Cuộc đối đầu Israel - Iran và những viễn cảnh không chắc chắn
Căng thẳng giữa Israel và Iran đã bước vào giai đoạn mới sau những cuộc tấn công nhắm vào các mục tiêu quân sự và hạt nhân của Iran...
Chuyên gia Amos Yadlin, cựu Giám đốc tình báo quân sự Israel và hiện là cố vấn không chính thức của chính phủ nước này, đã đưa ra bốn kịch bản tiềm năng cho diễn biến tiếp theo của cuộc xung đột. Điểm chung của các kịch bản này là Israel được dự đoán sẽ tiếp tục các hành động quân sự, nhưng cách thức phát triển phụ thuộc lớn vào phản ứng của các cường quốc như Mỹ, Trung Quốc và Nga, cũng như chính sách của Iran.
Theo ông Amos Yadlin, chiến dịch tấn công ban đầu của Israel vào các cơ sở hạt nhân Iran, bao gồm những địa điểm làm giàu uranium, đã đạt hiệu quả cao. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng “hạt nhân là không đủ” và Israel có thể sẽ mở rộng mục tiêu sang các tài sản quân sự khác, chẳng hạn như kho tên lửa của Iran.
Trong kịch bản đầu tiên, cuộc xung đột có thể diễn ra chủ yếu giữa Israel và Iran mà không có sự tham gia trực tiếp của Mỹ. Dù Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio mô tả các cuộc tấn công của Israel là hành động “đơn phương”, ông Amos Yadlin cho rằng chính quyền Washington có thể đã ngầm chấp thuận.
Thông điệp từ Mỹ dành cho Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu có thể là: “Nếu các bạn muốn tấn công, hãy tấn công. Nhưng chúng tôi không tham gia”. Kịch bản thứ hai liên quan đến khả năng Mỹ tham gia cùng Israel nếu Iran trả đũa bằng cách nhắm vào lợi ích của Mỹ, chẳng hạn như tấn công căn cứ quân sự hoặc phong tỏa Eo biển Hormuz. Dù các nhà hoạch định Mỹ đã chuẩn bị cho tình huống này, sự tham gia của Washington vẫn được coi là rủi ro, đặc biệt khi Tổng thống Donald Trump từng bày tỏ mong muốn tránh leo thang căng thẳng với Tehran.
Bên cạnh đó, một giải pháp ngoại giao do Liên hợp quốc dẫn dắt cũng có thể xảy ra. Mỹ có thể thúc đẩy một nghị quyết ngừng bắn, với hy vọng rằng Nga và Trung Quốc sẽ không phủ quyết. Điều này có thể tạo đòn bẩy cho Washington trong đàm phán với Iran, đồng thời giảm thiểu nguy cơ xung đột. Tuy nhiên, thành công của kịch bản này phụ thuộc vào thiện chí của tất cả các bên.
Kịch bản cuối cùng, dù ít khả năng xảy ra, lại là viễn cảnh đáng lo ngại nhất: Nga và Trung Quốc có thể ủng hộ Iran, dẫn đến một cuộc xung đột toàn cầu. Ông Amos Yadlin đánh giá kết quả này là “không thể xảy ra”, nhưng nó vẫn phản ánh rủi ro trong một thế giới đa cực, nơi các mối quan hệ phức tạp có thể gây ra hậu quả khó lường.
Nhìn chung, tương lai của cuộc đối đầu Iran – Israel vẫn chưa thể xác định, với nhiều yếu tố địa chính trị và sự tương tác giữa các cường quốc đóng vai trò quyết định. Trong bối cảnh đó, cộng đồng quốc tế, bao gồm cả NATO, vẫn đang theo dõi sát sao để ứng phó với mọi diễn biến.