Nga, Mỹ “xích lại gần nhau” sau thỏa thuận hạt nhân Iran?

17:53 26/07/2015

Thỏa thuận hạt nhân lịch sử vừa đạt được giữa Iran và Nhóm P5+1, một dấu mốc cực kỳ quan trọng đối với thế giới, đang làm “ấm” lại hợp tác giữa Nga và Mỹ ở khu vực Trung Đông. Điều này có thể dễ dàng thấy được qua lời ca ngợi của Tổng thống Mỹ Barack Obama về vai trò của Nga trong việc đạt được thành quả này.

“Cái bắt tay” cần thiết Nga - Mỹ

Cùng với đó là kế hoạch thảo luận với người đồng cấp Nga Sergei Lavrov tại Qatar của Ngoại trưởng Mỹ John Kerry trong vài tuần tới về cuộc chiến chống lực lượng Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng tại Syria, cũng như vai trò khả thi của Iran trong cuộc chiến này.

Phát biểu hôm 24/7 tại Cơ quan cố vấn Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (CFR) ở New York, Ngoại trưởng Kerry nói: “Chúng ta phải thay đổi động lực tại Syria (để tiêu diệt IS)... Và đó là một phần lý do chúng tôi đang thảo luận với Thổ Nhĩ Kỳ trong những tuần qua và giờ đã có sự chuyển hướng trong những hoạt động mà Thổ Nhĩ Kỳ sẵn sàng tiến hành, cũng có cả sự thay đổi trong một số hoạt động mà chúng tôi tham gia”.

Ngoại trưởng Mỹ bày tỏ hy vọng sẽ tiếp tục các cuộc thảo luận với người đồng cấp Lavrov về Syria, đồng thời muốn có cả sự tham gia của Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và “xem xét Iran có thể sẵn sàng làm gì”. Ông Kerry nói: “Chúng tôi muốn kêu gọi Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kì và cuối cùng, có lẽ chúng ta sẽ được thấy Iran gia nhập”.

Việc này cho thấy, Mỹ đang thận trọng trong từng bước đi nhằm tìm giải pháp cho các điểm nóng ở Trung Đông bằng “cái bắt tay” cần thiết Nga - Mỹ. Về phía Nga, Moskva cũng đã tỏ rõ thiện chí trong việc tìm kiếm một giải pháp chung. Đại sứ Nga ở Syria Alexander Kinshchak khẳng định, Moskva sẽ hỗ trợ chính phủ Syria hết mình nhằm chống lại các phần tử IS.

Trong khi đó, Giám đốc văn phòng đối phó thử thách và mối đe doạ của Bộ Ngoại giao Nga, ông Ilya Rogachev nhận định rằng, việc hợp tác với Iran trong việc chống khủng bố khu vực là hoàn toàn khả thi trong tương lai. Rõ ràng, vào lúc này, cả Nga và Mỹ đều đang muốn thành lập một liên minh giữa các chính phủ khu vực nhằm chống lại mối đe doạ chung IS.

Có thể thấy rằng, việc đạt được thỏa thuận hạt nhân Iran đã ghi đậm dấu ấn của chính sách đối ngoại mà Tổng thống Obama đang tiến hành. Theo giới phân tích, việc kiểm soát vũ khí hạt nhân là một trong những trọng điểm trong chính sách đối ngoại của chính quyền Tổng thống Obama. Bên cạnh đó, nhiều vấn đề ở Trung Đông sẽ không thể giải quyết được nếu không có Iran. Bởi vì, dù bị cấm vận, nhưng Iran đã trở thành một nhân tố có thể cản phá những nỗ lực của Mỹ trong khu vực.

Do vậy, vào thời điểm hiện tại, Mỹ đối với Iran, hoặc một số nước khác, đang thay đổi cách tiếp cận. Học thuyết của Mỹ tại Trung Đông là “Lãnh đạo từ phía sau”. Mà muốn làm được việc này thì không thể không có một Iran hòa giải và hợp tác. Vấn đề này có hai khía cạnh. Thứ nhất, Mỹ và Iran sẽ hợp tác để ổn định tình hình Iraq và chống lại IS. Thứ hai, cả Washington và Tehran đều có lợi ích trong việc thúc đẩy hình thành một cục diện mới gồm bốn trụ cột Iran, Saudi Arabia, Israel và Thổ Nhĩ Kỳ.

Mỹ đang thận trọng trong từng bước đi nhằm tìm giải pháp cho các điểm nóng ở Trung Đông bằng “cái bắt tay” cần thiết Nga - Mỹ. Ảnh: Washington Post.

Ai được lợi trong thỏa thuận hạt nhân Iran?

Sẽ không phải là quá sớm để chỉ ra một trong những người chiến thắng lớn nhất của thỏa thuận này, đó là các nhà hoạch định quốc phòng Mỹ. Mối quan tâm lớn nhất của họ từ trước tới nay luôn là một quả bom Iran có thể ngăn chặn hay can thiệp đáng kể vào khả năng triển khai sức mạnh thông thường của Mỹ tại khu vực. Nếu có một sự bất đồng đáng kể xung quanh một số vấn đề liên quan đến hai quốc gia, ví dụ như một cuộc xâm chiếm công khai nhằm thay đổi chế độ tại Syria, thì một nước Iran phi hạt nhân được được kiểm chứng sẽ gây ra mối đe dọa thấp hơn nhiều đối với các lực lượng Mỹ được bố trí tập trung tại một số căn cứ ở khu vực.

Bên cạnh đó, khả năng ngăn chặn khác của một vũ khí hạt nhân của Iran sẽ là tác động của nó trong việc thuyết phục các đồng minh và đối tác của Mỹ rằng, họ không thể dựa vào những đảm bảo an ninh của Mỹ. Nếu những nước, từ Israel đến Saudi Arabia, đã có các nghi ngờ về mức độ cam kết của Mỹ (và liệu Iran đã có vũ khí hạt nhân hay chưa), thì ít có khả năng họ sẽ trao cho các lực lượng quân đội Mỹ quyền tiếp cận tới vùng đất của họ do lo sợ về một cuộc tấn công hạt nhân của Iran, và sau đó dẫn đến phải chấp nhận kết cục chính trị mà Iran mong muốn tại khu vực.

Những lo ngại về tính bất định với các đồng minh của Mỹ đang tăng cao ở vùng Vịnh Persian, nơi mà Mỹ hiện không có các đảm bảo hạt nhân được thể chế hóa và phát triển tốt với các đồng minh của mình như nước này đang có với các nước NATO. Ngoài ra, một Iran phi hạt nhân được kiểm chứng đồng nghĩa với việc các cuộc đụng độ quân sự cấp thấp hơn liên tục diễn ra một cách lặng lẽ sẽ không leo thang thành một tình huống khủng hoảng hạt nhân.

Các nhà hoạch định quốc phòng Mỹ cũng sẽ hài lòng rằng, thỏa thuận ngày hôm nay khiến Israel khó có khả năng đơn phương tấn công cơ sở hạt nhân tình nghi của Iran nhằm làm trì hoãn việc nước này có được một quả bom hạt nhân. Thậm chí, nếu Israel hành động đơn phương và Mỹ không được cảnh báo trước một cách rõ ràng, thì Washington sẽ bị coi là đồng lõa hoặc đồng chủ mưu với đối tác thân thiết của mình.

Theo đó, để ngăn chặn “sự cố” này, trong một tuyên bố hôm 24/7, Ngoại trưởng Kerry nhấn mạnh rằng sẽ là một sai lầm to lớn nếu Israel quyết định đơn phương tấn công Iran, bất kể dưới hình thích quân sự hay công kích trên mạng, liên quan đến chương trình hạt nhân của nước này trong tương lai. Ông Kerry “không nghĩ đó là điều cần thiết”.

Về phía Iran, thỏa thuận hạt nhân mới đạt được cho phép nước này tiếp tục quá trình làm giàu uranium, nhưng nó sẽ được giới hạn trong 15 năm với mức làm giàu 3,67% và trữ lượng ở 300kg. Tuy nhiên, Iran vẫn được giữ lại gần 35% tổng số máy ly tâm hiện có và các lò phản ứng hạt nhân, vì thế, các cơ sở này hoàn toàn có thể đáp ứng “các mục đích quân sự” bất cứ khi nào Iran muốn. Ngoài ra, nhờ thỏa thuận này, Iran sẽ không bị coi là “khủng bố” hoặc “hậu thuẫn khủng bố” nữa.

Nước Cộng hòa Hồi giáo nằm trong danh sách các nước tài trợ cho khủng bố, được cân nhắc như kẻ thù của Mỹ kể từ sự kiện Đại sứ quán Mỹ bị chiếm tại thủ đô Tehran năm 1979 trong cuộc Cách mạng Hồi giáo. Sau thỏa thuận này, người ta thậm chí còn lạc quan về khả năng Iran có thể sẽ trở thành một đồng minh mới của Mỹ, cũng như các đồng minh phương Tây của Mỹ. Cũng với thỏa thuận này, nền kinh tế Iran được hưởng lợi rất nhiều. Việc hủy bỏ dần lệnh cấm vận sẽ cho phép Iran xuất khẩu các sản phẩm của mình, nhất là dầu mỏ, ra toàn thế giới. Thỏa thuận cũng chấp thuận việc Iran gia nhập lại hệ thống Ngân hàng thế giới.

Khổng Hà

Người dân đồng thuận hỗ trợ Dự án xây dựng nhà ở cho lực lượng vũ trang CAND tại Khánh Hòa

Sáng nay 10/2, đại diện hơn 100 hộ gia đình có liên quan đã tham dự hội nghị phổ biến chủ trương, chính sách bồi thường, hỗ trợ tái định cư Dự án xây dựng nhà ở cho lực lượng vũ trang CAND tại phường Nam Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa do chính quyền địa phương tổ chức.

Hà Nội: Người dân được lưu thông qua hầm chui Kim Đồng-Giải phóng từ 10/2

Từ ngày 10/2 - 31/3, Sở Xây dựng Hà Nội cho phép người dân lưu thông qua hầm chui Kim Đồng-Giải Phóng.

Công an Hà Nội đặt mục tiêu vào tứ kết AFC Champions League Two

Trước trận lượt đi vòng 1/8 AFC Champions League Two 2025/2026 gặp Tampines Rovers, CLB Công an Hà Nội (CAHN) thể hiện rõ tham vọng tiến sâu tại đấu trường châu lục. Với lợi thế sân nhà và sự chuẩn bị kỹ lưỡng về lực lượng, chiến thuật, đại diện Việt Nam hướng tới mục tiêu tạo lợi thế ở lượt đi, làm bàn đạp cho tham vọng giành vé vào tứ kết.

Khởi tố 3 bị can trong vụ bạo lực học đường khiến một học sinh tử vong tại Gia Lai

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Gia Lai đã khởi tố vụ án, khởi tố 3 bị can liên quan vụ bạo lực học đường khiến một học sinh tử vong. Từ mâu thuẫn bộc phát, nhóm thiếu niên đã hành hung nạn nhân dẫn đến hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng bạo lực trong lứa tuổi học sinh hiện nay.

Tuyên tử hình Lê Sỹ Tùng, kẻ thảm sát 3 người ở Đồng Nai

Chỉ vì cảm thấy cuộc sống nhàm chán, một thanh niên không nghề nghiệp ổn định, từng có tiền án đã lên kế hoạch tàn sát cả một gia đình để cướp tài sản. Vụ thảm sát 3 người tại cơ sở thu mua nông sản Thiên Hạnh không chỉ gây rúng động dư luận Đồng Nai mà còn phơi bày một sự thật lạnh người: khi lòng tham, thú tính và sự lệch lạc nhân cách kết hợp với vũ khí, cái ác có thể biến con người thành kẻ giết người dã man ngay giữa đời thường.

CSGT hóa trang xử lý tài xế xe ghép vi phạm

Ngày 10/2, Đội CSGT số 6 (Phòng CSGT Công an TP Hà Nội) triển khai tổ công tác xử lý xe vận tải hành khách vi phạm TTATGT dịp cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.

Bóc gỡ đường dây ma túy liên tỉnh tinh vi, thu giữ 0,5 kg ma túy đá

Lực lượng CSĐT tội phạm về ma túy Công an tỉnh Hà Tĩnh vừa triệt phá một đường dây mua bán, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy liên tỉnh với phương thức, thủ đoạn tinh vi. Cơ quan chức năng thu giữ 0,5 kg ma túy đá, đồng thời khởi tố, bắt giữ các đối tượng liên quan, tiếp tục mở rộng điều tra vụ án.

Tết ấm nơi biên cương Sơn La

Khi mùa xuân gõ cửa khắp các bản làng vùng biên giới Sơn La, cũng là lúc những người lính biên phòng gác lại niềm riêng để thực hiện một nhiệm vụ thiêng liêng: mang Tết đủ đầy đến với từng nếp nhà sàn của đồng bào các dân tộc.

Bắt truy nã lòi ra súng đạn và "hàng đá"

Kiểm tra nơi Nguyễn Xuân Qui lẩn trốn, Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP Cần Thơ thu giữ nhiều túi ni-lon chứa ma túy và cả một "bộ sưu tập" vũ khí, hung khí nguy hiểm.

Giám định kỹ thuật hình sự làm sáng tỏ các vụ án

Phòng Giám định hóa học, Viện Khoa học hình sự, Bộ Công an đã lập thành tích xuất sắc trong công tác giám định “giải mã” các vụ án khó, phức tạp được dư luận quan tâm chú ý; đồng thời phát hiện thấy nhiều phương thức, thủ đoạn phạm tội mới nổi lên, rút ngắn thời gian giám định đáp ứng nhanh nhất yêu cầu của cơ quan điều tra và các đơn vị nghiệp vụ.

Triệt phá đường dây sản xuất, buôn bán máy biến áp giả

Từ năm 2019 đến nay, các đối tượng đã sản xuất và đưa ra thị trường hàng trăm máy biến áp giả, tiêu thụ tại nhiều tỉnh, thành phố khu vực miền Tây Nam Bộ và TP Hồ Chí Minh, gây thiệt hại nghiêm trọng cho doanh nghiệp, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho hệ thống điện, ảnh hưởng đến an ninh, an toàn lưới điện.

Chặn thực phẩm “tắm” hóa chất độc hại

Tết Nguyên đán đang cận kề, những ngày này, các mặt hàng lương thực, thực phẩm, bánh mứt kẹo đang được tiêu thụ mạnh trong nội địa. Tại tuyến biên giới Quảng Ninh, hàng hoá thực phẩm phục vụ Tết ngoài nhập chính ngạch, vẫn được vận chuyển nhỏ lẻ qua đường mòn, hoặc trên biển để vào nội địa.