Syria: Hoạt động tình báo bủa vây

Vì không thể thúc đẩy việc thực thi mục tiêu này bằng con đường ngoại giao cũng như việc áp dụng kịch bản Libya thông qua liên hiệp quốc (LHQ) không còn hiệu quả nữa (do đã bị Nga và Trung Quốc bắt bài sớm), cho nên Mỹ chọn con đường cung cấp vũ khí phi pháp cho phiến quân chống chính phủ Syria. Còn các nước phương Tây thì liên hệ chặt chẽ với phe đối lập như môi với răng.

Tình báo phương tây chia sẻ thông tin với phe đối lập

Theo các nguồn của giới truyền thông phương Tây, phần lớn những thông tin tình báo ban đầu về mọi cuộc giao tiếp liên lạc ở Syria được hệ thống vệ tinh do thám của Anh và Mỹ thu thập thường xuyên. Sau khi được các chuyên gia tình báo xử lý ở London và Washington, toàn bộ thông tin hữu ích được chuyển giao cho các nhà hoạch định chiến lược ở Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) và Cục Phản gián Anh (MI-6). Cuối cùng, cộng đồng tình báo Anh và Mỹ sẽ cung cấp những thông tin mang tính sống còn đã được phân tích cho giới lãnh đạo phe nổi dậy ở Syria nhằm giúp họ chiến đấu hiệu quả lật đổ chính quyền Tổng thống Bashar al-Assad.

Những thông tin tình báo chuyển giao này bao gồm hình ảnh vệ tinh chi tiết về mọi cuộc di chuyển của binh lính chính phủ trên khắp Syria, cũng như nội dung những cuộc liên lạc giữa cấp chỉ huy quân đội nước này cùng với cấp dưới ngay trên chiến trường.

Theo tờ The Daily Star của Anh, hệ thống vệ tinh do thám của Anh và Mỹ tinh vi đến mức cho phép họ nghe lén được mọi cuộc giao tiếp liên lạc dưới mặt đất và xác định được danh tính đối tượng nhờ vào chương trình nhận dạng giọng nói tiên tiến nhất.

Nhờ thông tin được cập nhật liên tục từ cộng đồng tình báo phương Tây mà phe nổi dậy kịp thời sơ tán khỏi những khu vực sắp bị đánh bom hay giúp họ tổ chức những cuộc phản kích thành công chống lại quân đội trung thành với Chính quyền Tổng thống Bashar al Assad. Ví dụ trong tháng 5 vừa qua, phe nổi dậy đã biết tin trước khi quân Chính phủ Syria tiến hành một cuộc tấn công dữ dội vào ngôi làng Houla, nằm về phía bắc pháo đài Horms của phe nổi dậy. Tuy nhiên, CIA và Nhà Trắng từ chối bình luận về những gì mà họ gọi là "chiến dịch tình báo đang tiến hành" ở Syria.

Trong một diễn biến khác ở Syria, vào ngày 19/6, giới truyền thông nước này đưa tin một quan sát viên LHQ người Jordan (không được nêu tên) buộc tội lãnh đạo Sứ mạng giám sát LHQ ở Syria (UNSMIS) - tướng Robert Mood - là gián điệp. Theo đó, tướng Robert Mood của quân đội Na Uy đang cố gắng thu thập thông tin về "tọa độ nhạy cảm" của các trụ sở cơ quan chính quyền Syria đồng thời thực hiện nhiều chuyến viếng thăm đến các căn cứ quân sự nước này vì mục đích cá nhân.

Theo nguồn tin từ báo chí ở Damascus, vào ngày 15/6/2012, tướng Robert Mood được một đoàn xe hộ tống đến thành phố Tertus, nơi không có báo cáo về bạo lực. Sau đó, nhóm của tướng Mood đến thăm không dưới 4 cơ sở quân sự của quân đội Syria mà trong tay ông ta không hề có bất cứ giấy tờ ủy quyền nào từ UNSMIS. Cùng ngày, đoàn xe tiếp tục di chuyển đến khu vực Rastan, nơi cũng không hề có liên quan đến chiến sự đang xảy ra, và hướng thẳng đến cơ sở quân sự của quân đội Syria. Một lần nữa, tướng Robert Mood cũng không hề có giấy phép của UNSMIS.

Xung đột bạo lực ngày càng leo thang ở Syria.

Người Syria nghi ngờ những dữ liệu mà tướng Mood muốn thu thập hoàn toàn không liên quan gì đến UNSMIS. Thậm chí, giới chức Syria tin rằng Mood có lẽ đang cố gắng tìm kiếm những khu vực được cho là chính quyền Damascus sử dụng để giam giữ tù binh chiến tranh.

Đối với CIA, Syria tỏ ra có nhiều vấn đề khó khăn hơn các quốc gia khác trong thế giới Arập. Ví dụ ở Lybia, trước khi nổ ra xung đột vài tuần, CIA có thể tổ chức các nhóm điệp viên mật tiếp xúc với phe nổi dậy và tiến hành thu thập thông tin trực tiếp.

Nhưng, ở Syria thì khác, không một nhóm điệp viên CIA nào được gửi đến nước này để tiếp xúc với phe nổi dậy ở Homs trước khi thành phố này trở thành mục tiêu tấn công dữ dội của quân đội chính phủ. Do đó mà CIA buộc phải trông cậy vào sự giúp đỡ từ cộng đồng tình báo của các đồng minh Arập tập trung tại Damascus.

Một cựu quan chức cao cấp CIA về hưu cho biết, các nguồn thông tin của cơ quan chủ yếu xuất phát từ những người Sunni, có nghĩa là phe đối lập với chế độ cầm quyền Shiite của Tổng thống Al-Assad. Cụ thể đó là Arập Xêút, Thổ Nhĩ Kỳ và Jordan.

CIA càng gặp nhiều khó khăn khi Tòa đại sứ Mỹ ở Damascus bị đóng cửa, bởi vì cơ quan này cung cấp vỏ bọc ngoại giao cho điệp viên đồng thời cũng là căn cứ để thực hiện một số chiến dịch tình báo ngay trong lòng thủ đô Syria. Ngoài ra, CIA càng phải hết sức thận trọng bởi vì Syria là đối thủ phản gián đáng gờm nhận được sự trợ giúp không nhỏ từ tình báo Iran.

Một điều nữa là không một chiếc máy bay do thám không người lái (drone) nào của CIA được triển khai trên bầu trời Syria, quốc gia có sức mạnh phòng không đủ bắn rơi những thiết bị do thám trên không cực kỳ tinh xảo này của Mỹ. Thay vào đó, người Mỹ chỉ có thể theo dõi mọi sự kiện - cũng như các kho vũ  khí hóa học của Syria - từ các độ cao khác.

Do không gặp thuận lợi trong chiến dịch tình báo con người cho nên CIA hiện vẫn chưa thể chắc chắn về sức mạnh của chế độ Al-Assad và không biết thời gian nào Tổng thống Bashar Al-Assad bị đánh mất quyền lực vào tay phe nổi dậy. Tuy nhiên, Giám đốc Tình báo quốc gia (DNI) James R. Clapper cho rằng, đã có những dấu hiệu cho thấy một số quan chức cao cấp nhất trong chế độ Assad đang tìm cách di tản gia đình cũng như tài sản ra nước ngoài.

Andrew Tabler, chuyên gia về Syria của Viện Washington về Chính sách vùng Cận Đông, nhận định những trường hợp quan chức chính quyền Damascus bí mật chuyển tiền ra các tài khoản ở ngoài Syria như Dubai và Liban đã cho thấy phần nào sự lung lay của chế độ Tổng thống Al-Assad.

...và thêm hành động bí mật cung cấp vũ khí của CIA

Báo chí Mỹ dẫn các nguồn tin trong ngành tình báo các nước Arập cho biết, CIA (Cục tình báo Trung ương Mỹ) hiện đang cử một nhóm sĩ quan tình báo bí mật đến miền Nam Thổ Nhĩ Kỳ trực tiếp điều phối chương trình cung cấp vũ khí cho phiến quân chống Chính phủ Syria. Các loại vũ khí gồm súng trường tự động, súng phóng lựu, tên lửa vác vai, đạn dược và một số loại vũ khí chống tăng,… được cung cấp chủ yếu qua ngả biên giới miền Nam Thổ Nhĩ Kỳ. Việc mang lậu vũ khí sang Syria được giao phó cho một mạng lưới trung chuyển bao gồm cả các chiến binh Muslim Brotherhood ở Syria, chi phí được chi trả bởi Thổ Nhĩ Kỳ, Arập Xêút, và Qatar.

Theo các nguồn tin, để thực hiện nhiệm vụ bí mật điều phối vũ khí, các sĩ quan CIA đã đến Thổ Nhĩ Kỳ trong nhiều tuần lễ qua. Việc điều phối vũ khí nhằm mục đích bảo đảm các loại vũ khí được trao tận tay các nhóm chống Chính phủ Syria, sàng lọc kỹ đối tượng nhằm ngăn chặn nguy cơ vũ khí chiến lược rơi vào tay thành phần khủng bố có quan hệ với Al-Qaeda lợi dụng trà trộn vào lực lượng phiến quân. Để thực hiện việc này, đương nhiên là CIA sẽ phải cho người thâm nhập vào bên trong Syria để thực hiện công việc thám sát, thu thập thông tin, dữ liệu trên mặt đất, và việc này phải được tiến hành bằng kỹ thuật tình báo con người.

Các loại vũ khí hạng nhẹ và cả vũ khí chống tăng đang được điều phối chuyển lậu vào Syria qua biên giới miền nam Thổ Nhĩ Kỳ.

Ngoài ra, CIA cũng muốn thông qua việc giúp đỡ về nhiều mặt cho phe đối lập để tìm hiểu thêm về các lực lượng chống Chính phủ Syria đang ngày càng lớn mạnh, qua đó có thể xúc tiến thiết lập các mối quan hệ mới, tuyển mộ người Syria để tạo dựng những đường dây liên lạc trong một mạng lưới chân rết mới bên trong Syria. Điều này rất quan trọng và sẽ rất hữu dụng một khi Mỹ và các đồng minh quyết định tiến hành một cuộc chiến trực diện với Syria, kể cả khi xảy ra nội chiến toàn diện giữa phe đối lập với quân đội Chính phủ.

Như vậy, có thể xem việc CIA hoạt động tại miền Nam Thổ Nhĩ Kỳ và những hỗ trợ nhiều mặt cho phe đối lập Syria là một bước chuẩn bị cơ bản đầu tiên cho một "kế hoạch lớn" mà Washington chắc chắn sẽ triển khai để chống Syria.

Việc CIA tham gia điều phối cung cấp vũ khí cho phe đối lập chống Chính phủ Syria, Mỹ đang cho thấy một động thái cứng rắn theo kiểu "âm thầm một cách trắng trợn" nhằm qua mặt Hội đồng Bảo an LHQ và các định chế toàn cầu khác, trong việc xúc tiến cho được mục tiêu thay đổi chế độ ở Syria. Động thái này cũng là biểu hiện trái ngược với những tuyên bố trước đây của Mỹ trước cộng đồng thế giới rằng, họ sẽ không trực tiếp cung cấp vũ khí cho phe đối lập Syria, việc cung cấp vũ khí sẽ do các quốc gia láng giềng đứng tên cung cấp. Không những thế, Bộ Ngoại giao Mỹ mới đây cũng vừa duyệt chi 15 triệu USD hỗ trợ phi quân sự, bao gồm các trang thiết bị truyền thông, liên lạc cho các nhóm chống Chính phủ Syria.

Với việc cung cấp vũ khí cho phe đối lập đang được tiến hành một cách công khai và được điều phối một cách quy củ, coi như phương Tây và các nước đồng minh trong khu vực Trung Đông đang ngày càng "chơi bài ngửa" trong chính sách đối với Syria. Hoạt động của các cơ quan tình báo bây giờ không còn dừng lại ở mức độ dè dặt như trước nữa mà đã bắt đầu chuẩn bị tung lực lượng vào sâu bên trong Syria nhằm hỗ trợ kỹ thuật cho các phe, nhóm đối lập xây dựng hoạt động tình báo chống Chính phủ, nhưng đồng thời trực tiếp thu thập thông tin tình báo về tình hình nội bộ Syria nhằm phục vụ cho chiến lược chống Syria trong thời gian sắp tới.

Hiện tại, các hoạt động thu thập thông tin tình báo chủ yếu chỉ nhằm phục vụ cho mục đích hỗ trợ phe đối lập chống Chính phủ Syria. Một sĩ quan cao cấp của CIA phụ trách tiếp nhận và xử lý thông tin tình báo từ Syria cho biết, những gì thu thập được từ "chiến trường" gửi về rất có ích cho công tác phân tích tình hình nhằm chuẩn bị hỗ trợ một cách thiết thực, hiệu quả cho phe đối lập.

Theo thông tin tình báo từ Syria gửi về CIA, hiện tại có khoảng 100 nhóm chống chính phủ ở Syria, trong khi Hội đồng Quốc gia Syria (SNC) - tổ chức đối lập chính hiện đang lưu vong - thì có khoảng 10 hội đồng điều phối quân sự ở khắp các tỉnh của Syria. SNC đang nỗ lực củng cố sự gắn kết của mạng lưới Hội đồng điều phối quân sự này lại nhằm xây dựng lực lượng quân sự đủ mạnh để phát động chiến dịch quy mô chống Chính phủ Syria