Tranh cãi về nguyên nhân tử vong của tài phiệt Nga Boris Berezovsky

Theo luật sư Alexander Dobrovinsky, có thể ông Boris Berezovsky đã tự sát do áp lực nợ nần (thất bại trong vụ kiện hơn 3 tỷ bảng Anh) và bị trầm cảm một thời gian sau những biến cố cá nhân. Trước cái chết của ông Boris Berezovsky 6 ngày (17/3), tờ Sunday Times tiết lộ tình tiết mới nhất xung quanh cái chết của cựu Trung tá an ninh Nga Alexander Litvinenko, bạn thân của nhà tài phiệt này, chết năm 2006 vì bị đầu độc bằng chất phóng xạ.

Không những từng bị mưu sát nhiều lần, mà còn bị tình nghi có liên quan tới cái chết của cựu Trung tá an ninh Nga Alexander Litvinenko nên cái chết của ông Boris Berezovsky đặt ra nhiều dấu hỏi. Ngày 23/3, thi thể ông Boris Berezovsky được tìm thấy trong nhà tắm tại tư gia ở thị trấn Ascot, gần thủ đô London. Cho tới nay vẫn có nhiều tin đồn khác nhau được đưa ra sau khi giới truyền thông loan tải về cái chết này. Ngoài việc tiếp tục phong tỏa các tuyến phố xung quanh tư gia của ông Boris Berezovsky, cảnh sát Anh còn cử chuyên gia hóa học, sinh học, phóng xạ, nguyên tử để tìm hiểu xem có chất phóng xạ. Theo kết luận ban đầu của cảnh sát Anh - chưa tìm thấy dấu hiệu nào đáng ngại liên quan đến cái chết bất thường kể trên.

Giới truyền thông đưa tin, 2 tháng trước khi chết, ông Boris Berezovsky đã gửi một lá thư cho Tổng thống Nga Putin thừa nhận đã mắc nhiều sai lầm, mong được tha thứ và ngỏ ý muốn được trở lại quê nhà. Cũng trong thời gian này (tháng 1/2013), ông Boris Berezovsky phải đối mặt với rắc rối pháp lý mới từ người tình cũ Elena Gorbunova.

Tháng 1/2013, bà Elena Gorbunova nộp đơn yêu cầu tòa án phong tỏa các tài sản trị giá 200 triệu bảng Anh của ông Boris Berezovsky bởi trước đó, nhà tài phiệt này đã rao bán bức tranh "Red Lenin" của danh họa người Mỹ Andy Warhol, một vài dinh thự, một chiếc Rolls-Royce cổ được sản xuất năm 1927 để trả nợ. Tuy không đăng ký kết hôn với bà Elena Gorbunova (Yelena Gorbunova), nhưng ông Boris Berezovsky vẫn có 2 con chung với người đã sống 15 năm qua với mình.

Ông Boris Berezovsky và người tình cũ bà Elena Gorbunova (trái), và với Tổng thống Nga Boris Yeltsin (phải).

Trước khi sống với ông Boris Berezovsky, bà Elena Gorbunova là một cô gái thôn quê và từng có một đời chồng bí mật và ngắn ngủi trong 11 ngày. Ngoài tranh tụng pháp lý với người tình cũ Elena Gorbunova, ông Boris Berezovsky còn vướng vào vụ ly hôn với bà Galina Besharova, người vợ thứ hai. Khi đó, dư luận cho rằng, sau khi hoàn tất thủ tục ly hôn, bà Galina Besharova sẽ nhận khoảng 220 triệu bảng Anh. Điều đáng nói, tuy kết hôn tới 18 năm, nhưng nhà kinh tế học Galina Besharova, người được coi là cánh tay phải của ông Boris Berezovsky trong những thương vụ lớn ở Nga trước đây chỉ sống chung với chồng khoảng 2 năm và đã tới Israel sống sau khi ly thân cho tới nay.

Từng được coi là một trong những doanh nhân giàu lên nhanh chóng trong quá trình tư hữu hóa tài sản quốc doanh tại Nga những năm đầu thời hậu Xô viết, là thân cận của cố Tổng thống Nga Boris Yeltsin, nhưng sau khi ông Putin lên nắm quyền, ông Boris Berezovsky đã quyết định tới Anh (hơn một thập kỷ) sống lưu vong. Kể từ đó, nhà tài phiệt này từng bị các tòa án của Nga kết tội và bỏ tù vắng mặt vì bị cáo buộc có liên quan tới những vụ lừa đảo, tham ô, âm mưu đảo chính, biển thủ.

Theo những người quen biết ông Boris Berezovsky, số tiền trong tài khoản của nhà tài phiệt này ngày càng ít đi bởi các tham vọng chính trị, bê bối tình ái và thua kiện. Luật sư Alexander Dobrovinsky cho rằng, ông Boris Berezovsky đã tự sát do áp lực nợ nần và việc này xuất phát từ thất bại trong vụ kiện hơn 3 tỷ bảng Anh đối với ông chủ Roman Abramovich của Câu lạc bộ bóng đá Chelsea FC.

Tại phiên tòa hôm 31/8/2012, Thẩm phán Tòa Thương mại London, bà Elizabeth Gloster đã ra phán quyết, theo đó tỷ phú Roman Abramovich thắng kiện trước nhà tài phiệt Boris Berezovsky. Điều này đồng nghĩa với việc kết thúc vụ kiện được cho là lớn nhất và tốn kém nhất ở Anh. Bởi từ 3/10/2011 đến cuối tháng 1/2012, tỷ phú Roman Abramovich đã bị cuốn vào vụ kiện đắt giá nhất lịch sử xứ sở sương mù với ông Boris Berezovsky.

Vụ kiện diễn ra sau khi ông Boris Berezovsky muốn lật lại vụ bán số cổ phần trong các công ty OAO Sibneft, Russian Aluminum và kênh truyền hình ORT cho tỷ phú Roman Abramovich với giá thấp hơn thị trường nhiều lần sau khi rời Nga để xin tị nạn chính trị tại Anh. Nhưng phải mất 6 tháng đeo bám, ông Boris Berezovsky mới tiếp cận được tỷ phú Roman Abramovich tại một cửa hàng Hermes để yêu cầu “chiến hữu cũ” ra toà.

Khi khởi kiện, ông Boris Berezovsky cho rằng, tỷ phú Roman Abramovich đã đe dọa nên mới phải bán cổ phần trong công ty dầu mỏ Sibneft với giá bèo (1,3 tỷ bảng Anh năm 2000) và nuốt lời trong một thỏa thuận liên quan đến một công ty nhôm Nga nên đòi bồi thường thiệt hại với tổng số tiền 3,2 tỷ bảng Anh.