10 sự kiện an ninh nổi bật năm 2007

1. Vụ ám sát cựu Thủ tướng Benazir Bhutto ngày 27/12/2007 đã khiến cho tình hình chính trị ở Pakistan vốn không mấy yên tĩnh càng trở nên rối ren và lún sâu vào khủng hoảng. Đây cũng là sự kiện có tác động khá mạnh tới tình hình kinh tế, chính trị trên toàn thế giới.

Giá dầu và giá vàng tăng vọt sau vụ ám sát bà Bhutto kéo theo sự tăng giá một loạt sản phẩm khác.

Nhiều người cho rằng, cái chết của bà Bhutto là dấu hiệu cho thấy sự trỗi dậy của một làn sóng khủng bố mới. Vị trí Chủ tịch đảng Nhân dân Pakistan (PPP) đã được chuyển giao cho con trai cựu Thủ tướng, Bilawal Bhutto Zardari (19 tuổi), sinh viên khoa Luật, Đại học Oxford (Anh).

2. Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đình chỉ hiệu lực của Hiệp ước Vũ khí thông thường ở châu Âu (CFE) từng được ký giữa Nga và Liên minh quân sự Bắc Đại Tây dương (NATO) năm 1990.

Với quyết định này, Moskva sẽ không cho thanh sát viên NATO tới các địa điểm quân sự Nga và không hạn chế việc phát triển số lượng xe tăng hay vũ khí hạng nặng thông thường cũng như việc gia tăng sức mạnh quân sự ở biên giới. Hành động này đã khiến mối quan hệ giữa Moskva và phương Tây thêm căng thẳng.

Tuy nhiên, một số nhà bình luận lại cho rằng đây chỉ là động thái nhằm thể hiện sự phản đối quyết liệt đối với kế hoạch xây dựng hệ thống phòng thủ tên lửa ở Mỹ tại Ba Lan và CH Czech.

3. Bắc Cực - vùng chứa nguồn tài nguyên dồi dào chưa được khai thác với 25% dự trữ dầu mỏ và khí đốt của Trái Đất đã trở thành nơi các quốc gia tranh giành quyền sở hữu, đặc biệt sau khi Nga cho 2 tàu ngầm mini Mir-I, Mir-II lặn sâu xuống 4.261m và cắm lá cờ làm bằng titanium để khẳng định chủ quyền.

Tiếp sau Nga, một loạt các quốc gia khác như Mỹ, Canada, Đan Mạch, Na Uy... cũng cố chứng minh quyền sở hữu của mình tại đây.

Không chỉ đưa các đoàn chuyên gia thám hiểm, một số quốc gia thậm chí còn đặt cả doanh trại quân sự và thực hiện việc tuần hành tại Bắc Cực.

4. Nhiều tháng sau khi tiến hành vụ thử hạt nhân gây xôn xao dư luận, ngày 13/2/2007, CHDCND Triều Tiên tại bàn đàm phán 6 bên ở Bắc Kinh (Trung Quốc) đã cam kết sẽ ngưng và dỡ bỏ lò phản ứng hạt nhân ở khu liên hợp YongByon để đổi lấy viện trợ về năng lượng; đàm phán hòa bình trên bán đảo Triều Tiên qua một diễn đàn riêng để tiến tới kết thúc xung đột và bình thường hóa quan hệ với Mỹ.

Ngày 5/11/2007, các chuyên gia Mỹ bắt đầu giúp chính quyền Bình Nhưỡng thực hiện kế hoạch này. Trong khi đó, vấn đề hạt nhân ở Iran vẫn nóng bỏng với một loạt tuyên bố cứng rắn từ chính quyền Tehran và việc kêu gọi Hội đồng Bảo an LHQ ra lệnh cấm vận mới đối với Iran của chính phủ Mỹ, Pháp.

5. Năm 2007 được đánh giá là bản lề cho các cuộc chạy đua vũ trang giữa các quốc gia trên khắp các châu lục.

Hồi đầu năm, Trung Quốc tuyên bố thử thành công tên lửa bắn rơi vệ tinh. Ngay sau đó, Mỹ đã đáp trả bằng kết quả thử nghiệm loại bom hạng nặng mang tên "mẹ của các loại bom".

Không chịu thua kém, Nga cũng đã sản xuất thành công bom "cha của các loại bom", được đánh giá là còn có sức công phá mạnh hơn. Đó là chưa kể hàng loạt vụ thử vũ khí ở các nước khác.

6. Những cuộc biểu tình chống chính phủ rầm rộ tại Thái Lan, Ukraina, Pakistan, Grudia... đã khiến cho chính trường những nước này chao đảo, đời sống dân chúng bấp bênh.

Đó là tín hiệu xấu về một thế giới bất ổn bởi những xung đột quyền lực ở khắp mọi nơi, trong từng quốc gia riêng lẻ. Riêng về vấn đề độc lập của tỉnh Kosovo, Serbia đã tuyên bố sẽ áp dụng những biện pháp trả đũa các nước phương Tây nếu họ công nhận việc này.

Các cuộc mít tinh của người Serbia tại Kosovo cho thấy nơi đây có thể biến thành "điểm nóng" trên thế giới nếu LHQ không tỏ rõ vai trò của mình mà "nhường" việc giải quyết vấn đề cho EU và NATO.

7. Trung Đông vẫn là "chảo lửa" của thế giới với hàng loạt vấn đề còn dang dở. Quân đội Mỹ tiếp tục sa lầy tại Iraq với gần 900 lính thiệt mạng kể từ đầu năm đến nay (con số kỷ lục trong vòng 4 năm qua).

Chiến lược tăng quân của Mỹ dù phần nào ngăn chặn bớt được các vụ tấn công của lực lượng chống đối nhưng sự chia rẽ trên chính trường vẫn đặt Iraq trước nguy cơ nội chiến.

Nước láng giềng Lebanon cũng trong tình trạng bế tắc khi ông Emile Lahoud kết thúc nhiệm kỳ Tổng thống mà không có người kế nhiệm, không có giải pháp nào giữa các phe thân và chống Syria. Đến lúc này, những sáng kiến, cố gắng giải quyết xung đột Palestine-Israel vẫn chưa đạt được bước tiến quan trọng.

8. Vụ bắt giữ 23 con tin người Hàn Quốc tại Afghanistan hồi tháng 7 cho thấy tàn quân Taliban đã bắt đầu lớn mạnh và đang vươn sang các quốc gia láng giềng. Điều kiện mà chúng đưa ra đối với chính quyền Afghanistan và Seoul không phải là tiền mà chính là việc Hàn Quốc nhanh chóng rút quân về nước.

Sau hơn một tháng điều đình, đàm phán, cuối cùng, các con tin đã được trở về nhà an toàn (ngoại trừ 2 con tin bị giết). Vụ việc đã khiến cho Hàn Quốc ra lệnh cấm công dân nước mình qua lại Afghanistan và tạo ra một hố sâu ngăn cách giữa Washington-Seoul (xuất phát từ việc tìm biện pháp giải cứu các con tin).

Nước Mỹ năm qua sửng sốt với những vụ thảm sát.

9. Vụ thảm sát tại Đại học Công nghệ Virginia ngày 16/4/2007 được coi là vụ thảm sát trường học đẫm máu nhất trong lịch sử nước Mỹ. Trong cơn điên loạn, trước khi kết liễu đời mình, Cho Seung-Hui (gốc Hàn Quốc) đã nổ súng sát hại 32 người, trong đó phần lớn là bạn học và thầy cô giáo.

Chưa hết, vào những tháng cuối năm, nước Mỹ lại sửng sốt với những vụ thảm sát mới ở bang Nebraska và ngoại ô thành phố Seattle. Thủ phạm vẫn là những cô cậu học sinh, sinh viên.

Đây là hậu quả của "văn hóa súng đạn" đã tồn tại ở Mỹ hàng chục năm qua. Vì thế đầu tháng 12, Quốc hội Mỹ đã ra những quy định mới về quyền sở hữu và sử dụng vũ khí trong dân chúng.

10. Lần đầu tiên Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ cho phép tiến hành các hoạt động quân sự xuyên biên giới để chống lại đảng Công nhân người Kurd (PKK) đang đóng tại miền Bắc Iraq. Hàng loạt vụ không kích, tấn công trên bộ đã nổ ra.

Mặc dù vấp phải sự phản đối của chính phủ Iraq song Thổ Nhĩ Kỳ vẫn nhận được sự ủng hộ ngầm và hỗ trợ trong lĩnh vực tình báo từ phía chính quyền Washington. Nhiều nhà phân tích cho rằng, với đà này, trong năm 2008, cuộc chiến giữa quân đội Thổ Nhĩ Kỳ và PKK có thể trở thành một trong những điểm nóng nhất trên thế giới