Nhật Bản - Trung Quốc đàm phán về quần đảo tranh chấp vào cuối tháng 9

Tin từ hãng Reuters cho biết, Nhật Bản đã bày tỏ thiện chí sau khi các cuộc biểu tình chống Nhật vốn bùng phát khắp Trung Quốc đã lắng dịu đáng kể và các cơ sở ngoại giao, kinh doanh của Nhật tại Trung Quốc được cảnh sát nước chủ nhà bảo vệ nghiêm ngặt. Một ngày sau khi tuyên bố, giữa Tokyo và Bắc Kinh không hề tồn tại bất cứ thỏa thuận nào về việc tạm gác vấn đề tranh chấp quần đảo Senkaku/Điếu Ngư như tuyên bố trước đó của Trung Quốc, Ngoại trưởng Nhật Bản Koichiro Gemba đã nói: “Quan điểm của tôi là phải duy trì và tăng cường liên lạc với Trung Quốc... Tăng cường đối thoại ở nhiều cấp sẽ giảm được nguy cơ leo thang căng thẳng".

Một số nguồn tin khác từ Bộ Ngoại giao Nhật Bản khẳng định, cả Thủ tướng Yoshihiko Noda và Ngoại trưởng Koichiro Gemba đều sẽ đến New York vào cuối tháng 9 để tham dự một cuộc họp thường niên của Đại hội đồng LHQ. Nhân cơ hội này, ông Koichiro Gemba đang xem xét việc sắp xếp một cuộc gặp chính thức với Bộ trưởng Ngoại giao Dương Khiết Trì, bởi ông này cũng sẽ có mặt tại New York vào thời điểm đó.

Về phía Trung Quốc, trong cuộc họp báo hôm 20/9, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi cũng nói rằng, các cuộc biểu tình chống Nhật đang diễn ra trên khắp cả nước Trung Quốc chỉ là hành động "tự phát" và "nhằm phản đối việc Nhật Bản mua trái phép quần đảo Senkaku/Điếu Ngư, cũng như lên án hành động khiêu khích của Nhật Bản đối với những thành quả chiến thắng của cuộc Chiến tranh thế giới chống phát xít và trật tự quốc tế thời hậu chiến".

Cảnh sát Trung Quốc dựng rào chắn, tăng cường bảo vệ an ninh Lãnh sự quán Nhật ở Thượng Hải. Ảnh: Reuters.

Ông Hồng Lỗi nhấn mạnh, Bắc Kinh luôn kiên định rằng, vấn đề liên quan tới quần đảo Senkaku/Điếu Ngư phải được giải quyết thông qua đối thoại và đàm phán. Trung Quốc cũng sẽ duy trì liên lạc với phía Nhật Bản ở mọi cấp độ và giải thích lập trường chính thức của Trung Quốc. Bất chấp những thông tin về việc căng thẳng ngoại giao của Nhật - Trung lan sang cả vấn đề kinh tế và thể thao, hôm 20/9, hãng Kyodo của Nhật Bản cũng dẫn một nguồn tin giấu tên cho biết, Trung Quốc sẽ tổ chức lễ kỷ niệm 40 năm bình thường hóa quan hệ với Nhật Bản vào ngày 29/9 tại Bắc Kinh như kế hoạch đã định. Theo nguồn tin này, cựu Ủy viên Quốc Vụ viện Trung Quốc Đường Gia Triền, hiện là Chủ tịch Hội hữu nghị Trung - Nhật sẽ chủ trì tiệc chiêu đãi ngày 26/9 và lễ kỷ niệm chính thức sẽ được tổ chức vào trưa 27/9.

Có thể nói, mâu thuẫn nảy sinh giữa hai nền kinh tế lớn nhất châu Á trong thời gian vừa qua đã thu hút sự quan tâm của đông đảo dư luận quốc tế. Cái người ta lo ngại nhất chính là những tác động xấu từ các cuộc biểu tình chống Nhật tới sự phát triển thương mại hai nước nói chung và sự ổn định của nền kinh tế từng nước nói riêng. Hãng tài chính Bloomberg ước tính, các cuộc biểu tình trong thời gian qua đã khiến cả Nhật Bản và Trung Quốc thiệt hại tới 350 triệu USD.

Tính đến ngày 21/9, theo thống kê của hãng Reuters, khoảng 41% hãng sản xuất của Nhật Bản đã bị ảnh hưởng kinh doanh bởi các cuộc biểu tình. Nhiều hãng thậm chí đã quyết định không mở rộng đầu tư ở Trung Quốc mà quay sang tìm kiếm các thị trường khác ổn định hơn và nhận được nhiều ưu đãi hơn ở Đông Nam Á. Hai ngành bị tác động nhiều nhất là ngành công nghiệp sản xuất xe hơi và đồ điện tử, điện lạnh.

Ngoài ra, ngành du lịch của Trung Quốc cũng bị tổn thất không nhỏ bởi có tới 15.000 công dân Trung Quốc đã hủy bỏ các chuyến bay sang Nhật Bản, nhân dịp nghỉ Quốc khánh 1/10 và số du khách tương tự ở Nhật cũng đã chuyển kế hoạch đi du lịch ở Singapore hoặc Malaysia. Các nhà phân tích nhận định, với mức độ hợp tác thương mại như hiện nay, kinh tế Nhật Bản và Trung Quốc phụ thuộc vào nhau rất nhiều.

Vì thế, tổn thất dự kiến 350 triệu USD chỉ là con số rất nhỏ nếu hai nước xảy ra một cuộc chiến thương mại thực sự. Cuộc chiến thương mại này (nếu có) sẽ không chỉ khiến cho hai nền kinh tế này bị khốn đốn, mà còn thủ tiêu động lực của đầu tàu châu Á vốn đang kéo thế giới khỏi cơn khủng hoảng kinh tế hiện nay