Nghị định 71 không xử phạt người điều khiển xe không chính chủ

Thiếu tướng Nguyễn Văn Tuyên, Cục trưởng Cục CSGT Đường bộ - Đường sắt và Đại tá Đào Vịnh Thắng, Trưởng phòng CSGT Đường bộ - Đường sắt - Công an TP Hà Nội đã giải đáp những thắc mắc xung quanh việc áp dụng Nghị định 71 và nhiều vấn đề liên quan tới công tác đảm bảo an toàn giao thông  tại cuộc giao lưu trực tuyến trên Báo CAND Điện tử tổ chức sáng 22/11 vừa qua.

Khi người tham gia giao thông vi phạm luật, CSGT mới có quyền đề cập đến vấn đề xe chính chủ

Đề cập tới hai nội dung của Nghị định 71 mà người dân đang đặc biệt quan tâm, Thiếu tướng Nguyễn Văn Tuyên khẳng định không phải đến Nghị định 71 mới đề cập đến việc phạt xe không chính chủ mà vấn đề này đã được đề cập từ năm 1995 trong các văn bản quy định pháp luật. Lực lượng CSGT đã thường xuyên thực hiện phạt các trường hợp quá hạn chưa sang tên đổi chủ, trong 30 ngày từ khi có giấy bán thì chủ xe phải có trách nhiệm sang tên.

Theo Thiếu tướng Nguyễn Văn Tuyên, Công an được Nhà nước giao quyền và việc xác minh xe chưa sang tên đổi chủ là không khó, thông qua nhiều kênh, nhiều mạng thông tin để xác định. 

"Tôi nhấn mạnh là CSGT không hỏi là xe có mua bán hay không hoặc sang tên đổi chủ hay chưa với người tham gia giao thông. Tôi khẳng định Nghị định 71 không xử phạt với người điều khiển xe không chính chủ".

Theo quy định hiện nay, khi chủ xe mang hồ sơ nộp cho CSGT để sang tên chính chủ mà quá hạn 30 ngày thì sẽ bị xử phạt. Trường hợp khác, khi người điều khiển xe vi phạm Luật Giao thông (vượt đèn đỏ, chạy quá tốc độ…) CSGT lập biên bản mời về trụ sở giải quyết thì CSGT có quyền đề cập đến vấn đề xe chính chủ hay không chính chủ và sẽ xử phạt nếu xe chưa sang tên đổi chủ quá hạn 30 ngày theo quy định. Nghĩa là chỉ khi người tham gia giao thông vi phạm Luật Giao thông thì CSGT mới có quyền đề cập đến vấn đề xe chính chủ và xử phạt nếu vi phạm.

Thiếu tướng Nguyễn Văn Tuyên cho biết, quy định về thẩm quyền xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ không quy định thẩm quyền xử phạt hành vi "Không chuyển quyền sở hữu phương tiện theo quy định" đối với lực lượng Cảnh sát cơ động.

Trả lời câu hỏi "Nước ta hơn 80 triệu dân, số lượng xe máy hiện tại đã làm cho giao thông quá tải, muốn hạn chế phương tiện cá nhân đã khó, bây giờ nghị định này ra đời là đi ngược lại xu hướng đó?".

Thiếu tướng Nguyễn Văn Tuyên khẳng định, Nghị định 71 chỉ phạt hành vi "không chuyển quyền sở hữu phương tiện theo quy định" chứ không yêu cầu mỗi người dân chỉ được điều khiển một phương tiện đứng tên mình do vậy không phải là nguyên nhân tăng phương tiện đặc biệt là xe máy tại Việt Nam.

CSGT có được hưởng lợi gì từ tăng mức tiền phạt?

Một nội dung được nhiều người dân đặt ra khi triển khai Nghị định 71 là với mức tiền phạt tăng cao như vậy thì lực lượng CSGT có được hưởng lợi gì hay không và liệu việc tăng mức phạt có phải để giảm tiêu cực không?

Thiếu tướng Nguyễn Văn Tuyên khẳng định, việc tăng mức tiền xử phạt là giải pháp cấp bách được quy định tại Nghị quyết số 88/NQ-CP ngày 24/8/2012 của Chính phủ về tăng cường thực hiện các giải pháp trọng tâm bảo đảm TTATGT và thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường chỉ đạo thực hiện các giải pháp bảo đảm TTATGT, việc này không phải là để làm giảm tiêu cực. Việc thu, nộp, quản lý, sử dụng tiền phạt thực hiện theo quy định của Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính năm 2002 sửa đổi, bổ sung năm 2008.

Theo Thông tư 89 của Bộ Tài chính thì tiền phạt thực hiện qua đảm bảo trật tự ATGT tại các địa phương chuyển hết cho địa phương. Thông tư này quy định rất rõ lực lượng Công an tỉnh, thành phố đó được sử dụng 70% và bồi dưỡng cho các đồng chí trực tiếp làm nhiệm vụ với mức thấp nhất là 700 nghìn đồng, cao nhất là 1,5 triệu đồng. Số còn lại được sử dụng để mua phương tiện, xăng dầu, thiết bị khác để phục vụ trở lại cho công tác đảm bảo ATGT. Việc tăng mức phạt để tăng thu nhập cho CSGT là không có vì mức cao nhất đã được quy định là 1 triệu 500 ngàn đồng.

Đại tá Đào Vịnh Thắng khẳng định: Người dân có thắc mắc về thủ tục sang tên đổi chủ phương tiên có thể gọi điện đến bất kỳ cơ sở nào của Phòng CSGT Hà Nội cũng sẽ được trả lời.

Người dân Hà Nội cần hỏi thủ tục sang tên đổi chủ, hãy gọi số 0912.286.682

Đại tá Đào Vịnh Thắng, Trưởng phòng CSGT Hà Nội, cho biết trong 11 tháng qua, Công an Hà Nội đã xử lý 650 trường hợp không sang tên chuyển chủ với số tiền phạt khoảng 97 triệu đồng với các trường hợp mua xe ôtô theo Nghị định 34/CP của Chính phủ và Thông tư 36 của Bộ Công an. Luật và các văn bản dưới luật đã có quy định rất rõ khi người mua bán sang tên đổi chủ trong 10 ngày phải trực tiếp thông báo cho cơ quan chức năng hoặc chuyển thông điệp qua đường bưu điện. Sau 30 ngày phải làm thủ tục sang tên chuyển chủ và nếu không thực hiện sau 30 ngày sẽ xử phạt theo Nghị định 34 của chính phủ.

Trước băn khoăn về quy định việc sang tên đổi chủ khá phức tạp, khi cần hỏi thủ tục thì hỏi ở đâu? Đại tá Đào Vịnh Thắng cho biết, người dân có vấn đề vướng mắc bộ phận tiếp dân sẽ trả lời. Khi công dân đến đăng ký và sang tên chuyển chủ mà giấy tờ không đầy đủ thì cán bộ tiếp dân có trách nhiệm viết vào phần sau của hồ sơ các hướng dẫn. Thời gian trả kết quả trong vòng 2 ngày.

"Thủ tục sang tên chuyển chủ đã tăng lên rất nhiều và chúng tôi cũng đang tiếp tục tổ chức hướng dẫn tuyên truyền công khai về thủ tục này tại các trụ sở cũng như tăng cường trụ sở tiếp dân để có bộ phận kiểm tra và hướng dẫn. Cho nên người dân có thể gọi điện đến bất kỳ cơ sở nào cũng sẽ được trả lời về thủ tục này. Ví dụ tại 86 Lý Thường Kiệt số điện thoại là 0912.286.682".

Xe "ủy quyền công chứng" sẽ bị xử lý thế nào?

Trước thực tế một trong những nguyên nhân khiến người dân không muốn làm thủ tục sang tên đổi chủ khi mua bán xe là do mức phí quá cao, Thiếu tướng Nguyễn Văn Tuyên cho biết, Bộ Công an đã đề xuất Chính phủ giảm mức lệ phí trước bạ đối với các trường hợp sang tên chuyển chủ phương tiện giao thông cơ giới đường bộ. Các cơ quan chức năng của Bộ Tài chính sẽ xem xét, cân nhắc bảo đảm lợi ích cao nhất cho người dân.

Cũng do mức lệ phí trước bạ quá cao mà hiện nay nhiều người dân khi mua xe, đặc biệt là mua ôtô cũ, thường lách luật bằng cách lập giấy ủy quyền có công chứng. Những trường hợp này có bị phạt hay không?

Đại tá Đào Vịnh Thắng khẳng định, Luật Dân sự đã quy định rõ việc công chứng hoàn toàn đúng luật nên người được sử dụng phương tiện do ủy quyền đúng pháp luật. Trường hợp này nếu không vi phạm Luật Giao thông đường bộ thì không bị xử phạt; nếu vi phạm Luật Giao thông thì sẽ xử phạt các hành vi vi phạm chứ không phạt về việc "ủy quyền công chứng".

Thực tế hiện nay có không ít gia đình có tới 3 thậm chí 4 chiếc xe máy nhưng chỉ đăng ký tên một người, vậy những người trong gia đình khi sử dụng những chiếc xe đó có bị phạt hay không?

Đại tá Đào Vịnh Thắng khẳng định, Điều 58 Luật Giao thông đường bộ đã quy định rõ người điều khiển phương tiện phải có Giấy phép lái xe, Đăng ký xe và ôtô phải có Sổ kiểm định và Sổ bảo hiểm.

"Trong một gia đình có thể cho nhau mượn xe giữa các cá nhân nhưng người được mượn phải là người có đủ tuổi và có giấy phép lái xe hợp lệ theo quy định, và người cho mượn phải đưa cả đăng ký xe của phương tiện. Khi đi trên đường CSGT chỉ lập biên bản về lỗi vi phạm chứ không xử phạt về sang tên chuyển chủ. Dĩ nhiên trong quá trình lưu thông có những vi phạm nghiêm trọng như gây tai nạn, chở hàng cấm… thì đương nhiên chúng tôi phải tạm giữ theo pháp luật và lúc đó chắc chắn chủ phương tiện cũng được mời lên để giải quyết".

Theo Đại tá Đào Vịnh Thắng, với người đang sử dụng những chiếc xe là tài sản thế chấp, cầm cố tại ngân hàng, ngân hàng giữ bản chính chỉ cấp bản sao có xác nhận của ngân hàng, khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông trên đường không cần phải chứng minh xe chính chủ.

Đang đề xuất hướng xử lý với xe mua bán qua nhiều đời chủ

Sau khi Nghị định 71 có hiệu lực, thực tế từ cuộc sống đã nảy sinh rất nhiều chuyện oái oăm. Câu chuyện của một bạn đọc gửi đến kể về nỗi trần ai của anh khi định đi làm thủ tục sang tên là một ví dụ: "Tôi có chiếc xe Dream cũ, chiếc xe này được mua lại qua tay nhiều người. Cách đây vài hôm tôi có tìm đến chính chủ đăng ký chiếc xe máy trên để xin được sang tên lại. Rất khó khăn mới gặp được anh ta và sau một hồi "xin" thì chính chủ “hét” phải đưa cho anh ta 7 triệu gọi là tiền "bồi dưỡng" còn thủ tục thì tự đi làm. Như vậy số tiền trên còn hơn cả giá trị chiếc xe của tôi vì chiếc xe hiện giá vào khoảng 6 triệu. Như vậy xin hỏi ông có cách nào khác để hợp thức hóa chiếc xe của tôi thành chính chủ không? Chứ 7 triệu như lời người đứng tên kia chắc tôi phải vứt bỏ chiếc xe đi mất".

Với những trường hợp này sẽ giải quyết như thế nào? Đại tá Đào Vịnh Thắng cho biết thời gian qua ông cũng đã gặp nhiều trường hợp tương tự, có nhiều người mua phương tiện xe máy và ôtô, đặc biệt là xe máy qua rất nhiều chủ và khi quay lại thì người chủ đầu tiên gây khó khăn hoặc không tìm được chính chủ do thay đổi địa chỉ, một số công ty giải thể, phá sản… Thông tư 36 quy định rất rõ điều 20 về giải quyết một số trường hợp vướng mắc như đã nêu qua nhiều chủ hoặc nhiều năm chưa sang tên đổi chủ. Chỉ cần người chủ cuối cùng đứng ra bán và có giấy tờ hợp lệ thì chúng tôi sẽ làm thủ tục sang tên chuyển chủ. Trong thời gian qua chúng tôi đã đăng ký cho nhiều trường hợp như thế này.

"Trong trường hợp người cuối cùng nếu không tìm được thì chúng tôi sẽ tổng hợp để báo cáo lại để có những điều chỉnh làm thế nào để thuận lợi nhất cho người dân và đặc biệt là phải đảm bảo xe sang tên chuyển chủ không nằm trong tang vật vụ án, không đục số khung số máy… Chúng tôi sẽ tham mưu để bổ sung cho Thông tư 36 nhằm đảm bảo quyền lợi cho người dân. Một số trường hợp chính chủ đã mất thì phải dựa vào quyền thừa kế do người có quyền thừa kế đứng ra làm thủ tục. Việc tăng cường công tác quản lý nhà nước cần thống nhất với đảm bảo quyền sở hữu của người dân".

Theo Thiếu tướng Nguyễn Văn Tuyên, trước những phát sinh này, Cục CSGT và các đơn vị liên quan đang đề xuất với cấp trên giải quyết theo hướng với những chiếc xe mua bán qua nhiều người mà hiện không tìm được người đứng tên trong đăng ký xe thì người đang sở hữu phương tiện đó phải có đơn, cam kết nguồn gốc xe hợp pháp, có xác nhận của Công an phường, xã nơi cư trú và Cơ quan Công an cấp đăng ký tạm. Sau 30 ngày mà không có khiếu kiện sẽ cấp đăng ký chính thức

Vẫn còn tiêu cực trong CSGT Trả lời câu hỏi vừa qua trong một điều tra xã hội học thì CSGT là 1 trong 4 đối tượng có nguy cơ về tham nhũng. CSGT xử lý xe vi phạm. Thiếu tướng Nguyễn Văn Tuyên khẳng định vấn đề tiêu cực trong lực lượng CSGT không phải bây giờ mới đặt ra. Bộ trưởng Bộ Công an, Thượng tướng Trần Đại Quang đã trả lời ý kiến của cử tri về vấn đề này tại diễn đàn Quốc hội. “Theo tôi, tiêu cực vẫn còn, nhưng chỉ dừng lại ở tiêu cực chứ đặt vấn đề tham nhũng hay là trong số các nhóm đối tượng có nguy cơ tham nhũng cao theo tôi cần có nghiên cứu thấu đáo hơn. Ngay tác giả báo cáo điều tra xã hội học này cũng cho rằng kết quả chỉ mang tính tham khảo không phản ánh thực tiễn”.