dự, ông nhảy lên, đá văng khẩu súng, quật ngã đối tượng xuống đường, thu 1 khẩu súng colt xoay và 5 viên đạn (1 viên đã lên nòng). 

Trong cuộc bắt giữ đối tượng Hưng “sự” - đối tượng có 2 lệnh truy nã về tội sử dụng súng quân dụng gây giết người tại TP Hồ Chí Minh và Hải Phòng - ông đã cận kề sinh tử vì đối tượng điên cuồng bắn lại các trinh sát. Câu chuyện ấy vẫn hồi hộp gay cấn như lúc xảy ra bởi được chính người trong cuộc kể lại. Đại tá Thắng cho biết, khi phát hiện Hưng cùng 2 đồng bọn đang có mặt tại gian nhà trọ thuộc Đông Trà, Dư Hàng Kênh, Lê Chân, khoảng 19 giờ tối ấy, ông cùng một tốp trinh sát vượt tường vào khu nhà trọ. Quá trình tiếp đất, một anh sơ ý gây ra tiếng động khiến Hưng phát hiện, gã liền tắt đèn, đóng cửa sắt, chĩa súng qua cửa sổ. Thấy vậy, ông nhắc anh em khẩn trương ẩn nấp, còn mình tiếp tục vận động tiếp cận đối tượng. Hưng liên tục nã súng về phía ông. Vừa lăn nhiều vòng tránh đạn, vừa vận động áp sát cửa sổ, rồi ông dùng võ thuật tước khẩu súng của Hưng, bập khóa tay gã vào chấn song của sổ, vô hiệu hóa sự chống cự của hắn...

Thổi lửa đam mê

Gần 10 năm giữ cương vị Trưởng Phòng CSHS, Đại tá Thắng đã lãnh đạo đơn vị tiếp bước truyền thống hào hùng của thế hệ đàn anh đi trước, chú trọng thực hiện các biện pháp chỉ huy, chỉ đạo để tạo thành một khối đoàn kết thống nhất trong nội bộ đơn vị, lấy sức mạnh đoàn kết để tạo thành một đội ngũ, ê-kíp làm việc có hiệu quả cao.

Trong những năm qua, Phòng CSHS đã chủ động tham mưu cho Đảng ủy, Ban giám đốc Công an TP Hải Phòng ban hành nhiều công văn, kế hoạch, tổ chức nhiều đợt cao điểm tấn công trấn áp tội phạm hình sự trên địa bàn thành phố; chỉ đạo lực lượng hình sự thành phố làm tốt công tác nghiệp vụ cơ bản, quản lý địa bàn, quản lý đối tượng... qua đó góp phần làm giảm tội phạm hình sự trên địa bàn thành phố, đặc biệt là các loại tội phạm hoạt động có tổ chức, không để xảy ra tình trạng các băng, ổ nhóm tội phạm hình sự sử dụng vũ khí nóng thanh toán, đánh nhau. Qua công tác quản lý địa bàn, quản lý đối tượng hình sự trên địa bàn đã phát hiện và triệt phá nhiều ổ nhóm tội phạm hình sự, ma túy, xác lập và phá thành công nhiều chuyên án, bắt giữ hàng trăm đối tượng, thu hồi nhiều tài sản có giá trị lớn cho nhân dân. 

Chia sẻ về sự sáng tạo trong phương pháp quản lý, điều hành, Đại tá Thắng nói: “Xác định rõ tầm quan trọng của công tác nghiệp vụ cơ bản, tôi đã nghiên cứu và xây dựng phương án quản lý đối tượng hình sự theo 2 trục: Một là từ đối tượng đến các địa bàn mà đối tượng hoạt động; hai là từ địa bàn, tuyến trọng điểm ra đối tượng hình sự có hoạt động. Vì vậy, lực lượng trinh sát đã nắm chắc di biến động, các hoạt động phạm tội của đối tượng; chủ động sử dụng các biện pháp phòng ngừa từ xa, không để đối tượng hình sự có điều kiện hoạt động. Kết quả là nhiều ổ nhóm hình sự đã tan rã, nhiều đối tượng hình sự không hoạt động được phải từ bỏ ý định phạm tội, đi địa bàn khác làm ăn sinh sống”.

Được biết, để nâng cao “tay nghề” cho cán bộ chiến sĩ trong đơn vị, Đại tá Thắng đã nghiên cứu biên soạn giáo án và trực tiếp huấn luyện họ về kỹ năng trinh sát, điều tra, tác phong làm việc, ứng xử, thường xuyên tổ chức rút kinh nghiệm, phân tích những nhân tố dẫn đến thành công, các mặt hạn chế tồn tại qua giải quyết các chuyên án, vụ án để cán bộ chiến sĩ hạn chế thấp nhất những sơ hở thiếu sót trong sử dụng các biện pháp nghiệp vụ. Ông cũng đề xuất Đảng ủy, Giám đốc Công an thành phố mở lớp tập huấn cho gần 300 cán bộ chiến sĩ lực lượng CSHS toàn thành phố về công tác cơ bản, hồ sơ từ báo cáo án và kỹ năng thực hành một số vụ án, chuyên án điểm hình.

Với những thành tích đạt được, từ năm 2016 đến nay, Phòng CSHS Công an TP Hải Phòng liên tục đạt danh hiệu Đơn vị Quyết thắng, cá nhân Đại tá Thắng được Đảng, Nhà nước tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Năm 2021, đơn vị được Chủ tịch nước tặng Huân chương Chiến công Hạng Ba, 1 tập thể và 3 cá nhân được Thủ tướng tặng Bằng khen, 6 tập thể và 11 cá nhân được Bộ Công an tặng Bằng khen. Trong 6 tháng đầu năm 2022 đã có 1 cá nhân được Thủ tướng tặng Bằng khen, 2 cá nhân được Bộ Công an tặng Bằng khen, 2 lượt cá nhân được Chủ tịch UBND thành phố tặng Bằng khen, nhiều lượt tập thể và cá nhân được Giám đốc Công an thành phố tặng Giấy khen đột xuất.