Quốc hội Mỹ thông qua dự luật lịch sử về kiểm soát súng đạn
Rạng sáng 25/6 (giờ Việt Nam), với 234 phiếu thuận và 193 phiếu chống, Hạ viện Mỹ đã thông qua dự luật súng đạn quan trọng, trong bối cảnh dư luận Mỹ thời gian gần đây rúng động vì các vụ xả súng đẫm máu. Trước đó 1 ngày, dự luật cũng đã vượt qua “ải Thượng viện” với 65 phiếu ủng hộ và 33 phiếu chống.
Như vậy, lưỡng viện Quốc hội Mỹ đã thông qua dự luật siết chặt quản lý súng đạn và nâng cao an toàn súng đạn quan trọng nhất trong vòng gần 3 thập niên qua tại “xứ cờ hoa”. Dự luật lập tức được chuyển sang Nhà Trắng để Tổng thống Joe Biden xem xét ký ban hành thành luật.
Dự luật về an toàn súng đạn mang tên “Đạo luật Cộng đồng an toàn hơn” dài 80 trang là kết quả thảo luận nhiều tuần của các thượng nghị sĩ hai đảng, dưới sự chủ trì của Thượng nghị sĩ Chris Murphy đại diện đảng Dân chủ và Thượng nghị sĩ John Cornyn đại diện đảng Cộng hòa. Dự luật được cho sẽ trở thành biện pháp kiểm soát súng đầu tiên được Quốc hội thông qua sau 30 năm. Thượng nghị sĩ Murphy gọi đây là “bước đột phá” về bạo lực súng đạn.
Theo dự luật mới, nhà chức trách Mỹ sẽ tăng cường kiểm tra lý lịch đối với những người mua súng dưới 21 tuổi, cung cấp hàng tỷ USD cho hoạt động điều trị sức khỏe tâm thần và giúp chính quyền các tiểu bang siết chặt quản lý súng đạn. Những cá nhân từ 16 tuổi hoặc lớn hơn khi đi mua súng bắt buộc phải trải qua một qui trình đánh giá sức khỏe tinh thần nghiêm ngặt.
Dự luật giúp bịt một lỗ hổng nhiều năm nay trong Luật Hôn nhân gia đình của Mỹ, gọi là “Lỗ hổng bạn trai”. theo đó các đối tượng có tiền sử bạo lực với bạn đời hoặc người yêu sẽ không được phép mua súng trong vòng tối thiểu là 5 năm. Trước đó, các nhà chính trị ở Mỹ dường như không coi vấn bạn bạn trai hoặc bạn gái bạo lực là một vấn đề.
Dự luật mới yêu cầu các cá nhân “liên tục mua và bán vũ khí” phải đăng ký giấy phép sở hữu vũ khí liên bang và thực hiện kiểm tra lý lịch đối với khách hàng của họ. Đặc biệt, Chính phủ Mỹ sẽ chi một khoản tiền lên tới 1 tỷ USD để tài trợ cho “các chương trình sau giờ học, trước khi tới trường và chương trình học hè”, trong đó chi 300 triệu USD để huấn luyện học sinh và giáo viên “cách ngăn chặn và ứng phó với bạo lực cho bản thân và người khác”.
Dự luật sẽ chi 750 triệu USD để giúp các tiểu bang thực hiện và điều hành các chương trình can thiệp khủng hoảng. Số tiền này có thể được sử dụng để thực hiện và điều hành các chương trình được gọi là “luật sao đỏ”, theo đó ngăn chặn các cá nhân gặp khủng hoảng tiếp cận vũ khí thông qua lệnh của tòa án. Dự luật cũng sẽ chi tiền để tăng cường bảo vệ các trường học trước nguy cơ bị tấn công, đồng thời nghiêm cấm các đối tượng từng bị kết tội bạo hành hay bạo lực gia đình sở hữu súng đạn.
Sự kiện lưỡng viện Quốc hội Mỹ thông qua dự luật quan trọng nói trên được đánh giá là thắng lợi chính trị của chính quyền Tổng thống Joe Biden, đồng thời cũng là dự luật quan trọng nhất về vấn đề súng đạn được Quốc hội Mỹ thông qua trong gần 30 năm qua.
Trước đó, Quốc hội Mỹ đã gần như không có động thái nào để ngăn chặn tình trạng bạo lực súng đạn kể từ sau khi thông qua Luật Ngăn chặn Bạo lực bằng súng ngắn Brady vào năm 1993.
Đánh giá về dự luật, người đứng đầu Nhà Trắng gọi là Luật lưỡng đảng giúp các cộng đồng an toàn hơn, là một trong những bước đi ý nghĩa nhất vài thập niên qua mà cơ quan lập pháp Mỹ thực thi nhằm giảm tình trạng bạo lực súng đạn tại nước này. Trong khi đó, cả lãnh đạo Đa số Thượng viện Chuck Schumer và lãnh đạo Đảng Cộng hòa Mitch McConnell đều ca ngợi dự luật thể hiện sự đoàn kết và thống nhất của hai đảng trong việc giải quyết một trong những vấn đề nhức nhối của nước Mỹ.
“Dự luật an toàn súng đạn của lưỡng đảng là một bước tiến và sẽ cứu được nhiều mạng người. Mặc dù nó không bao gồm mọi thứ chúng tôi muốn, nhưng luật này là cần thiết và khẩn cấp”, Thượng nghị sĩ Chuck Schumer bày tỏ. Nhóm hoạt động “March for Our Lives” (Biểu tình vì mạng sống của chúng ta) đã ca ngợi dự luật trong một tuyên bố cùng ngày: “Khi dự luật này được thông qua, nó sẽ là phần quan trọng đầu tiên của Luật An toàn súng liên bang trong tương lai. Điều đó thật đáng để ăn mừng”.
Thời gian gần đây, số vụ xả súng thậm chí có chiều hướng gia tăng. Tạp chí New Republic dẫn số liệu từ Kho lưu trữ thông tin bạo lực súng đạn của Mỹ cho biết, trong 21 tuần đầu tiên của năm 2022, nước Mỹ đã chứng kiến tổng cộng 216 vụ xả súng hàng loạt, trong đó có 27 vụ xảy ra ở trường học.
Trung bình mỗi tuần có khoảng 10 vụ xả súng ở nước này. Bộ An ninh Nội địa Mỹ cho biết, nguy cơ bạo lực súng đạn hiện đang ở mức cao và có liên quan tới các sự kiện chính trị - xã hội lớn của nước Mỹ, như dự thảo ý kiến của Tòa án Tối cao Mỹ liên quan tới quyền được bỏ thai của phụ nữ, quy định mới nới lỏng kiểm soát biên giới và các cuộc bầu cử nghị viện sẽ được tiến hành vào tháng 11 tới.