Một châu Âu đang chật vật phục hồi
Chịu tác động của các biện pháp phòng dịch nghiêm ngặt, GDP quý II-2020 của EU và Khu vực đồng tiền chung châu âu (Eurozone) lần lượt giảm 11,4% và 11,8% so với quý trước, mặc dù quý III lần lượt tăng 12,1% và 12.7% nhưng so với cùng kỳ năm 2019 vẫn thấp hơn so với 3,9% và 4,3%. Kể từ khi dịch bệnh bùng phát trở lại, EU đã đưa ra các chương trình kích thích kinh tế quy mô lớn. Theo Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, kế hoạch phục hồi sẽ thúc đẩy sự phục hồi kinh tế của châu Âu, đồng thời thúc đẩy việc thành lập một EU bền bỉ hơn, "xanh" hơn và kỹ thuật số hơn.
| Những tiến triển trên phương diện nghiên cứu và sản xuất vaccine mang lại hy vọng đẩy nhanh phục hồi kinh tế của EU. |
Trong năm 2020, Ngân hàng trung ương châu Âu tiếp tục thực hiện chính sách tiền tệ siêu nới lỏng để hỗ trợ phục hồi kinh tế, tiếp tục duy trì các mức lãi suất chủ yếu như lãi suất tái cấp vốn ở mức 0%, lãi suất cận biên ở mức 0,25% và lãi suất tiền gửi ở mức -0,5%, đồng thời nới lỏng hơn nữa chính sách tiền tệ để hỗ trợ nền kinh tế, bao gồm gia hạn và mở rộng chương trình mua tài sản khẩn cấp trong dịch bệnh (PEEP) lên 500 tỷ euro.
Ngày 14-12, Chính phủ Anh đã công bố thông tin về sự xuất hiện của SARS-CoV-2 biến thể mới và quyết định nâng cấp độ phòng ngừa và kiểm soát ở một số khu vực bao gồm London lên cấp độ 4 kể từ ngày 20-12. Điều này làm cho niềm tin của các nhà đầu tư toàn cầu bị dao động, thị trường tài chính lao dốc. Có lẽ Anh sẽ cần thực hiện nhiều hơn các biện pháp tài khóa và tiền tệ để hỗ trợ nền kinh tế trong mùa xuân năm 2021.
Tuy nhiên, những tiến triển trên phương diện nghiên cứu và sản xuất vaccine đang mang lại hy vọng đẩy nhanh phục hồi kinh tế. Các nước EU đã chính thức khởi động kế hoạch tiêm chủng vaccine ngừa COVID-19 vào ngày 27-12. Dân số EU khoảng 450 triệu người, các nước thành viên sẽ tự quyết định nhóm người ưu tiên tiêm chủng. Anh đã khởi động tiêm chủng vaccine từ trước đó.
Theo khuyến cáo của các chuyên gia y tế, cần phải có số lượng vaccine lớn mới có thể đạt được miễn dịch cộng đồng, do vậy mặc dù tiến trình này đã bắt đầu nhưng muốn khống chế sự lây lan của SARS-CoV-2 thì cũng phải mất vài tháng. Trong giai đoạn đầu, vaccine chỉ ưu tiên cung cấp cho những nhóm người rủi ro cao và nhân viên bảo hộ y tế, do đó trong 6 tháng đầu năm 2021, phần lớn các nước đều sẽ tiếp tục áp dụng các biện pháp hạn chế. Điều này có nghĩa là việc sản xuất và phân phối vaccine trên quy mô lớn đang trở hành thách thức lớn, vì thế nền kinh tế vẫn phải đối diện với rủi ro lớn trong mùa xuân năm 2021.
Theo dự báo gần đây của Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế (OECD), năm 2020, nền kinh tế Khu vực đồng tiền chung châu Âu sẽ suy giảm 7,5%, năm 2021 sẽ tăng 3,6%. Trong khi đó, IMF dự đoán kinh tế khu vực này giảm 8,3% trong năm 2020 và tăng 5,3% trong năm 2021.