Cuộc chiến trên đường biên giới giữa Mỹ và Mexico

Dư luận cho rằng, đó là một cuộc chiến thực sự trên đường biên giới giữa Mỹ và Mexico.

Lâu nay, vấn đề người nhập cư lậu luôn trở thành đề tài bàn thảo, tranh luận gay gắt giữa các đời tổng thống Mỹ và các đồng nhiệm người Mexico tại các cuộc họp thượng đỉnh. Đặc biệt, tại cuộc họp thượng đỉnh tổ chức ở thành phố Waco thuộc bang Texas ngày 1/4/2005, trong khi Tổng thống Mexico Vincente Fox yêu cầu Chính phủ Mỹ nới rộng luật lệ nhập cư để cho phép khoảng 1,5 triệu người Mexico có thể vào lãnh thổ Mỹ để làm việc, thì Tổng thống Mỹ George W. Bush lại né tránh vấn đề khi cho rằng đó là quyền của Quốc hội.

Trong khi căng thẳng về vấn đề người nhập cư diễn ra trong cuộc họp thượng đỉnh thì căng thẳng chết người cũng diễn ra trên toàn tuyến biên giới 3.000km kéo dài từ bang California đến tận bang New Mexico của Mỹ. Ngày 2/4/2005, một cuộc chạm súng giữa Lực lượng tuần tra biên phòng Mỹ (USBP) và một nhóm buôn lậu vượt biên người Mexico xảy ra trên đường biên giới sát thành phố Nuevo Laredo của bang Texas, chỉ cách địa điểm diễn ra cuộc họp thượng đỉnh Mỹ - Mexico có 7 giờ xe chạy, đã gây nên cái chết cho hai kẻ buôn lậu vượt biên và làm bị thương 8 người khác, trong đó có 2 nhân viên USBP.

Trước đó ngày 28/3/2004, cuộc đọ súng dữ dội cũng xảy ra tại thành phố biên giới Matamoros ở bang New Mexico giữa các nhân viên USBP với nhiều toán đưa người vượt biên lậu gây nên cái chết cho 6 người, trong đó có 1 nhân viên USBP và làm 12 người khác bị thương.

Không phải là bang Texas hay bang California mà là bang Arizona mới nằm trong mắt bão của cuộc chiến chống người nhập cư lậu trên đường biên. Mỗi ngày có khoảng 3.000 người Mexico nhập cư lậu vào lãnh thổ Mỹ trên tuyến biên giới dài 400km giữa bang Arizona và Mexico. Vì Điều luật số 200 ban hành ở Arizona tháng 11/2004, cho phép người Mexico có quyền tạm cư trên lãnh thổ Arizona để lao động, sinh sống nhưng phải đóng thuế đầy đủ nếu không sẽ bị bắt giữ do vi phạm pháp luật bang. Chính sự ra đời của Điều luật 200 đã khiến cho dân nhập cư lậu ồ ạt vượt biên vào lãnh thổ bang Arizona.

Sự hiện diện của quá nhiều người nhập cư lậu ở Arizona đã gây nên tình trạng mất trật tự xã hội và an toàn tại nhiều thành phố. Đường phố, trường học, bệnh viện và cả nhà tù đều có sự hiện diện của người Mexico nhập cư lậu. Lẫn theo dòng người Mexico nhập cư lậu có cả người Colombia, Venezuela, Puerto Rico... mà không ít trong số đó là những tên tội phạm.

Bất bình với chính sách quá cởi mở đối với người nhập cư lậu của chính quyền bang Arizona, các tổ chức dân quân cực hữu bán vũ trang người Mỹ đã tự mình bổ sung lực lượng, trang bị vũ khí, phương tiện tuần tra dọc theo biên giới để săn bắt những người vượt biên lậu và đã gây nên những vụ chạm súng chết người.

Nổi tiếng nhất trong số đó phải kể đến tổ chức dân quân cực hữu có tên gọi Lực lượng bảo vệ biên giới dân sự (CHBD). Chỉ huy CHBD là một cựu giáo viên tên Chris Simcox, có biệt danh “Thiếu tá Sim”. Chris Simcox từng tuyên bố: “Nếu chính quyền liên bang cảm thấy bất lực, không giải quyết được vấn đề người nhập cư lậu thì hãy để chúng tôi làm công việc bảo vệ đường biên giới của quốc gia”. Và nhiều cuộc chạm súng qua lại giữa các toán dân quân CHBD và Lực lượng tuần tra biên phòng Mexico đã làm nóng lên sự căng thẳng trên đường biên. Tổng thống Vincente Fox đã chỉ trích các hành vi bạo lực của CHBD cố tình gây thương vong cho người dân Mexico vượt biên lậu.

Với việc mỗi bang đều có quyền ban hành luật lệ đối với người nhập cư lậu đã đẩy Nhà Trắng vào thế bị động. Trong khi Nhà Trắng muốn mở cửa để người nhập cư lậu được tạm cư có thời hạn để tận dụng nguồn nhân lực dồi dào từ Mexico bù đắp tình trạng thiếu hụt nhân công người Mỹ, thì nhiều bang lại cho rằng dòng người nhập cư lậu sẽ gây nên nạn thất nghiệp cho lao động người Mỹ và hơn thế nữa sẽ gây nên tình trạng bất ổn cho xã hội do phát sinh đủ loại tệ nạn.

Ngoài ra, chính sự yếu kém trong công tác phòng chống người nhập cư lậu của Lực lượng tuần tra biên phòng cũng đã khiến Nhà Trắng muốn giải quyết vấn đề người nhập cư lậu, nhất là những người nhập cư lậu đến từ Mexico, một cách thoáng hơn.

Nếu như năm 1986, chỉ với 2.000 nhân viên, Lực lượng tuần tra biên phòng liên bang đã bắt giữ đến 1,8 triệu người nhập cư lậu, thì đến năm 2004, với số nhân viên tăng gấp 6 lần, nhưng chỉ có 1 triệu người nhập cư lậu bị bắt giữ. Điều này chứng tỏ sự phối hợp không đồng bộ  trong việc bảo vệ đường biên giới quốc gia giữa Lực lượng tuần tra biên phòng liên bang và các bang. Đây chính là nguyên nhân làm phát sinh nhiều căng thẳng trên đường biên giới và là dịp để các tổ chức dân quân cực hữu như kiểu CHBD phát triển.

Và như thế chắc hẳn cuộc chiến chống nạn vượt biên lậu trên đường biên giới giữa Mỹ và Mexico vẫn sẽ còn kéo dài