Nhật Bản: Nổ hai lò hạt nhân, nguy cơ phát tán chất phóng xạ

Bốn ngày sau trận động đất kinh hoành mạnh 8,9 độ richter kéo theo sóng thần cao 4m tàn phá các bờ biển phía Đông Bắc, ngày 14/3, Nhật Bản tiếp tục phải hứng chịu thêm một trận động đất mạnh 5,9 độ richter cùng với sóng thần và những cảnh báo sóng thần mới tại chính nơi vừa bị sóng thần càn quét.

Trong khi đó, ở phía Tây Nam, núi lửa Shinmoedake sau 52 năm ngủ yên bỗng "thức giấc", phun những cột khói bốc cao tới 4km. Thảm họa thiên nhiên đang thực sự đẩy Nhật Bản vào một cơn khủng hoảng lớn nhất trong hơn 100 năm qua, nhất là khi những nhà máy hạt nhân của nước này phát nổ.

Mối lo về chất phóng xạ hạt nhân

Theo thông báo của Chánh văn phòng nội các Nhật Bản Yukio Edano, sáng 14/3, một vụ nổ khí hydro đã xảy ra tại lò phản ứng số 3 của Nhà máy Điện hạt nhân Fukushima, giống như vụ nổ trước đó tại nhà máy này hôm 12/3. Những người ở cách nhà máy tới 40km vẫn cảm nhận được tác động của vụ nổ. Các chuyên gia hạt nhân của Nhật Bản đang cố gắng hạn chế khả năng lan tỏa của chất phóng xạ.

Tuy nhiên, cơ quan an toàn hạt nhân của Pháp vẫn cảnh báo rằng, gió tự nhiên có thể thổi chất bẩn phóng xạ này ra khắp Thái Bình Dương, tạo thành một "thảm họa hạt nhân" trên diện rộng. Trong khi đó, lò phản ứng số 2 cũng đã bị ngừng chức năng làm lạnh lúc 13h25 (giờ địa phương) và đang có nguy cơ lâm vào tình trạng tăng nhiệt độ khó kiểm soát.

Nhật Bản đang cố gắng hạn chế mức độ phát tán chất phóng xạ bị rò rỉ từ các vụ nổ trong nhà máy điện hạt nhân. Ảnh: AFP.

Để đề phòng tình huống xấu nhất, ban lãnh đạo Nhà máy Điện hạt nhân Fukushima đã lệnh cho công nhân bơm nước biển vào lò phản ứng này và giảm áp suất trong lò bằng cách xả van hơi nếu nhiệt độ trong lò tiếp tục tăng. Bằng cách này, người ta hy vọng nồng độ phóng xạ bên trong lò phản ứng sẽ giảm nhưng tính đến 17h, nồng độ phóng xạ ở lò phản ứng số 2 vẫn chưa thay đổi. Bốn lò phản ứng khác của nhà máy này cũng đang được đưa nước vào làm lạnh bất chấp nguy cơ nước biển sẽ ăn mòn các bộ phận và khiến các lò phản ứng này không còn sử dụng được nữa.

Tin từ hãng JijiPress cho hay, Công ty Điện lực Tokyo (Tepco) đang xin ý kiến chính phủ về khả năng cắt điện luân phiên để giảm tải áp lực đối với 17 nhà máy điện hạt nhân với 55 lò phản ứng hạt nhân phân bổ trên khắp đất nước. Các báo cáo gửi về cho biết, sau trận động đất, 4 nhà máy điện hạt nhân ở miền Đông Bắc Nhật Bản đều bị hư hại. Do đó, hành động cấp bách nhất lúc này là phải đảm bảo sự an toàn về hạt nhân.

Vì thế, song song với các biện pháp phòng chống, giải quyết với những lò phản ứng bị nổ, chính phủ Nhật Bản cũng đã lập các trạm y tế để sớm phát hiện những người bị nhiễm phóng xạ và cho họ điều trị kịp thời, tránh tác động lâu dài. Quần áo bảo hộ, khẩu trang và những vật dụng khác cũng đã được phân phát do người dân ở tỉnh Fukushima, nơi đang phải chịu khả năng bị phơi nhiễm phóng xạ nhiều nhất.

Tính đến chiều 14/3, khoảng 1.600 người ở Fukushima đã được xét nghiệm xem có nhiễm xạ hay không và có 160 người bị phát hiện có khả năng phơi nhiễm. 210.000 người khác đã được di tản khẩn cấp. Nhà chức trách Nhật Bản cũng đã mở rộng bán kính sơ tán từ 10km lên 20km và đến 30km.

Nguồn tin từ hãng thông tấn AFP cho hay, các binh sĩ trên tàu sân bay Mỹ Ronald Reagan, chiến hạm đang làm nhiệm vụ hỗ trợ nhân đạo ở Nhật Bản có thể đã nhiễm xạ do tiếp xúc với không khí có chứa phóng xạ từ nhà máy hạt nhân bị nổ của Nhật Bản.

Chiều 14/3, Hạm đội 7 của Mỹ đã tuyên bố sẽ đưa chiến hạm và máy bay chiến đấu tránh xa khu vực vừa xảy ra các vụ nổ lò phản ứng hạt nhân. Trong khi đó, chính phủ Hàn Quốc đã triệu tập một phiên họp khẩn cấp gồm 4 ủy ban thuộc Quốc hội nước này nhằm thảo luận các vấn đề liên quan đến việc ứng phó với các hậu quả của trận động đất tàn phá Nhật Bản, đặc biệt là các vụ nổ lò phản ứng hạt nhân.

3 thành phố bị xóa sổ

Chưa hết bàng hoàng với những gì đã xảy ra hôm 11/3, sáng sớm 14/3, Nhật Bản lại hứng chịu một trận động đất mạnh 5,9 độ richter ở gần bờ biển phía Đông Honshu. Sóng thần lại tiếp tục được cảnh báo và theo tính toán của các nhà địa chất, những trận sóng thần mới có thể cao từ 3m-6m và ập vào bờ biển nơi vừa xảy ra động đất và sóng thần 3 ngày trước.

Trước những khó khăn mà người dân Nhật Bản phải gánh chịu, cơ quan Điều phối các hoạt động nhân đạo của Liên hợp quốc (OCHA) đã thực hiện nhiệm vụ sơ tán gần  600.000 người tới nơi an toàn và tiếp tục hỗ trợ Nhật Bản hoạt động cứu trợ. 2.050 trung tâm cứu trợ đã được OCHA dựng lên để đón tiếp khoảng 380.000 người khác vừa thoát khỏi khu vực diễn ra động đất và sóng thần. Các nhóm cứu hộ khác đến từ Nga, Mỹ, Thụy Sĩ, Australia, Mexico, Trung Quốc… cũng đang ra sức cứu trợ các nạn nhân đang bị mắc kẹt và cố gắng tìm kiếm người mất tích.

Tin tức từ trang web Nikkei cho hay, sáng 14/3, khoảng 2.000 thi thể đã được tìm thấy trên hai bờ biển ở tỉnh Miyagi, vùng bị ảnh hưởng trực tiếp và nặng nề nhất của sóng thần. Chính quyền địa phương lo ngại rằng, 10.000 người dân ở thị trấn Miyagi có thể đã mất tích vì đến nay vẫn chưa nhận được thông tin gì về họ. Ngoài ra, số phận của khoảng 2.500 du khách nước ngoài đang có mặt ở khu vực bị ảnh hưởng bởi động đất vẫn chưa được xác định.

Báo cáo gửi lên chính phủ Nhật Bản cũng khẳng định, 3 thành phố đã bị phá hủy hoàn toàn gồm thành phố Minamisanriku thuộc tỉnh Miyagi với 9.500 dân mất tích (chiếm 1/2 trong tổng số 17.000 dân), thành phố Kesennuma và thành phố Rikuzentakata.