Quốc hội Ukraine phế truất Tổng thống, cựu Thủ tướng trở lại chính trường

Dấu hỏi cho số phận của Tổng thống

24h sau khi bị Quốc hội lật đổ, số phận của Tổng thống Ukraine Viktor Yanukovych vẫn là một ẩn số. Thông tin về ông cũng nhiều nhưng chẳng nơi nào chứng minh được đó là sự thật. Một số tờ báo phương Tây đưa tin, ông Viktor Yanokovych đã kịp bỏ trốn sau khi Quốc hội bỏ phiếu thông qua nghị quyết đòi ông từ chức.

Hãng AP còn dẫn lời một thủ lĩnh đối lập cho hay, khi rời Kiev bằng ôtô, ông Viktor Yanukovych đã đụng phải một đám đông người chống chính phủ được trang bị vũ trang. Chiếc xe ôtô chở ông đã bị nã súng liên tục nhưng Tổng thống này không hề hấn gì. Hãng này cũng khẳng định, hiện ông Viktor Yanukovych đang ở thành phố Kharkov, miền Đông nước này, nơi mà các Thống đốc, Tỉnh trưởng và nhà lập pháp tập hợp bên cạnh các nhà làm luật của Nga vừa thông qua một tuyên bố kêu gọi giới chức khu vực lãnh trách nhiệm hoàn toàn về trật tự hiến pháp.

Trước khi rời Kiev, Tổng thống Ukraine đã phát biểu trên truyền hình, tuyên bố các quyết định của Quốc hội nước này hôm 21/2 và 22/2 là bất hợp pháp và ông sẽ không ký bất kỳ một văn bản nào do Quốc hội thông qua, trong đó có việc cắt giảm quyền lực của ông và thả tự do cho cựu Thủ tướng Yulia Tymoshenko. Trong khi đó, hãng Telegraph dẫn lời một tài xế taxi kể rằng, ông Viktor Yanukovych đã lên chuyến bay sang Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE).

Trong khi đó, nguồn tin lãnh đạo lực lượng biên phòng Ukraine cho hay, Tổng thống và bầu đoàn thê tử đã tìm cách lên một chuyến bay ra nước ngoài từ thành phố Donetsk mà không có giấy tờ phù hợp. Lực lượng an ninh đã cản trở ông. Vài người của ông Viktor Yanukovych đã đưa tiền ra hối lộ an ninh nhưng bị từ chối. Cựu Bộ trưởng Nội vụ Vitaliy Zakharchenko cũng bị ngăn cản đi ra nước ngoài ở chính sân bay này. Một số nguồn tin khác lại nói rằng, Tổng thống Ukraine đang được lực lượng an ninh nước này đưa tới một địa điểm bí mật để trốn sang Belarus hoặc Nga.

Những người biểu tình chống chính phủ đã chiếm Quảng trường Độc lập ở Kiev trong gần 3 tháng qua.

Oleh Tsaryov, một thành viên cấp cao trong đảng cầm quyền của Tổng thống Viktor Yanukovych khi trả lời phỏng vấn trên truyền hình Nga  khẳng định, bản thân ông cũng không hề biết hiện giờ Tổng thống đang ở đâu. Còn Bộ Quốc phòng và tư lệnh các lực lượng vũ trang Ukraine đều khẳng định họ sẽ không bị lôi kéo vào bất cứ xung đột nào và họ sẽ đứng về phía nhân dân. Nhưng họ không nói rõ liệu họ có ủng hộ Tổng thống hay là đứng về phía phe đối lập.

Và nỗi lo về sự chia cắt

Những diễn biến mới nhất tại Ukraine đang cho thấy nguy cơ nước này có thể lún sâu hơn vào sự chia rẽ và tranh giành quyền lực. Điều này cũng được Ngoại trưởng Đức Frank-Walter Steinmeier cảnh báo tối 22/2. Phát biểu tại Bộ Ngoại giao ở thủ đô Berlin, Ngoại trưởng Frank-Walter Steinmeier cho rằng trước tình hình nghiêm trọng hiện nay, các bên liên quan phải ý thức trách nhiệm vì tương lai và sự thống nhất đất nước và toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine.

Đánh giá cao vai trò của  Nga trong các cuộc đàm phán ngoại giao ở Ukraine, Ngoại trưởng Đức cũng nhấn mạnh đến việc các quốc gia khác khi tham gia đàm phán hay giải quyết vấn đề ở Ukraine đều phải trên tinh thần xây dựng, vì lợi ích của người dân nước này. Trong một diễn biến có liên quan, Bộ Ngoại giao Nga đã ra tuyên bố cảnh báo rằng "các phần tử cực đoan" tại Ukraine gây ra mối đe dọa đối với chủ quyền của quốc gia này.

Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov khẳng định, lực lượng đối lập ở Ukraine được dẫn dắt bởi "các phần tử cực đoan có vũ trang" và là những kẻ đang gây ra mối đe dọa trực tiếp tới chủ quyền và trật tự của Ukraine. Đồng thời, ông Sergei Lavrov cũng kêu gọi Đức, Ba Lan và Pháp sử dụng ảnh hưởng của các nước này đối với lực lượng đối lập ở Ukraine để đảm bảo việc thực thi ngay lập tức thỏa thuận ngừng xung đột đạt được hôm 21/2…

Trái với động thái của Đức và Nga, các quốc gia phương Tây khác như Pháp, Anh và Mỹ lại có vẻ ủng hộ những gì đang diễn biến ở Ukraine và việc phóng thích cựu nữ Thủ tướng Yulia Tymoshenko. Các nước này tiếp tục hối thúc thành lập một chính phủ liên minh mới ở Ukraine và còn hoan nghênh cả việc Quốc hội phế truất Tổng thống Viktor Yanukovych.

Cho đến chiều 23/2, tình hình ở Ukraine ngày càng trở nên náo loạn. Đến lúc này, không thể biết trước được điều gì sẽ xảy ra tiếp theo bởi những diễn biến tại quốc gia này rất bất thường và bất ngờ. Hiện với 228 phiếu thuận trên tổng số 450 phiếu, Quốc hội Ukraine đã bầu ông Olexandre Tourtchinov, cánh tay phải của cựu Thủ tướng Yulia Tymoshenko vào vị trí Chủ tịch Quốc hội thay ông Vladimir Rybak mới từ chức; bổ nhiệm người đứng đầu Cơ quan an ninh Ukraine Vladimir Zaman làm Bộ trưởng Quốc phòng và một thành viên của Đảng Batkivshina, ông Arsen Avakov làm quyền Bộ trưởng Nội vụ thay ông Vitaly Zakharchenko đã bị Quốc hội bỏ phiếu miễn nhiệm. Việc tổ chức bầu cử Tổng thống sớm vào ngày 25/5 tại nước này cũng đã được Quốc hội phê chuẩn kèm theo nghị quyết chỉ trích ông Viktor Yanukovych không hoàn thành nghĩa vụ của một Tổng thống.

Đáng chú ý nhất là việc Quốc hội thông qua nghị quyết yêu cầu thả tự do ngay lập tức cho bà Yulia Tymoshenko với 322 phiếu ủng hộ. Ngay sau khi vừa bước ra khỏi nhà tù, cựu Thủ tướng Yulia Tymoshenko đã có mặt tại Quảng trường Độc lập và tuyên bố thách thức Tổng thống Viktor Yanukovych và sẽ bằng mọi giá thực hiện kế hoạch đẩy nhanh tiến độ gia nhập Liên minh châu Âu của Ukraine