Cái chết oan uổng của những “phù thuỷ” châu Phi

08:00 02/05/2005
Một người phụ nữ Tanzania đã có gia đình nhưng không có con. Tuy nhiên, chồng của chị cũng đã sinh con với nhiều phụ nữ khác. Khi ông chết, những đứa con bất mãn vì chị đã thừa hưởng đất đai và tài sản của chồng, đã tổ chức giết chị vì tội “là phù thuỷ”.

Phần lớn những người bị giết là phụ nữ lớn tuổi, thường là góa phụ, bị đâm chém tàn bạo bởi dao hoặc rựa. Lawrence Mabele - biên tập viên Đài Phát thanh Free Africa ở Mwanza - cho biết trong vài năm gần đây, Đài Phát thanh tường thuật khoảng 5 - 10 vụ giết người như vậy mỗi tháng và tình hình ngày càng trở nên tồi tệ.

Một bà cụ hơn 80 tuổi đang sống trong một căn nhà nhỏ ở ngoại ô thành phố Mwanza (Tanzania). Bà dọn đến sau khi bị đuổi khỏi quê nhà do những người láng giềng cho rằng bà là phù thủy (?). Nếu không đến ở với con gái tại Mwanza, có lẽ bà đã là nạn nhân của những vụ giết người hàng loạt rất dã man ở vùng hồ Victoria...

Thực ra, bà bị xua đuổi chỉ vì đôi mắt bà trắng đục do bệnh đục thủy tinh thể và bị đỏ do tiếp xúc khói bếp trong nhiều năm. Dân chúng sợ người bị mắt đỏ và họ cho đó là mắt của quỷ Satan.

Tương tự, tình trạng suy yếu của người già cũng được cho là bị quỷ ám. Có trường hợp một đứa trẻ đã giết mẹ ruột sau khi một thầy lang nói rằng, bà ta là nguyên nhân đem lại mọi rắc rối cho nó.

Một trường hợp khác, trẻ em bị bệnh chết vì những bệnh tật thông thường do thầy lang chẩn đoán bệnh sai hoặc điều trị bệnh không đúng phương pháp. Các thầy lang thường đổ lỗi cho "phù thuỷ" hơn là thú nhận về sự dốt nát y thuật của mình.

Uẩn khúc

Thực tế, có nhiều uẩn khúc trong những vụ giết người. Gần đây, luật đất đai của Tanzania đang được điều chỉnh, nhằm cố gắng giải tỏa những vướng mắc phức tạp về luật lệ đất đai theo phong tục truyền thống, mở ra thời kỳ tư hữu hóa. Khi tranh chấp đất đai, những người có nguy cơ bị tấn công nhiều nhất là nông dân, người chăn gia súc du mục, người bệnh, góa phụ và người già.

Onokoko đang "trừ tà".

Mọi người thường kháo rằng có một băng sát thủ được thuê để giết những người bị nghi ngờ là phù thủy. Mặc dù đều bị nhận dạng, bị bắt và kết án nhưng chúng vẫn được thả ngay sau đó. Cộng đồng dân cư sợ hãi đến nỗi không dám làm gì hoặc phớt lờ sự có mặt của chúng.

Cảnh sát và chính quyền địa phương luôn ngoảnh mặt làm ngơ, hoặc có thể được hối lộ để thả đám thủ phạm. Viên chức nghỉ hưu Mboto Milando nói: “Chính quyền cần điều chỉnh lại luật pháp. Hệ thống hành pháp phải có hiệu lực mạnh mẽ. Mọi người phải được giáo dục rằng trò ma thuật là xấu xa, giết người là tội ác, không được coi thường và làm trái pháp luật”...

Emmanuel Uchwi, thành viên của Saidia Wazee Tanzania (tổ chức địa phương bảo vệ quyền lợi người già), cũng nghĩ rằng, sẽ có những chuyển biến tích cực một cách cơ bản nếu những vu khống về trò phù thủy và các vụ giết người bị chặn đứng. Trước mắt, những vụ giết chóc vô lý vẫn diễn ra...

Những đứa trẻ đáng thương

Cối xay bắp nhà Mahonda bị hư. Pandi Mahonda kéo lê cái động cơ gỉ sét đem đi sửa để chuẩn bị cho lễ hội vào cuối tuần. Ở tiệm sửa chữa, sau khoảng 5 phút, không tìm thấy đồ vặn vít và búa, người thợ nhún vai và đầu hàng. “Cối xay này hư rồi” -người thợ nói.

Vậy mà đối với hai vợ chồng Pandi, cái cối xay bị hư là do... hai đứa con của họ. Mẹ của chúng kể rằng, từ ngày sinh ra chúng, bà ta thường ốm đau liên miên và đồ đạc trong nhà hay bị... hư hỏng. "Thế là tôi nhận ra... rằng Ikomba và Luwuabisa là phù thủy. Không có gì chính xác hơn thế (!)” -  bà Kalumbu kết thúc câu chuyện, trong khi hai đứa trẻ ngồi cạnh, không biết gì về tai họa sắp giáng xuống đầu chúng.

Các câu chuyện phù thủy tương tự cứ lặp đi lặp lại ở Congo - đất nước bị chìm trong khói lửa chiến tranh. Đầu tiên, Tổng thống Mobutu bị một nhóm phiến loạn đảo chính vào năm 1997. Tiếp theo là cái chết bí ẩn của Tổng thống Laurent Kabila. Nhiều người cho rằng, tất cả đều do bọn phù thủy gây ra và chúng không ai khác hơn là những đứa trẻ như Ikomba và Luwuabisa. Chúng bị tống khứ ra đường hay có khi bị chính người trong gia đình giết chết.--PageBreak--

Với trường hợp Ikomba và Luwuabisa, bố mẹ chúng hoàn toàn không hiểu điều gì. Họ đã tìm đến một giáo phái để tìm sự thật. Đó là giáo phái được đứng đầu bởi kẻ tự xưng “Nhà tiên tri Onokoko”. Quy tụ 230 đứa trẻ (đều bị buộc tội thực hiện trò ma thuật), Onokoko giúp chúng trở về “minh đạo”, bằng nghi lễ trừ tà. Sự việc xảy ra đơn giản, Onokoko giải thích. Những đứa trẻ bị ép phải mửa ra vật bị ám. Có đứa trẻ đã ói mửa ra một con tôm thẻ, một vỏ sò hình cái sừng và có khi một con cá sống (!).

Hơn 14.000 trẻ em ở Kinshasa đã bị đuổi khỏi nhà vì bị buộc tội là làm trò phù thủy. Lũ trẻ nghĩ rằng Onokoko có thể giải thoát chúng khỏi điều ô nhục và rằng chúng có thể quay về gia đình. Tuy nhiên, đại diện của tổ chức Save The Children ở đây, Mahimho Mdoe, cho biết các giáo phái tương tự Onokoko chuyên ngược đãi và lạm dụng trẻ em.

“Chúng bị nhét các vật lạ vào cơ thể theo những cách không bình thường rồi bắt phải ói ra” - hai nhân chứng kể về việc những đứa trẻ bị nhét cục xà bông vào hậu môn. Thoạt đầu, Onokoko phủ nhận tất cả nhưng rồi cuối cùng ông cũng đưa ra âm bản một số ảnh.

Đặc biệt có tấm ảnh chụp một đứa trẻ với cái bụng trương phồng đang cười toe toét. Trên chân phải đứa trẻ, có một vệt sáng trắng. “Có màu trắng vì hồn ma trong chân đứa trẻ” - Onokoko nói. “Nó đã được đuổi tà bằng thần chú vài lần. Bây giờ nó đã khỏe”. Cái gọi là “đuổi tà bằng thần chú” đã áp dụng với cậu bé khoảng 12 lần. “Hồn ma” trong ống chân cậu không gì khác hơn là một lỗi khi tráng phim!

Anh Vũ (Theo New York Times)

Trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông leo thang, Iran đang triển khai một cơ chế kiểm soát hàng hải mới tại eo biển Hormuz. Theo Al Jazeera, hệ thống này phân loại tàu thuyền theo mức độ quan hệ với Tehran, phản ánh bước chuyển từ phong tỏa cứng sang kiểm soát có chọn lọc.

Việc World Cup 2026 mở rộng lên 48 đội không chỉ làm thay đổi quy mô giải đấu mà còn mở ra cơ hội cho nhiều đội tuyển ngoài nhóm “ông lớn”. Trong bối cảnh khoảng cách trình độ đang dần thu hẹp, sự nổi lên của các “ngựa ô” hứa hẹn sẽ tạo thêm những biến số đáng chú ý, đồng thời đặt ra câu hỏi về khả năng dịch chuyển cán cân quyền lực của bóng đá thế giới.

Sáng 5/4, hơn 137.000 thí sinh tham gia Kỳ thi đánh giá năng lực đợt 1 năm 2026 do Đại học quốc gia (ĐHQG) TP Hồ Chí Minh tổ chức. Đây là số lượng thí sinh cao nhất từ trước đến nay nếu tính riêng một đợt thi, cho thấy sức hút ngày càng lớn của kì thi này.

Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội giao chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 công lập năm học 2026-2027 cho 124 trường THPT công lập và công lập chất lượng cao với tổng số 81.448 học sinh, tỉ lệ trúng tuyển chỉ khoảng 55%. Đây là con số thấp nhất trong nhiều năm qua về tỉ lệ học sinh được tuyển vào lớp 10 THPT công lập.

Tối 4/4 trên sân Hàng Đẫy, CLB Công an Hà Nội (CAHN) đã giành chiến thắng đậm 5-1 trước SHB Đà Nẵng FC trong khuôn khổ vòng 17 V.league mùa 2025/2026, qua đó tiếp tục củng cố vững chắc ngôi đầu bảng xếp hạng. Trận đấu này mang ý nghĩa đặc biệt khi tiền vệ Nguyễn Quang Hải và thủ môn Nguyễn Filip cùng cán mốc 100 lần ra sân trong màu áo đội bóng Thủ đô.

Thất bại đậm 0-4 trước Manchester City tại tứ kết FA Cup tối 4/4 (giờ Việt Nam) không chỉ khiến Liverpool dừng bước mà còn đẩy HLV Arne Slot vào tâm điểm chỉ trích, trong bối cảnh “Lữ đoàn đỏ” đang bộc lộ nhiều dấu hiệu trục trặc ở mùa giải thứ hai dưới thời chiến lược gia người Hà Lan này.

Ngày 4/4, Phòng CSĐT tội phạm về ma tuý, Công an TP Hà Nội cho biết đã hoàn thành bản kết luận điều tra vụ án “Mua bán trái phép chất ma tuý” và “Sử dụng trái phép chất ma tuý” xảy ra tại phường Tây Hồ (Hà Nội). Căn cứ vào các tài liệu thu thập được, Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội đã chuyển hồ sơ sang Viện KSND TP Hà Nội đề nghị truy tố 4 đối tượng.

Công ty Deahan đã thực hiện 60 hợp đồng, lắp đặt 69 trạm quan trắc tại 47 đơn vị trên 23 tỉnh, thành; Công ty Seiki thực hiện 21 hợp đồng, lắp đặt 76 trạm quan trắc trên 20 tỉnh, thành. Dư luận đặt câu hỏi, vậy Đậu Tuấn Anh, Chủ tịch HĐQT Công ty Seiki và Công ty Deahan có vai vế thế nào, có chiêu bài gì đặc biệt mà được ưu ái như vậy?

Vụ việc 300 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi được tuồn ra thị trường, thậm chí vào các trường học đã gây bức xúc trong dư luận. Sự việc xảy ra cho thấy, đã có sự buông lỏng quản lý, “đứt gãy” trong cơ chế giám sát theo chuỗi, từ khâu kiểm dịch, kiểm soát giết mổ và giám sát lưu thông.

Hôm 2/4 (giờ địa phương), sứ mệnh Artemis II chính thức rời bệ phóng tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy (Mỹ), đánh dấu lần đầu tiên sau hơn 50 năm con người quay trở lại quỹ đạo Mặt trăng. Với sự tham gia của đội ngũ phi hành gia đặc biệt và hệ thống công nghệ trị giá hàng chục tỷ USD, chuyến bay không chỉ kiểm tra giới hạn vận hành của tàu Orion mà còn mang theo những thông điệp ấn tượng, từ hợp tác quốc tế đến câu chuyện truyền cảm hứng của một cậu bé 8 tuổi.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文