Những điều chưa biết về 4 đời Bộ trưởng Bộ An ninh Trung Quốc

Mặc dù làm Bộ trưởng Bộ An ninh được gần 6 năm, nhưng giới truyền thông hầu như không khai thác được nhiều thông tin xung quanh “con người bí ẩn này” cũng như cơ quan mà ông là người đứng đầu (Ministry of State Security).

Bộ trưởng Cảnh Huệ Xương

Theo giới truyền thông, ông Cảnh Huệ Xương sinh ra (tháng 11/1951) trong một gia đình quê ở tỉnh Hà Bắc. Sau khi tốt nghiệp đại học, nhận công tác và làm Phó Vụ trưởng Vụ nghiên cứu về Mỹ thuộc Học viện Quan hệ quốc tế (từ 1985), ông Cảnh Huệ Xương được cử giữ chức Vụ trưởng (1990). Trong thời gian này, công việc chính của ông Cảnh Huệ Xương là chỉ đạo công tác và nghiên cứu xã hội Mỹ. Và sau khi tác phẩm “Sự vận động của cánh hữu mới tại Mỹ” của ông Cảnh Huệ Xương được xuất bản, giới chuyên môn đã đánh giá rất cao những nghiên cứu và nhận định kể trên.

Năm 1992, ông Cảnh Huệ Xương được cử làm Vụ trưởng Vụ nghiên cứu quan hệ quốc tế hiện đại. Khoảng 6 năm sau (tháng 9/1998), ông Cảnh Huệ Xương được bổ nhiệm làm Thứ trưởng Bộ An ninh. Ông Cảnh Huệ Xương được giới chuyên môn đánh giá là một chuyên gia giỏi trong lĩnh vực an ninh, nhất là hiểu Mỹ “như lòng bàn tay”. Do đó, ngày 30/8/2007, ông Cảnh Huệ Xương được bổ nhiệm thay thế Bộ trưởng Bộ An ninh Hứa Vĩnh Dược. Kể từ đó đến nay, mọi hoạt động của Bộ trưởng Bộ An ninh Cảnh Huệ Xương hầu như không được giới truyền thông đề cập, ngoại trừ phần “hiếu hỉ” và tiếp khách quốc tế.

Những công việc chính của Bộ An ninh

Người đề xuất thành lập Bộ An ninh là Bộ trưởng Bộ Công an Lưu Phục Chi. Nhân sự làm việc tại Bộ An ninh thời kỳ mới thành lập được lấy chủ yếu từ Cục chống gián điệp của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và cơ quan điều tra của Trung ương. Giới truyền thông cho rằng, cơ cấu tổ chức của Bộ An ninh gồm nhiều Tổng cục và các vụ, cục, đơn vị trực thuộc như Cục 1 (nội địa), Cục 2 (tình báo ở hải ngoại), Cục 3 (hoạt động ở Hongkong, MaCao và Đài Loan), Cục 4 (kỹ thuật nghiệp vụ), Cục 5 (địa phương), Cục 6 (phản gián), Cục 7 (phân tích và xử lý tin), Cục 8 (nghiên cứu), Cục 9 (an ninh nội bộ),…

Từ trái qua phải: Bộ trưởng Cảnh Huệ Xương, Giả Xuân Vượng, Hứa Vĩnh Dược.

Giới chuyên môn cho rằng, Trung Quốc đặc biệt quan tâm tới việc áp dụng những thành tựu khoa học kỹ thuật hiện đại và tiên tiến nhất cho hoạt động tình báo. Do đó, một trong những phần việc được coi là trọng tâm nhất là đầu tư thỏa đáng cho công nghệ thông tin và tác chiến điện tử đang là một trong những lĩnh vực được coi trọng nhất.

Giới truyền thông đưa tin, từ năm 1994, Trung Quốc đã thuê của Myanmar ba hòn đảo để lắp đặt trung tâm do thám điện tử và từ năm 1995, tất cả những trung tâm bắt sóng radio của Trung Quốc ở châu Á đều đã được hiện đại hóa theo những tiêu chuẩn cao nhất. Từ năm 1999, Trung Quốc đã phóng 4 vệ tinh chụp ảnh và 2 vệ tinh bắt sóng radio ở châu Á. Có tin nói rằng, tình báo Trung Quốc đã thiết lập được quyền kiểm soát thông tin đối với không ít ngân hàng lớn ở nhiều quốc gia trên thế giới. Một trong những nguyên tắc hoạt động của nhân viên trong Bộ An ninh là “lai vô ảnh, khứ vô hình” và cho tới nay hầu như người ngoài không biết tới “sự tồn tại” của cơ quan đặc biệt này.

Và ba người tiền nhiệm

Người đầu tiên được cử giữ chức Bộ trưởng Bộ An ninh là ông Lăng Vân (sinh ngày 29/6/1917, tại Gia Hưng, tỉnh Chiết Giang). Ngày 1/7/1983, Bộ An ninh chính thức được thành lập. Tại buổi lễ công bố ra mắt Bộ An ninh có Thủ tướng Triệu Tử Dương và nhiều lãnh đạo cấp cao như Vạn Lý, Tập Trọng Huân, Hồ Kiều Mộc, Điền Kỷ Vân, Hồ Khởi Lập. Khi đó, Bộ An ninh được thành lập để thực hiện 2 chức năng chính là đảm bảo an ninh quốc gia và tăng cường công tác chống gián điệp.

Trước khi được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ An ninh, ông Lăng Vân là Thứ trưởng Bộ Công an, người vào Đảng Cộng sản từ tháng 3/1938. Sau vụ đào tẩu sang Mỹ của Cục trưởng Du Cường Thanh (1985), ông Lăng Vân đã xin từ chức Bộ trưởng Bộ An ninh. Bởi sau khi tới Mỹ, Du Cường Thanh đã bán đứng nhân viên tình báo Kim Vô Đãi đang hoạt động tại Mỹ.

Người được bổ nhiệm thay thế Bộ trưởng Lăng Vân lãnh đạo Bộ An ninh là ông Giả Xuân Vượng (sinh tháng 5/1938, tại Bắc Kinh). Sau khi tốt nghiệp đại học chuyên ngành hạt nhân, khoa vật lý Đại học Thanh Hoa (1964), ông Giả Xuân Vượng đảm nhiệm khá nhiều chức vụ tại trường này cho tới năm 1982. Con đường tiến thân của ông Giả Xuân Vượng phát triển nhanh sau khi làm Bí thư Đoàn của thành phố Bắc Kinh. Tuy công việc không liên quan tới lĩnh vực an ninh, nhưng ông Giả Xuân Vượng vẫn được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ An ninh (1985-1998). Sau khi rời cương vị này, ông Giả Xuân Vượng được cử làm Bộ trưởng Bộ Công an (1998-2002). Ông Giả Xuân Vượng là Bộ trưởng Công an đầu tiên sau khi làm Bộ trưởng An ninh. Sau đó, ông Giả Xuân Vượng còn làm Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao và Chủ tịch Hiệp hội các cơ quan chống tham nhũng quốc tế.

Người tiền nhiệm của Bộ trưởng Cảnh Huệ Xương là ông Hứa Vĩnh Dược (sinh tháng 7/1942, tại huyện Trấn Bình, thành phố Nam Dương, tỉnh Hà Nam). Sau một thời gian khá dài làm thư ký cho nguyên lão Trần Vân (1983-1992), ông Hứa Vĩnh Dược được cử làm Bí thư Ủy ban chính pháp tỉnh Hà Bắc (1992). Sau khi làm Phó Bí thư tỉnh Hà Bắc (1995), ông Hứa Vĩnh Dược được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ An ninh (1998)