Biển Đỏ lại “dậy sóng”
Liên hợp quốc (LHQ) ngày 16/3 (giờ địa phương)kêu gọi quân đội Mỹ và lực lượng Houthi ở Yemen “kiềm chế tối đa” và chấm dứt “mọi hành động quân sự”, trong bối cảnh những đợt tấn công trả đũa đẫm máu đang diễn ra liên tiếp trong vòng 24 giờ qua trên Biển Đỏ.
Mưa hỏa lực dồn dập
Hãng tin Aljazeera ngày 16/3 cho biết, phong trào Houthi tuyên bố đã phóng 18 tên lửa đạn đạo và một UAV nhằm vào tàu sân bay USS Harry S. Truman của Mỹ cùng các tàu chiến khác trong đêm 16/3, trong một động thái “đáp trả leo thang bằng leo thang” mà phía Houthi nói rằng để phản ứng với các cuộc không kích của Mỹ. Đây là cuộc tấn công thứ hai vào hải quân Mỹ do Houthi thực hiện chỉ trong vòng 24 giờ qua, trong bối cảnh giao tranh đột ngột gia tăng giữa hai bên kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 15/3 phát động loạt tấn công quân sự quy mô lớn nhằm vào phong trào Houthi ở Yemen. Chiến dịch của Mỹ đặt mục tiêu ngăn chặn việc Houthi liên tiếp tấn công hoạt động hàng hải ở Biển Đỏ, với lời cảnh báo của ông Trump rằng “địa ngục sẽ trút xuống như mưa” nếu như Houthi không chịu dừng tay.
Ông Abdul Malik al-Houthi, lãnh đạo phong trào Houthi, cho biết trên truyền hình rằng cuộc tấn công hôm 15/3 của Mỹ đã nhắm vào thủ đô Sanaa và các khu vực Saada, Al Bayda và Radaa. Theo ông al-Houthi, Mỹ và Israel đang tìm cách áp đặt sự thống trị lên khu vực cũng như người dân nơi đây và Houthi “sẽ đáp trả kẻ thù Mỹ bằng các cuộc tấn công tên lửa, nhắm vào các tàu chiến và phương tiện hải quân của họ”. Các cuộc không kích của Mỹ hôm 16/3, theo người phát ngôn Bộ Y tế Yemen do Houthi kiểm soát Anees Alsbahi, đã khiến ít nhất 53 người thiệt mạng, bao gồm 5 trẻ em và 2 phụ nữ, và 98 người bị thương. Cũng vào ngày 16/3, kênh truyền hình Al Masirah của Yemen dẫn lời người phát ngôn quân sự của Houthi, ông Yahya Saree, cho biết Mỹ đã tiến hành hơn 47 cuộc không kích vào nhiều khu vực khác nhau ở Yemen.
Dù không trực tiếp xác nhận, song vào sáng 16/3, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuyên bố Washington sẽ tiến hành “các cuộc không kích không ngừng nghỉ” vào Houthi cho đến khi họ dừng các cuộc tấn công. Về phần mình, sau khi ra lệnh tấn công, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ sử dụng “lực lượng sát thương áp đảo” cho đến khi Houthi chấm dứt các cuộc tấn công vào tàu thuyền qua hành lang hàng hải quan trọng ở Biển Đỏ. Ông Trump cũng cảnh báo Iran, quốc gia được cho là hậu thuẫn chính cho Houthi, rằng nước này cần phải ngay lập tức ngừng hỗ trợ cho Houthi, đồng thời nói thêm rằng nếu Iran đe dọa Mỹ, Washington sẽ buộc Tehran "phải chịu trách nhiệm hoàn toàn" và Washington "sẽ không dễ dàng tha thứ". Đáp lại, Chỉ huy cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran, ông Hossein Salami cho biết Houthi đã đưa ra quyết định chiến lược và hoạt động của riêng mình và Tehran sẽ phản ứng quyết liệt với bất kỳ hành động nào chống lại nước này. Bộ ngoại giao Iran cũng lên án các cuộc không kích vào Yemen là "vi phạm nghiêm trọng các nguyên tắc của Hiến chương Liên hợp quốc và các quy tắc cơ bản của luật pháp quốc tế". Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi cho biết chính phủ Mỹ "không có thẩm quyền hoặc vai trò nào trong việc quyết định chính sách đối ngoại của Iran".
Trên thực tế, các cuộc tấn công của Houthi trên Biển Đỏ đã tạm dừng khi lệnh ngừng bắn ở Gaza có hiệu lực vào tháng 1 và Houthi không thực hiện bất kỳ cuộc tấn công nào trong hai tháng qua. Tuy nhiên, vào đầu tháng 3, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu thông báo tạm dừng việc đưa viện trợ vào Gaza nhằm gây áp lực buộc Hamas chấp nhận gia hạn giai đoạn đầu tiên của thỏa thuận ngừng bắn thay vì tiến tới giai đoạn tiếp theo để đàm phán chấm dứt chiến tranh. Ngày 11/3 vừa qua, Houthi tuyên bố sẽ nối lại các cuộc tấn công sau khi thời hạn yêu cầu Israel cho phép đưa viện trợ vào Gaza đã trôi qua.
Quốc tế phản ứng gay gắt
Trong một tuyên bố được đưa ra hôm 17/3, ông Stephane Dujarric - người phát ngôn của Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres - bày tỏ quan ngại đối với “những đợt tấn công của Mỹ nhắm vào các khu vực nằm dưới quyền kiểm soát của Houthi ở Yemen trong đêm, được cho là đã khiến nhiều người thiệt mạng và bị thương”. LHQ “cũng lo ngại trước những lời đe dọa liên tiếp của Houthi về việc nối lại các vụ tấn công nhằm vào tàu thuyền trên Biển Đỏ”. “Mọi hành động tiếp tục leo thang đều có nguy cơ làm trầm trọng hơn căng thẳng khu vực, châm ngòi cho vòng xoáy trả đũa - vốn có thể dẫn đến bất ổn hơn nữa đối với Yemen và khu vực, cũng như gây ra những rủi ro nghiêm trọng đối với tình hình nhân đạo đang hết sức tồi tệ ở đất nước này”, tuyên bố của LHQ nên rõ.
Cùng ngày, Thủ tướng Iraq Mohammed Shia Al-Sudani nhấn mạnh hạ nhiệt căng thẳng và đối thoại là con đường hiệu quả nhất để giải quyết các cuộc khủng hoảng ở một khu vực nhạy cảm và quan trọng như Trung Đông. Ông Al-Sudani đưa ra phát biểu trên trong cuộc điện đàm với Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth trong bối cảnh căng thẳng gia tăng sau những đợt không kích của quân đội Mỹ nhằm vào lực lượng Houthi ở Yemen. Tuyên bố từ Văn phòng truyền thông của Thủ tướng Iraq dẫn lời ông Al-Sudani khẳng định cách tiếp cận này thể hiện lập trường nhất quán của Baghdad về việc giải quyết các thách thức trong khu vực và Iraq sẽ tiếp tục hành động theo nguyên tắc đó.
Trên thực tế, các cuộc không kích của Mỹ, theo người phát ngôn Bộ Y tế Yemen do Houthi kiểm soát Anees Alsbahi hôm 16/3, đã khiến ít nhất 53 người thiệt mạng, bao gồm năm trẻ em và hai phụ nữ, và 98 người bị thương. Cũng vào ngày 16/3, kênh truyền hình Al Masirah của Yemen dẫn lời người phát ngôn quân sự của Houthi, ông Yahya Saree, cho biết Mỹ đã tiến hành hơn 47 cuộc không kích vào nhiều khu vực khác nhau ở Yemen. Dù không trực tiếp xác nhận, song vào sáng 16/3, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuyên bố Washington sẽ tiến hành “các cuộc không kích không ngừng nghỉ” vào Houthi cho đến khi họ dừng các cuộc tấn công vào tài sản và tàu thuyền quốc tế của Mỹ.