Tấn công quy mô lớn vào lực lượng ly khai

Phương án B cho khủng hoảng

Vài giờ sau khi lệnh ngừng bắn tại miền Đông Ukraine kết thúc (lúc 22h ngày 30/6, giờ địa phương), tân Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko đã tuyên bố mở một chiến dịch quy mô lớn nhằm trấn áp lực lượng ly khai ở khu vực miền Đông. Trong tuyên bố đăng trên trang web Phủ Tổng thống, ông Petro Poroshenko nêu rõ: "Với tư cách là Tổng Tư lệnh các lực lượng vũ trang, sau khi đánh giá tình hình, tôi quyết định không gia hạn lệnh ngừng bắn đơn phương. Chúng ta sẽ tấn công và giải phóng lãnh thổ của mình. Quyết định không tiếp tục lệnh ngừng bắn là câu trả lời của chúng ta với khủng bố, phiến quân và kẻ cướp".

Ngay sau tuyên bố của tân Tổng thống, các lực lượng chống khủng bố của Ukraine đã mở cuộc tấn công quy mô lớn có sự tham gia của các đơn vị pháo binh và không quân nhằm vào các điểm cố thủ của lực lượng ly khai miền Đông Ukraine. Người phát ngôn của lực lượng chống khủng bố cho biết, các mục tiêu tấn công đã được chọn sẵn từ trước theo kế hoạch B chống khủng bố mà tân Tổng thống đưa ra từ trước khi tuyên bố thực hiện lệnh ngừng bắn đơn phương. Thông tin về những mục tiêu này đều do các tay súng ly khai đã đầu hàng khai báo.

Một quan chức khác thuộc Bộ Quốc phòng Ukraine thì bày tỏ tin tưởng rằng, chính phủ sẽ thắng lớn trong chiến dịch này vì đã nhận được sự ủng hộ từ chính các thành viên cốt cán của lực lượng ly khai miền Đông. Thậm chí, một số tay súng còn cung cấp cả kế hoạch và vị trí chuyển quân của lực lượng ly khai. Nguồn tin từ Interfax khẳng định, mở màn cho chiến dịch trấn áp lần này, các lực lượng an ninh Ukraine đã nã pháo vào thành phố Kramatorsk.

Hãng BBC nhận định, việc chính quyền Kiev thực hiện chiến dịch trấn áp quy mô lớn không ngoài dự đoán của giới phân tích bởi lẽ, đã không dưới một lần ông Petro Poroshenko khẳng định rằng, chính quyền Kiev đang xem xét nhiều kịch bản, ngoài kịch bản hòa bình hay còn gọi là kế hoạch A, còn có kế hoạch B, áp dụng đối với những ai lợi dụng thời hạn ngừng bắn để "câu giờ" và củng cố lực lượng.

Kế hoạch B này do cố vấn của Tổng thống đề xuất và khi thực hiện thì lực lượng vũ trang Ukraine sẽ đặt dưới sự chỉ huy của Bộ Nội vụ trong điều kiện thời chiến. Quyền Bộ trưởng Nội vụ Ukraine Arsen Avakov cho biết, Bộ này sẽ thành lập cơ quan chỉ huy và bảo đảm hoạt động cho các đơn vị cảnh sát đặc nhiệm.

 Ukraine cũng sẽ thành lập 30 trung đoàn cảnh sát đặc nhiệm đặt dưới sự chỉ huy thống nhất của cơ quan này. Ngoài ra, lực lượng Vệ binh quốc gia sẽ thành lập đơn vị đảm bảo an ninh thông tin, chuyên tiếp nhận và xử lý tin tức phục vụ các hoạt động tác chiến.

Nhiều gia đình người Ukraine đã phải chạy trốn từ Slaviansk tới thị trấn Makiyivka để tránh những cuộc đụng độ đẫm máu giữa lực lượng ly khai và quân đội chính phủ. Ảnh: Reuters

Và cáo buộc từ lực lượng ly khai

Rõ ràng, trong bối cảnh Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ đang hối thúc Nga sử dụng ảnh hưởng với lực lượng ly khai để chấm dứt bạo lực và Tổng thống Nga Vladimir Putin vừa đưa ra lời kêu gọi hòa bình đối với Kiev thì quyết định tổng tấn công của tân Tổng thống Petro Poroshenko chẳng khác nào “cái tát mạnh” vào những nỗ lực của cộng đồng quốc tế.

Cũng phải nói thêm rằng, hôm 30/6, trước khi thời hạn ngừng bắn đơn phương ở Ukraine hết hiệu lực, Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng tiến hành cuộc hội đàm 4 bên trực tuyến với Thủ tướng Đức Angela Merkel, Tổng thống Pháp Francois Hollande và Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko.

Kết thúc cuộc hội đàm, 4 nhà lãnh đạo kêu gọi sớm tổ chức vòng đàm phán tiếp theo giữa đại diện của Kiev và các khu vực miền Đông Nam của Ukraine. Đến sáng 1/7, Chủ tịch Duma quốc gia (Hạ viện Nga) Sergei Naryskin tiếp tục kêu gọi Kiev ngừng bắn để đối thoại. Ông Sergei Naryskin còn khẳng định, đâ là cách duy nhất để chấm dứt xung đột tại miền Đông Ukraine.

Trong một diễn biến khác, lực lượng ly khai miền Đông Ukraine đang cáo buộc chính phủ Ukraine sử dụng vũ khí hóa học khi tấn công làng Semyonovka ở ngoại vi Slavyansk. Hãng Ria Novosti dẫn lời của phó chỉ huy lực lượng dân quân Slavyansk, ông Igor Strelkov cho biết, một số người có triệu chứng ngộ độc clo đang được nhập viện ở thành phố miền Đông Ukraine này sau khi lực lượng an ninh do Kiev kiểm soát bắn phá vùng ngoại ô thành phố.

Theo ông Igor Strelkov, các vụ nổ đạn pháo clo diễn ra trên không, sau đó hình thành đám mây khói. Đại sứ Nga tại The Hague, ông Roman Kolodkin cho biết, Moskva không loại trừ việc khiếu nại lên Tổ chức Cấm vũ khí hóa học (OPCW) yêu cầu điều tra khả năng sử dụng vũ khí hóa học ở miền Đông Ukraina, tuy nhiên chưa có đủ cơ sở để làm như vậy.

Hôm 30/6, Bộ Ngoại giao Nga cũng đã thể hiện sự bất bình về hành động của chính quyền Kiev cản trở hoạt động của các nhà báo Nga và yêu cầu chấm dứt việc săn đuổi các nhân viên truyền thông