Thủ tướng Cộng hòa tự trị Crimea (Ukraine) đề nghị Nga giúp đỡ
Phản ứng của Nga
Thêm vào đó, trong cuộc điện đàm với các nhà lãnh đạo chủ chốt của EU ngày 28/2, Tổng thống V. Putin kêu gọi nhanh chóng đưa Ukraine quay trở lại trạng thái bình thường, đồng thời cảnh báo không để bất ổn ở nước này tiếp tục leo thang. Bên cạnh đó, Bộ Ngoại giao Nga cho biết sẽ đẩy nhanh quá trình cấp hộ chiếu cho các thành viên lực lượng cảnh sát chống bạo động Berkut của Ukraine sau khi đơn vị này bị chính quyền lâm thời Ukraine giải tán và việc này sẽ được thực hiện tại Lãnh sự quán Nga ở thành phố Simferopo, thủ phủ của Crimea.
Cũng trong ngày 28/2, ông Sergiy Kunitsyn – đại diện đặc biệt của Tổng thống tạm quyền Ukraine cho biết, các máy bay của Nga được cho là chở gần 2.000 binh sĩ đã hạ cánh xuống một sân bay quân sự gần Simferopo. Theo Cơ quan biên phòng Ukraine, các quân nhân Nga đã phong tỏa một đơn vị biên phòng của Ukraine ở thành phố cảng Sevastopol - nơi Nga bố trí một phần của hạm đội Biển Đen.
 |
| Lực lượng cảnh sát bên ngoài tòa nhà Quốc hội ở Simferopo, Cộng hòa tự trị Crimea. |
Tiếp đó, ngày 1/3, Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Ihor Tenyukh cho biết, Nga "gần đây" đã điều thêm 6.000 quân tới Ukraine và quân đội Ukraine tại khu vực Crimea đang được đặt trong tình trạng báo động. Nhận định về việc này, trong một tuyên bố trên truyền hình cùng ngày, Thủ tướng tạm quyền Ukraine Arseniy Yatsenyuk cho rằng, sự hiện diện không thích đáng của binh sĩ Nga trên lãnh thổ Ukraine là hành động gây hấn.
Tổng thống Mỹ Barack Obama ngày 28/2 cũng bày tỏ quan ngại sâu sắc về tình hình Crimea và nhấn mạnh “nước Mỹ sẽ sát cánh với cộng đồng quốc tế trong việc khẳng định rằng bất cứ sự can thiệp quân sự nào vào Ukraine cũng sẽ phải trả giá”. Tuy nhiên, giới chức Nga khẳng định, mọi di chuyển của các quân nhân và khí tài quân sự tại Crimea là nằm trong thỏa thuận giữa hai nước và đây là hoạt động luyện tập thường kỳ của Hạm đội Biển Đen.
Tình trạng pháp lý của Cộng hòa tự trị Crimea
Nằm ở phía Nam Ukraine, Crimea là một nước Cộng hòa nghị viện tự trị trong thành phần Ukraine được ước thúc bởi Hiến pháp Crimea và phù hợp với các điều luật của Ukraine. Thủ đô và nơi đặt trụ sở của chính phủ nước cộng hòa là thành phố Simferopol, nằm ở trung tâm của bán đảo. Crimea có diện tích 26.200km2 và dân số vào năm 2007 là 1.973.185 người. Các số liệu này không bao gồm diện tích và dân số của thành phố Sevastopol cũng nằm trên bán đảo song tách biệt về hành chính. Crimea là bộ phận “Nga nhất” của Ukraine. Vào thời điểm hiện tại, có 3 cộng đồng chính ở Crimea: Người Ukraine chiếm khoảng 20% sống ở miền Bắc, người Nga (58%) ở miền Nam và người Hồi giáo Tatar (12%) ở miền Trung. Chỉ có 10% tuyên bố tiếng mẹ đẻ của họ là tiếng Ukraine. Theo Viện Xã hội Quốc tế Kiev, tới 97% người Crimea nói tiếng Nga.
Crimea luôn chiếm được sự quan tâm của Chính phủ Nga do sở hữu diện tích đất nông nghiệp trù phú và có địa thế gần biển Đen. Crimea sát nhập vào Nga từ năm 1783 và được Nga chuyển giao cho Ukraine năm 1954 dưới thời Liên bang Xô Viết. Sau khi Liên Xô tan rã năm 1991, cộng đồng Hồi giáo Tatar, trước đó đã bị lãnh đạo Liên Xô trục xuất vào năm 1944 do từng hợp tác với Đức quốc xã trong cuộc Thế chiến II, đã quay trở lại Crimea, dẫn đến nhiều căng thẳng với người Nga về quyền đất đai. Cũng vào thời điểm này, nhiều người muốn tách Crimea khỏi Ukraine và trở lại thành một phần của Nga nhưng các nhà lập pháp Ukraine và Crimea đã đưa ra quyết định ngược lại. Theo đó, Crimea vẫn là một phần hợp pháp của Ukraine, và nhận được nhiều ủng hộ từ Nga sau khi Chính phủ Ukraine cùng Mỹ, Anh và Pháp đã ký một biên bản ghi nhớ cam kết duy trì sự toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine năm 1994 tại Hungary, rồi sau đó trở thành một nước cộng hòa tự trị thuộc Ukraine, được phép bầu quốc hội riêng.
|
Ông Viktor Yanukovych: “Tôi vẫn là Tổng thống hợp pháp” Đó là lời khẳng định của Tổng thống Ukraine Viktor Yanukovych tại buổi họp báo được truyền hình trực tiếp trên kênh RT của Nga diễn ra hồi 17h ngày 28/2 (giờ địa phương) tại thành phố Rostov-on-Don, thủ phủ tỉnh Rostov, nằm trên sông Don. Ông cũng nhấn mạnh sẽ “tiếp tục chiến đấu cho tương lai của Ukraine” nhằm chống lại những kẻ muốn đoạt quyền lực bằng khủng bố” và khẳng định “sẽ ngay lập tức quay trở lại Ukraine khi an toàn cho bản thân ông và gia đình được đảm bảo”. Theo Tổng thống V. Yanukovych, Quốc hội Ukraine bị ép đưa ra các quyết định và “không thể tìm ra từ ngữ phù hợp nào để miêu tả chính quyền mới”. Họ là những kẻ ủng hộ bạo lực. Quốc hội đang hoạt động phi pháp. Do đó, cuộc bầu cử dự kiến tổ chức vào ngày 25/5 tới là bất hợp pháp và ông khẳng định sẽ không tham gia. Ngoài ra, ông cáo buộc phương Tây “vô trách nhiệm” khi quá “nuông chiều những kẻ biểu tình” khiến họ không thực hiện một cách nghiêm túc như tinh thần của bản thỏa thuận hòa bình được ký kết hôm 21/2 giữa chính phủ Ukraine và phe đối lập, dẫn đến tình trạng không tuân thủ pháp luật và hỗn độn tại Ukraine. Cũng tại buổi họp báo, khi được hỏi về diễn biến tại Crimea trong những ngày qua, Tổng thống V. Yanukovych cho biết, đó chỉ là những phản ứng tự nhiên chống lại “những tên cướp ở Kiev”, tuy nhiên ông khẳng định không chấp nhận việc bên ngoài can thiệp vào tình hình Ukraine và bán đảo Crimea - nơi những người thiểu số Nga chiếm đa số - vẫn phải thuộc về Ukraine dù họ vẫn đang là một nước cộng hoà tự trị. |