Yêu, kết hôn kiểu Ảrập

Cô gái đó chưa từng gặp người đàn ông mà cô sẽ kết hôn: Đó là tình yêu, kiểu Ảrập Xêút. Nhà báo Michael Slackman đã cung cấp một cái nhìn hiếm có vào thế giới khép kín Ảrập Xêút và nghi lễ kết hôn kỳ dị, có nguy cơ cao ở nước này.

Sức nặng của truyền thống

Nader al-Mutairi vươn vai, siết chặt nắm tay và nói: "Nào, chúng ta hãy thực thi sứ mệnh". Tiếp đó, người đàn ông trẻ bước vào tiền sảnh mát mẻ, vắng người của một phòng khám răng với mục đích lấy số điện thoại của một trong những phụ nữ trẻ làm tiếp tân ở đây.

Ở đâu cũng vậy, hỏi một phụ nữ về số điện thoại của cô ta có thể khiến người đàn ông cảm thấy lo âu. Tuy nhiên, tại Ảrập Xêút, nếu bị bắt gặp tiếp xúc với một phụ nữ xa lạ thì người đàn ông đó có thể bị bắt, bị đánh bằng roi và mất đi danh dự - hình phạt cao nhất ở một xã hội nơi việc bảo vệ danh tiếng gia đình phụ thuộc vào việc tôn trọng triệt để một bộ luật nghiêm ngặt về sự ngăn cách giữa hai giới. 

Trên tất cả, Nader sợ rằng người em họ Enad al-Mutairi sẽ phát hiện được cậu đã phá luật. Nader đã đính hôn với em của Enad là Sarah, 17 tuổi. "Xin đừng nói với Enad về việc này. Cậu ấy sẽ giết tôi mất".

Mặt trời đã xuống khá thấp khi Nader bước vào phòng khám. Gần như tức thì, quyết tâm của người đàn ông trẻ này biến mất. Vai Nader rũ xuống, nắm tay lỏng bớt và giọng bắt đầu run. "Hôm nay, tôi thật không may. Chúng ta đi khỏi đây thôi".

Đó là cuộc nổi loạn chỉ mới lóe lên nhưng lại bị dập tắt ngay tức thì. Ở phương Tây, lứa tuổi thanh niên thường là lúc để thách thức chính quyền. Tuy nhiên, những gì nổi lên từ hàng chục cuộc phỏng vấn với những người đàn ông, phụ nữ trẻ tại Ảrập Xêút lại chính là cách mà họ chấp nhận đầy đủ những đòi hỏi về văn hóa và tôn giáo của xã hội bảo thủ nhất trong thế giới Hồi giáo. Họ chống đối, thậm chí có lúc còn phạm luật nhưng họ có thể tàn nhẫn khi lên án những người chế nhạo họ quá trâng tráo. Và những người đàn ông, phụ nữ này sẽ tiếp tục duy trì các luật lệ với chính con cái của họ.

Điều này cho thấy, Ảrập Xêút luôn diễn giải đạo Hồi một cách nghiêm túc và thứ tôn giáo này sẽ định hình cách người Hồi giáo trên toàn thế giới sống với niềm tin của họ. Những thanh niên như Nader và Enad được dạy rằng họ phải trở thành người bảo vệ danh tiếng của gia đình, che chắn cho những người họ hàng là nữ giới khỏi sự ô nhục và tránh làm ô danh gia đình bằng chính hành động của họ. Đó là ví dụ điển hình về cách mà người Ảrập Xêút thể hiện tín ngưỡng của họ với truyền thống.

"Một trong những điều quan trọng nhất trong truyền thống của người Ảrập là danh dự", Enad nói. "Nếu em gái tôi đi trên đường và có ai đó tấn công nó, nó sẽ không thể tự bảo vệ mình. Bản chất của đàn ông là đàn ông có lý trí còn phụ nữ thì không. Chỉ với một hoặc hai, hay ba từ, một người đàn ông có thể có được cái họ muốn từ người đàn bà. Nếu tôi gọi ai đó và một cô gái trả lời thì tôi sẽ phải xin lỗi. Điều đó là phạm luật".

Enad 20 tuổi, là sĩ quan cảnh sát có tính khí nóng như lửa và ưa thích chòng ghẹo. Nader, 22 tuổi, nói năng nhẹ nhàng và có nụ cười hòa nhã, có thiên hướng theo đuôi chứ không phải đi đầu. Hai người không chỉ là anh em họ, Nader và Enad là bạn lâu năm, bạn tâm tình của nhau. Đây là các trường hợp thông thường ở Ảrập Xêút nơi mà các gia đình thường có quy mô lớn.

Họ là những người đàn ông trẻ, cư dân của Ryiadh - trung tâm quốc gia bảo thủ, một thành phố bằng phẳng, sạch sẽ với 5 triệu dân rất giàu về dầu mỏ, hai tòa nhà chọc trời bằng kính, đường phố chật chội với những chiếc SUV quá khổ. Nơi đây có rất ít địa điểm để giới trẻ có thể giải trí, không rạp chiếu phim, vài cơ sở thể thao. Nếu chưa kết hôn, họ thậm chí không thể vào các trung tâm nơi phụ nữ đang mua sắm.

Truyền thống hay lãng mạn

Nader lún sâu trong chiếc ghế bành của quán cafe tại một khách sạn, nhấp từng ngụm nước cam tươi, nghịch điện thoại di động. Nếu có một đồ vật nào cho phép nam giới Ảrập Xêút thể hiện một chút bản thân thì đó chính là điện thoại di động của họ.

Điện thoại của Nader chứa đầy hình ảnh các cô gái xinh đẹp mà cậu tải từ trên mạng về, ảnh chụp của các ca sĩ và diễn viên. Nhạc chuông điện thoại của Nader là một bản tình ca tiếng Ảrập. "Tôi rất lãng mạn", Nader nói "Tôi không thích phim hành động. Titanic là bộ phim tuyệt nhất. Lãng mạn là tình yêu".

Ba ngày sau, tại một cửa hàng ăn gần đó, Nader và Enad tập trung vào việc ăn bằng dao dĩa, họ cảm thấy có chút lúng túng do thường ăn bằng tay phải. Đột nhiên, hai người đàn ông trẻ ngừng tập trung vào thức ăn. Một cô gái vừa bước vào cửa hàng một mình. Cô này được phủ kín hoàn toàn dưới chiếc áo aba màu đen, mặt che mạng đen, tóc và tai cũng được che kín dưới một miếng vải đen. "Trông y như Người dơi", Nader nhạo báng và cười khúc khích.

Enad giả vờ ném điếu thuốc đang cháy dở về phía người phụ nữ, lúc này đang ngồi bên một chiếc bàn. Người đàn ông trẻ tỏ ra bực mình. "Cô ấy chỉ có một mình, không có đàn ông đi kèm", Enad nói và giải thích tại sao họ lại phẫn nộ, không chỉ với cô gái trên mà cả với những người họ hàng là nam giới của cô này. "Đội ơn Chúa vì những người phụ nữ của chúng ta đang ở nhà", Enad nói.

Nader và Enad cầu nguyện 5 lần một ngày, họ thường dừng bất cứ việc nào đang làm để tới thánh đường gần nhất. Cầu nguyện là bắt buộc ở vương quốc này và cảnh sát tôn giáo có thể bắt các cửa hàng đóng cửa khi giờ cầu nguyện diễn ra. Tuy nhiên, điều này cũng bình thường, giống như Nader và Enad đi uống cafe vào giờ nghỉ.

Đối với Nader và Enad, cầu nguyện là cần thiết. Theo quan điểm của Enad, chiến tranh Hồi giáo cũng vậy, không phải là một cách tiếp cận ôn hòa nhưng đó không phải là tội ác mà là nhiệm vụ. "Nếu ai đó vào nhà bạn, bạn sẽ đứng ở đó nhìn hay chiến đấu chống họ. Đất Ảrập hay Hồi giáo cũng giống như cùng một nhà".

Định nghĩa trên giống như một nguyên tắc cơ bản, gắn với tinh thần của họ, và họ thấy không có sự xung đột nào giữa niềm tin vào đấu tranh vũ trang với việc là một nhân viên an ninh của nước này. Là sĩ quan cảnh sát, Enad giúp tiến hành các cuộc đột kích vào nơi ẩn náu của các nghi phạm khủng bố. Nader cũng phục vụ trong quân đội với tư cách là nhân viên thông tin.

Kiếm được khoảng 4.000 riyals một tháng, không đủ để sống độc lập với cha mẹ, nhưng đối với Nader hay Enad đó không phải là mối quan tâm lớn vì cha họ sẽ phải chu cấp cho họ, đảm bảo cho họ có một chỗ để ở và của cải để cưới vợ. Đối với nhiều bậc cha mẹ, chu cấp tiền là một vinh dự lớn hơn cả việc con cái được giáo dục. 

Mỗi người đàn ông trẻ ở Ảrập Xêút đều phải có ria mép và chòm râu dê, phần lớn thời gian họ mặc áo quần truyền thống. Nader thích trang phục màu trắng còn Enad thích màu be. Tuy nhiên, đến cuối tuần, cả hai chọn cách ăn mặc hoang dã, thường là quần để chạy, áo ngắn, sáng màu.

Có 8 đứa trẻ khác trong ngôi nhà nơi Enad đang sống của với cha, mẹ cậu và người vợ thứ hai của cha cậu. Căn hộ có ít đồ đạc, hầu như không có gì trên tường. Đàn ông và con trai tập trung ở phòng khách xem tivi, phụ nữ cũng ở một phòng tương tự nhưng đóng kín cửa.

Ngôi nhà này giống như thiên đường đối với Enad và người anh họ, họ thường ngủ vào thời gian rảnh rỗi, xem Oprah trên tivi, uống cà phê, trà và hút thuốc.

Yêu, chọn vợ từ tuổi nhi đồng

Enad và Nader luôn thân thiết nhưng quan hệ của họ đã thay đổi khi Nader và Sarah đính hôn. Cha Enad cho phép Nader cưới một trong bốn con gái của ông. Nader đã chọn Sarah, dù đây không phải là cô gái nhiều tuổi nhất. Sự lựa chọn này một phần là vì cậu đã nhìn thấy khuôn mặt Sarah khi Sarah còn nhỏ và nhớ là cô bé này rất xinh.

Sarah và Nader nhanh chóng ký hợp đồng hôn nhân, khiến cho sự ràng buộc của cả hai trở thành hợp pháp. Tuy nhiên, theo tập tục, họ vẫn chưa phải là vợ chồng cho tới khi lễ cưới diễn ra, dự định tiến hành vào mùa xuân. Trong thời gian chờ cưới, hai người không được phép gặp nhau hay ở bên nhau bất cứ lúc nào.

Nader hy vọng được nhìn thấy vợ sau lễ cưới, khi chụp ảnh cùng nhau với tư cách là chồng và vợ. "Nếu bạn muốn biết vợ tương lai như thế nào, hãy nhìn anh trai cô ta", Nader nói khi bào chữa cho việc kết hôn với một người mới chỉ nhìn thấy một lần ngắn ngủi, khi người vợ chỉ còn là trẻ con. Đó là Nader truyền thống, đôi lúc xung đột với Nader lãng mạn. 

Chẳng mấy lâu sau khi điện thoại có một tiếng bíp, một tin nhắn hiện lên màn hình điện thoại của Nader. Nader đỏ mặt, ngoảnh sang một bên để đọc thông tin từ "người yêu". Nader phải giấu giếm gọi điện và nhắn tin cùng với Sarah. Khi Sarah gọi hoặc viết tin nhắn, điện thoại của Nader sẽ hiện lên dòng chữ "người yêu" trên nền hai trái tim màu đỏ lồng vào nhau. "Tôi có một giao liên", Nader nói nhỏ trong khi đọc tin nhắn, và tiếp đó giải thích làm cách nào mà Sarah có thể kết nối với mình. 

Giao liên của Nader là Enad, người đã bí mật tuồn cho Sarah chiếc điện thoại di động mà Nader đã mua cho cô. Những cuộc trò chuyện là một điều cấm kỵ và có thể làm bùng phát bất đồng giữa hai gia đình. Vì vậy, những cuộc nói chuyện giữa Sarah và Nader là bí mật, vụng trộm sau khi cha mẹ đã vào giường.

Enad giữ kín bí mật nhưng việc này lại tăng thêm căng thẳng giữa hai bên khi Nader cố gắng thể hiện là cậu sẽ trở thành một người chủ gia đình trong tương lai, một người đàn ông thực thụ.

Enad đùa Nader rằng: "Có thể trong một năm, cậu sẽ thấy em gái tôi có ria mép và cậu ta đang trong nhà bếp". "Không phải như vậy", Nader nói theo giọng thách thức nhất mà cậu có thể "Tôi là một người đàn ông"