Lễ nhậm chức Tổng thống Mỹ

Thứ ba, ngày 20/1/2009 sẽ diễn ra lễ nhậm chức chính thức của ông Barack Obama. Nghi lễ của chương trình này đã được biên soạn và chỉnh lý kỹ lưỡng trong hơn một trăm năm qua.

Gần như tất cả các vị Tổng thống Mỹ đều tới nhà thờ trong ngày nhậm chức chính thức của mình và tham dự buổi lễ sáng trước khi nhậm chức - thủ tục này đã được vị Tổng thống thứ 32 Franklin Roosevelt và phu nhân khởi xướng năm 1933.

Họ tới nhà thờ Tân giáo Thánh John ở cạnh Nhà Trắng. Về sau, hầu như tất cả các Tổng thống Mỹ, ngoại trừ vị Tổng thống thứ 37 Richard Nixon, đều tới dự lễ tại nhà thờ đó.

Từ năm 1950 đối với các Tổng thống Mỹ, người ta thường tổ chức các buổi hành lễ riêng mà đôi khi không diễn ra ở trong nhà thờ mà lại ở Nhà Trắng. Năm 1977, vị Tổng thống thứ 39 Jimmy Carter đã thử lập ra một truyền thống mới - tại toà nhà tưởng niệm Abraham Lincoln (ở Washington) đã tổ chức một cuộc hành lễ chung cùng đại diện của các tôn giáo chính. Tuy nhiên, ý tưởng này về sau không được tiếp nối.

Sau buổi lễ, Tổng thống và Phó Tổng thống đắc cử cùng các thành viên của Ủy ban liên viện Quốc hội về nghi lễ nhậm chức đi tới Nhà Trắng, gặp những người tiền nhiệm, Tổng thống và Phó Tổng thống hết nhiệm kỳ (theo truyền thống, Tổng thống mãn nhiệm viết thư cảm ơn các nhân viên từng làm việc dưới quyền mình và phát biểu những lời chúc cho người kế nhiệm). Cuộc gặp này kéo dài khoảng vài phút và chỉ mang tính hình thức.

Sau đó, cả hai vị Tổng thống và cả hai vị Phó Tổng thống cũng như các thành viên của gia đình họ và thành viên Ủy ban Nghi lễ đi lên đồi Capitol, nơi có trụ sở Quốc hội Mỹ. Hai vị Tổng thống và hai vị Phó Tổng thống cùng ngồi lên một xe.

Cho tới trước năm 1921, các vị Tổng thống Mỹ thường đi xe ngựa, còn từ năm 1965 (sau vụ ám sát Tổng thống John Kennedy), họ đi bằng những xe Limousine bọc thép. Ông Obama năm nay sẽ là người đầu tiên sử dụng mẫu xe mới được chế tạo đặc biệt cho lễ nhậm chức Cadillac Presidential Limousine.

Trên đồi Capitol, Phó Tổng thống đắc cử sẽ là người đầu tiên đọc lời tuyên thệ nhậm chức, sau đó mới đến lượt Tổng thống đắc cử. Trong Hiến pháp Mỹ có ghi rõ là, người tiếp nhận lời tuyên thệ của Tổng thống đắc cử là Chánh án Tòa án Tối cao Mỹ nhưng về phần nhân vật thứ hai trong bộ máy hành pháp thì trong Hiến pháp nghi lễ lại không được ghi cụ thể. Lời tuyên thệ nhậm chức Phó Tổng thống của ông Joe Biden sẽ được tiếp nhận bởi một trong những thành viên của Tòa án Tối cao Mỹ.

Sau khi ông Biden hoàn thành nghi thức tuyên thệ của mình, ông Obama sẽ đặt tay lên cuốn Kinh Thánh từng được vị Tổng thống thứ 16 Abraham Lincoln sử dụng và hướng về phía Chánh án Tòa án Tối cao Mỹ đọc lời tuyên thệ. Kết thúc phần này, vị Tổng thống đắc cử mặc nhiên trở thành Tổng thống và tiếp nhận toàn bộ quyền điều hành đất nước.

Sau nghi lễ tuyên thệ sẽ diễn ra nghi lễ ngắn gọn tiễn đưa Tổng thống vừa mãn nhiệm và phu nhân. Những người chủ mới của Nhà Trắng tiễn họ ra tới tận xe. Xe hơi sẽ đưa vợ chồng Tổng thống mãn nhiệm tới Nhà Trắng và nếu điều kiện thời tiết cho phép, một máy bay trực thăng sẽ đưa họ tới nơi ở mới. Thông thường, máy bay trực thăng chỉ đưa họ tới sân bay. Ông George Bush và vợ dự định sẽ quay về Texas sống.

Về phần mình, vị Tổng thống mới và phu nhân sẽ tham gia một bữa tiệc mừng ở trên đồi Capitol. Thực đơn của bữa tiệc này thường được mang tính biểu tượng sâu sắc. Thí dụ, năm 1944, khi nước Mỹ phải áp dụng chế độ tem phiếu, thực đơn được sắp xếp rất tùng tiệm với nộm rau trộn thịt gà (nhiều rau, ít thịt), bánh mì, bánh ngọt, nước chè và cà phê.

Tổng thống mãn nhiệm George  Bush đã hai lần tham gia tiệc mừng với thực đơn được cố tình sắp đặt chỉ toàn các món ăn Mỹ. Tại bữa tiệc đó, Tổng thống thường có một bài phát biểu ngắn trước các nghị sĩ hai viện Quốc hội. Sau bữa tiệc, Tổng thống và Phó Tổng thống cùng tham gia một cuộc duyệt binh. Ngày nhậm chức thường kết thúc bằng một dạ vũ truyền thống.

Trong lễ nhậm chức của ông Obama sẽ có nữ ca sĩ Aretha Franklin, nữ nghệ sĩ violin Yo-Yo Ma, nghệ sĩ vĩ cầm Itzhak Perlman, nghệ sĩ piano Gabriela Montero và nghệ sĩ kèn clarinet Anthony McGill. Họ sẽ cùng trình diễn một tác phẩm đã được biên soạn riêng cho buổi lễ này. Tác giả của bài hát đó là nhà soạn nhạc John Williams, người từng viết nhạc cho các bộ phim lừng lẫy như "Chiến tranh giữa các vì sao" và "Hàm  cá mập".

Nữ thi sĩ Elizabeth Alexander sẽ đọc những câu thơ truyền thống tại buổi lễ nhậm chức.

Chính quyền Washington đã chuẩn bị để đón hơn 4 triệu khách du lịch, dù chỉ có khoảng 250 nghìn người  đã có vé mời dự lễ được cho lên đồi Capiton. Phần lớn những vé mời đó được phát không bởi những thành viên trong bộ máy của ông Obama, và các nghị sĩ. Tuy nhiên, cũng có khoảng 5 nghìn vé được bán với giá 25 USD một vé.

Chúng đã được mua hết trong một khoảng thời gian ngắn kỷ lục và theo CNN, một số vé đã được rao bán lại trên mạng Internet với giá có khi lên tới hơn 20 nghìn USD một vé. Ngoài lễ nhậm chức chính thức, các vị khách còn được xem một chương trình ca nhạc hoành tráng.

Đảm bảo an ninh cho buổi lễ nhậm chức là hơn 8 nghìn cảnh sát và nhân viên an ninh cùng 7 nghìn quân nhân và hơn 4 nghìn cận vệ quốc gia. FBI đã chính thức thông báo là có nguy cơ xảy ra khủng bố theo "kịch bản Mumbai". Theo đánh giá sơ bộ, chi phí cho buổi lễ nhậm chức vào khoảng từ 150 tới 170 triệu USD mà phần lớn số tiền này không phải lấy từ ngân sách quốc gia mà do các công ty tư nhân và các cá nhân đóng góp.

Cũng trong ngày 20/1/2009 tới, một lần nữa hình ảnh của ông Obama sẽ được phổ biến rộng rãi. Lần này ông xuất hiện trên trang bìa của một ấn bản tạp chí đặc biệt của Marvel Comics, trong truyện hài hước Người Nhện.

Theo lời chủ bút Joe Quesada, ý tưởng dựng lên câu chuyện hài hước Người Nhện gặp Tổng thống là do trong thời gian vận động, Ban vận động của ứng cử viên Obama đã nói ứng cử viên của họ là một trong những người hâm mộ Người Nhện. Đây là lần đầu tiên một bộ mặt chính trị được viết thành hài kịch của Marvel Comics.

Ông Quesada nói nếu trong thời gian ứng cử, nghị sĩ McCain cũng nói ông là người mê truyện Người Nhện, thì giờ này tờ báo cũng viết câu chuyện cho ông ta