Mỹ có thể bị Iran khởi kiện vì vụ máy bay do thám

Kể từ ngày RQ-170 Sentinel rơi vào tay Iran, giới chức Mỹ “mất ăn mất ngủ” và ngày đêm lo lắng rằng những bí mật về công nghệ sẽ bị phơi bày. Đích thân Tổng thống Mỹ Barack Obama trong một cuộc họp báo đã đề nghị Iran trả lại cho Mỹ chiếc RQ-170 Sentinel. Còn CIA thì tự “an ủi” bằng tuyên bố, các kỹ sư của Iran sẽ không thể nào thâm nhập được vào hệ thống của RQ-170 Sentinel.

Họ đã nhầm. Cuộc triển lãm chiếc máy bay RQ-170 Sentinel trong tình trạng còn nguyên vẹn khiến Mỹ “giật mình”. Rồi tiếp đó là tuyên bố của Iran về việc sẽ mở một triển lãm 7 máy bay do thám nước ngoài, trong đó có 4 chiếc của Israel và 3 chiếc của Mỹ. Tờ Defense News nhận định rằng, giờ đây, Mỹ sẽ khó có thể chế giễu khả năng của Iran bởi nguồn nhân lực của quốc gia Hồi giáo này đang ngày càng lớn mạnh.

Phó Tư lệnh lực lượng Vệ binh cách mạng Iran, Tướng Hossein Salami cho biết: “Về mặt công nghệ, khoảng cách của chúng tôi với Mỹ, Israel và các nước tiên tiến khác không xa lắm, việc bắn hạ chiếc máy bay này không phải như một giấc mơ đối với chúng tôi”. Ông Hossein Salami cũng thừa nhận rằng, việc “bắt sống” RQ-170 Sentinel của Mỹ sẽ giúp cho Iran biết được công nghệ vô giá của chiếc máy bay thượng hạng này.

Giám đốc trang web An ninh toàn cầu John E.Pike cho rằng, những hình ảnh mà Iran đang cung cấp cho thế giới về số phận của RQ-170 Sentinel là có thật. Vì vậy, khả năng Iran sẽ trưng bày triển lãm các máy bay như đã nói là điều chắc chắn.

Iran trưng bày triển lãm máy bay do thám RQ-170 Sentinel của Mỹ và tuyên bố sẽ cho ra mắt phiên bản tương tự và cao cấp hơn.

Một điều mà nhiều nhà phân tích, bình luận khác cũng lưu ý là Mỹ có thể sẽ bị Iran khởi kiện về việc do thám trái phép trên lãnh thổ nước này. Hôm 9/12, Iran đã gửi lên Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc một bức thư phàn nàn về vụ việc RQ-170 Sentinel. Trong trường hợp, chính quyền Tehran tiến hành các biện pháp khác, Mỹ có nguy cơ bị đưa ra xét xử về việc vi phạm luật pháp quốc tế và những điều cơ bản ghi trong Hiến chương Liên hợp quốc.

Dù có chân trong Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc thì Mỹ cũng khó có thể “cứu được bàn thua” này trước Iran. Hơn nữa, người ta cũng không loại trừ khả năng Iran sẽ còn tiếp tục phơi bày các bí mật khác về chiến tranh do thám mà Mỹ đang thực hiện ở nước này cũng như tại một số quốc gia khác trong khu vực Vùng Vịnh và trên thế giới.

Theo hãng thông tấn IRNA của Iran, Tehran đã lên án hành động do thám này, đồng thời lưu ý Chính phủ Afghanistan phải có trách nhiệm trước nguyên tắc láng giềng hữu nghị với Iran. Ngoài ra, Iran cũng hối thúc phía Afghanistan nhanh chóng giải thích về vụ việc đồng thời kêu gọi Kabul phải có hành động ngăn chặn vụ việc tương tự tái diễn. Đồng thời, chính quyền Tehran cũng đang kêu gọi sự hợp tác từ chính phủ Pakistan. Nguyên do là vì vào ngày 27/5, giới chức Pakistan đã lên tiếng cảnh báo Mỹ về việc sử dụng máy bay do thám RQ-170 Sentinel do thám hoạt động quân sự của nước này.

Trước đó, thông tin về việc RQ-170 Sentinel được sử dụng trong việc xác định chính xác nơi ở của trùm khủng bố Osama Bin Laden và giúp lực lượng đặc nhiệm SEALs tiến hành chiến dịch đột nhập và tiêu diệt đã khiến Pakistan nổi giận.

Trong lần trả lời phỏng vấn hãng AFP, Chủ tịch Ủy ban quốc gia của Quốc hội Iran Parviz Sorouri cho biết, Iran sẽ tận dụng tối đa những gì họ đang có trong vụ RQ-170 Sentinel. Ngoài khả năng khởi kiện, Iran còn tham vọng sẽ gây bất ngờ bằng những thông tin khác về máy bay do thám của Mỹ. Hiện các kỹ sư nước này đang thực hiện giai đoạn cuối cùng của việc phá khóa những bí mật phần mềm của chiếc RQ-170 Sentinel. Trong một tương lai gần, Iran không loại trừ khả năng tiến hành đảo ngược công nghệ của loại máy bay này và sản xuất hàng loạt những chiếc tương tự thậm chí còn cho ra đời phiên bản cao cấp hơn.

Tướng Norton A. Schwartz, tham mưu trưởng không quân Mỹ cho rằng, có khả năng Iran sẽ lấy được dữ liệu công nghệ mặc dù trước đó, CIA khẳng định rất khó để sao chép RQ-170 Sentinel và mọi dữ liệu trên máy bay đều được mã hóa. Và cái mà Mỹ lo ngại nhất vào lúc này là không chỉ Iran sẽ có được các công nghệ mới của RQ-170 Sentinel mà nhiều khả năng, các bí mật về công nghệ tàng hình và do thám của Mỹ cũng sẽ bị rơi vào tay Nga và Trung Quốc.

Nói vậy không phải là không có lý do. Bởi lẽ, ngay sau khi thông tin về việc Iran bắt giữ được máy bay RQ-170 Sentinel được đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng, Nga, Trung Quốc đã ngỏ ý xin được tiếp cận và sẵn sàng cùng với các kỹ sư người Iran, tìm hiểu công nghệ của loại máy bay này.

Theo tin từ tờ New York Times, máy bay do thám RQ-170 Sentinel đã hoạt động tại Iran từ đầu năm 2011. Nhiệm vụ của loại máy bay này là do thám chương trình tên lửa và hạt nhân của quốc gia Hồi giáo này. RQ-170 Sentinel đã được sử dụng để thiết lập bản đồ các hầm ngầm, các cơ sở ngầm hoặc các khu vực khác mà Mỹ và phương Tây cho rằng Iran đang xây dựng để làm giàu uranium. RQ-170 Sentinel cũng được cho là đã cung cấp cho tình báo Mỹ về cơ sở sản xuất hạt nhân của Iran nằm sâu trong núi tại Fordow, gần thành phố Qom.

Các báo cáo tình báo vào năm 2009 ở CHDCND Triều Tiên cho biết, trước khi thực hiện “sứ mệnh” ở Iran,  RQ-170 Sentinel đã được Mỹ sử dụng để thực hiện giám sát bên trên lãnh thổ nước này, nhất là nhằm vào chương trình hạt nhân và tên lửa. Tháng 8/2010, RQ-170 Sentinel xuất hiện trên bầu trời Kandahar, Afghanistan với lý do để hỗ trợ Mỹ trong cuộc chiến chống tàn quân Taliban và khủng bố ở khu vực biên giới Afghanistan-Pakistan. Vì thế, RQ-170 Sentinel đã được gọi bằng cái tên “Quái vật Kandahar”