NATO đẩy mạnh hỗ trợ cho Ukraine

Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) chính thức khai mạc ở thủ đô Washington, Mỹ ngày 9/7 (giờ địa phương). Đây là hội nghị đánh dấu 75 năm thành lập NATO.

Phát biểu trước lãnh đạo các nước thuộc liên minh, ông Biden nêu rõ: "Hôm nay, tôi xin thông báo về khoản tài trợ lịch sử về thiết bị phòng không cho Ukraine. Chúng tôi sẽ cung cấp cho Ukraine các hệ thống phòng không chiến lược bổ sung. Và trong những tháng tới, chúng tôi sẽ cung cấp cho Ukraine thiết bị này. Chúng tôi sẽ đảm bảo rằng khi chúng tôi chuyển đi các hệ thống đánh chặn phòng không quan trọng này, phía Ukraine sẽ giành ưu thế trên chiến tuyến". Tổng thống Mỹ nhấn mạnh rằng NATO "đang mạnh mẽ hơn bất kỳ thời điểm nào trong quá khứ" và "đó là một điều tốt bởi đây là thời điểm lịch sử đòi hỏi sức mạnh tập thể của chúng ta". Ông cũng bày tỏ tin tưởng rằng với sự hỗ trợ toàn diện của NATO, đứng đầu là Mỹ, "Ukraine sẽ giành chiến thắng trước Nga".

Theo tuyên bố chung được các nhà lãnh đạo NATO thông qua ngày 9/7, Washington và các đồng minh NATO khác sẽ cung cấp thêm 5 tổ hợp phòng không chiến lược cho Ukraine. Một tổ hợp Patriot trong số này sẽ sớm được Mỹ chuyển giao cho Ukraine. Trước đó, Đức và Romania đã thông báo mỗi nước sẽ viện trợ một hệ thống Patriot cho Ukraine, trong khi Hà Lan sẽ dùng linh kiện quyên góp từ các đồng minh để lắp ráp một tổ hợp và chuyển giao cho Kiev. Italy cũng tuyên bố cung cấp một hệ thống SAMP-T cho Ukraine. Thủ tướng Italy Giorgia Meloni đã phê chuẩn quyết định tặng SAMP-T, tổ hợp do Italy và Pháp phối hợp sản xuất và có tính năng gần giống Patriot, cho Kiev. "5 tổ hợp phòng không này sẽ giúp bảo vệ các thành phố, dân thường và binh sĩ Ukraine và chúng tôi đang phối hợp với nước này để các tổ hợp nhanh chóng được đưa vào sử dụng", theo tuyên bố chung. "Chúng tôi đang xúc tiến một đợt chuyển giao hệ thống phòng không chiến lược khác cho Ukraine". Ngoài ra, Tổng thống Biden cũng tiết lộ NATO có kế hoạch chuyển giao thêm hàng chục lá chắn tên lửa tầm ngắn nữa cho Kiev trong những tháng tới. Các đồng minh khác, bao gồm Canada, Na Uy, Tây Ban Nha và Anh, sẽ cung cấp một số hệ thống khác giúp Ukraine mở rộng phạm vi chiến đấu và phòng thủ. Những hệ thống đó bao gồm NASAMS, HAWK, IRIS T-SLM, IRIS T-SLS và Gepards. Nhiều quốc gia khác đã đồng ý cung cấp đạn dược cho các hệ thống đó.

Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg cũng kêu gọi các nước trong liên minh duy trì ủng hộ với Ukraine, cảnh báo NATO sẽ đối mặt với "rủi ro lớn" nếu Nga chiến thắng trong xung đột. "Kết quả của cuộc chiến sẽ định hình nền an ninh toàn cầu trong hàng thập kỷ tới", ông Stoltenberg nói. Trong khi đó, Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ, Jake Sullivan, cho biết NATO sẽ công bố bộ chỉ huy quân sự mới ở Đức để huấn luyện và trang bị cho quân đội Ukraine, đồng thời bổ nhiệm một đại diện cấp cao tại Kiev để làm sâu sắc hơn mối quan hệ. Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken hy vọng hội nghị thượng đỉnh lần này sẽ củng cố hơn nữa con đường trở thành thành viên NATO của Ukraine.

Thông báo viện trợ bổ sung của các nước NATO diễn ra một ngày sau khi thủ đô Kiev và loạt thành phố lớn ở Ukraine hứng chịu cuộc tập kích quy mô lớn bằng tên lửa của Nga. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết, các cuộc tấn công đã khiến 43 người thiệt mạng và hơn 100 công trình dân sự bị hư hại, trong đó có bệnh viện Okhmatdyt, viện nhi lớn nhất đất nước, ở thủ đô Kiev. Tổng thống Ukraine hiện cũng đang có mặt tại Mỹ, kêu gọi các nhà lãnh đạo NATO đừng chờ đợi kết quả của cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ vào tháng 11 để hành động mạnh mẽ nhằm hỗ trợ đất nước của ông chống lại Nga. "Mọi người đang chờ đợi tháng 11. Người Mỹ đang chờ đợi tháng 11, ở châu Âu, Trung Đông, Thái Bình Dương, cả thế giới đang hướng tới tháng 11 và thực sự mà nói, (Tổng thống Nga Vladimir) Putin cũng đang chờ đợi tháng 11", ông Zelensky phát biểu. "Đã đến lúc phải bước ra khỏi bóng tối, đưa ra những quyết định mạnh mẽ... để hành động chứ không phải chờ đợi đến tháng 11 hay bất kỳ thời điểm nào khác", ông Zelensky nhấn mạnh. Ông nói thêm rằng Tổng thống Mỹ phải "kiên quyết bảo vệ nền dân chủ, không khoan nhượng với Tổng thống Nga".

Đây là chuyến mới nhất trong một loạt chuyến đi của nhà lãnh đạo Ukraine nhằm kêu gọi sự ủng hộ từ cộng đồng quốc tế với đất nước của ông. Tuy nhiên, khi ông tham dự hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo NATO tại Washington vào tuần này, "giải thưởng" mà ông mong muốn nhất vẫn là việc được chấp thuận tư cách thành viên trong liên minh quân sự dù điều này vẫn còn rất mờ mịt. Các thành viên NATO không vội thừa nhận Ukraine, đặc biệt trong khi nước này đang có giao tranh với Nga, điều có thể kéo họ vào một cuộc chiến tranh rộng lớn hơn.