Mỹ: 700 tỷ USD giải cứu thị trường tài chính
Thỏa thuận sơ bộ giữa Quốc hội Mỹ và Nhà Trắng về kế hoạch chi 700 tỷ USD để giải cứu thị trường tài chính đã phần nào làm yên lòng các nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Dù đây chỉ là hành động của một chính phủ đơn lẻ, song theo giới phân tích, nó sẽ có tác động tích cực, giúp thị trường tài chính toàn cầu vượt qua cơn bão khủng hoảng hiện nay.
Sự đồng thuận Quốc hội - Chính phủ
Sau cuộc họp muộn đêm 27/9 (tức trưa 28/9 theo giờ Việt Nam) của các lãnh đạo đảng Cộng hòa và Dân chủ, Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi đã đích thân công bố thỏa thuận giải cứu thị trường tài chính trị giá 700 tỷ USD giữa Quốc hội và Chính phủ Mỹ.
Theo bà Nancy Pelosi, thỏa thuận này sẽ nhanh chóng được chính thức hóa trên giấy tờ. Hầu hết đều đã nhất trí về việc mua lại các khoản nợ xấu và những món nợ của ngân hàng hay tổ chức tài chính làm đóng băng thị trường tài chính. Nhờ có món tiền này, các ngân hàng hay tổ chức tài chính đang gặp khủng hoảng sẽ có thêm các khoản vay mới để tiếp tục duy trì hoạt động, tránh việc tuyên bố phá sản. Vào thời điểm thích hợp, chính phủ sẽ bán các khoản nợ xấu này với giá hợp lý.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Henry Paulson cho biết: "Chúng tôi còn nhiều việc phải hoàn thành. Nhưng về cơ bản, tất cả đã thống nhất". Ngày 29/9, Hạ viện Mỹ sẽ bỏ phiếu cho các biện pháp giải cứu thị trường tài chính đã được chính phủ đề xuất và Thượng viện sẽ làm nhiệm vụ của mình một ngày sau đó.
Thông tin từ báo chí Mỹ cho biết, bản kế hoạch giải cứu thị trường tài chính bao gồm nhiều điểm trong đó xác định rõ việc Bộ trưởng Tài chính giám sát hoạt động trong vòng 2 năm. Điều đó có nghĩa là không chỉ được dùng 700 tỷ USD để mua chứng khoán liên quan đến địa ốc từ bất kỳ tổ chức tài chính nào của Mỹ, Bộ Tài chính còn được toàn quyền mua, giữ và bán tài sản theo bất cứ hình thức nào. Mức nợ quốc gia sẽ được nâng hạn từ 10,6 ngàn tỷ USD lên 11,3 ngàn tỷ USD. Trong 3 tháng đầu tiên và cứ đều đặn 6 tháng, chính phủ phải báo cáo với Quốc hội về quá trình và kết quả của việc thực hiện kế hoạch này.
Còn những nghi ngại
Trên thực tế, có rất nhiều ý kiến quan ngại về kế hoạch giải cứu thị trường tài chính của Mỹ. Trước thềm cuộc họp đêm 27-9, 166 nhà kinh tế học nổi tiếng đã cùng viết thư gửi các lãnh đạo Quốc hội Mỹ, kêu gọi tạm ngừng việc thông qua gói cứu trợ 700 tỷ USD và nghiên cứu kỹ đề sách này. Theo họ, kêu trợ cấp cho doanh nghiệp sẽ có thể ảnh hưởng tiêu cực tới thị trường về dài hạn. Trong khi đó, các ngân hàng trung ương nhiều nước trên thế giới lại lo ngại rằng, việc Chính phủ Mỹ mua lại những khoản nợ xấu có thể khiến đồng USD bị trượt giá mạnh, tạo viễn cảnh đáng sợ trên thị trường tài chính quốc tế.
Việc này có thể giải thích như sau: 47% trái phiếu kho bạc của Mỹ do nước ngoài nắm giữ và nếu ngân sách Chính phủ Mỹ ngày càng thâm hụt nặng nề thì các nhà đầu tư ngoại có thể yêu cầu lãi suất cao hơn hoặc thậm chí từ bỏ đồng USD để chuyển sang mua trái phiếu bằng đồng yên, euro hay NDT.
Cũng phải nói rõ rằng, thời gian gần đây, đồng USD đã bị trượt giá nhiều và chưa có dấu hiệu phục hồi. Thêm vào đó, nếu các nhà đầu tư ngoại đang nắm giữ cổ phiếu và trái phiếu tại Mỹ lại không thích phương án giải cứu hoặc nghi ngờ về triển vọng của kinh tế Mỹ, đồng USD sẽ rơi vào thảm họa kinh hoàng nhất. Đương nhiên, kéo theo đó là sự đi xuống của số nhà đầu tư nước ngoài tại Mỹ.
Và mối lo của châu Âu
Giới phân tích kinh tế nhận định rằng, cuộc khủng hoảng tài chính của Mỹ hiện nay có thể ảnh hưởng nhiều tới châu Âu nhưng lại không mấy tác động lên thị trường châu Á, đặc biệt là Nhật Bản. Với châu Âu, các nhà đầu tư đang ở thế nước sôi lửa bỏng. Cho đến thời điểm này, chính phủ các quốc gia châu Âu chưa chính thức thể hiện bất kỳ thái độ nào đối với sự kêu gọi hợp tác từ Bộ trưởng Tài chính Mỹ và quan điểm của họ là giảm lo ngại về thanh khoản trong thị trường bằng việc cho phép các ngân hàng hoán đổi chứng khoán để lấy tiền mặt.
Hiện các ngân hàng châu Âu chưa có dấu hiệu xấu song cũng có nhiều người đưa ra câu hỏi là liệu họ còn đủ vốn hay không bởi hệ số nợ đang ngày càng tăng, nhất là ở ngân hàng Deutsche, Barclays và UBS.
Điều đáng chú ý là khi ngành bảo hiểm của Mỹ bị suy yếu thì châu Âu cũng dễ phải chịu tổn thương. Chỉ riêng với vấn đề của tập đoàn AIG - tập đoàn mới chịu sự tiếp quản của Chính phủ Mỹ, các ngân hàng châu Âu cũng đã điêu đứng vì họ nắm tới 300 tỷ USD tài sản của AIG. Do đó, nhiều người cho rằng, châu Âu cũng đang cần những hành động khẩn cấp để cứu thị trường tài chính trước khi nó đi theo vết đổ của Mỹ