Thấy gì qua cuộc bầu cử ở Đài Loan?
Theo các kết quả bầu cử vừa được Ủy ban Bầu cử Đài Loan chính thức công bố, KMT cùng các đồng minh của đảng này đã giành chiến thắng áp đảo với 72% số phiếu bầu, nhờ đó có được tới 81 ghế trong tổng số 113 ghế tại cơ quan dân cử ở Đài Loan trong nhiệm kỳ mới.
Đối thủ chính của KMT là đảng cầm quyền DPP đứng đầu là ông Trần Thủy Biển chỉ có được 27 ghế, so với con số tối thiểu 50 mà họ dự tính trước đó. Đã có khoảng 60% trong tổng số 17 triệu cử tri tại Đài Loan đi bầu.
Cần biết là trước đó, cơ quan dân cử khóa trước của Đài Loan có tới 225 ghế đại biểu. Nhưng chính quyền hòn đảo này đã quyết định giảm xuống còn 113 nhằm tăng cường tính hiệu quả và giảm bớt tình trạng tham nhũng.
Người đầu tiên phải trả giá cho thất bại này không ai khác chính là thủ lĩnh DPP, đồng thời cũng là người đứng đầu chính quyền Đài Loan Trần Thủy Biển. “Đây là thất bại tồi tệ nhất kể từ khi DPP được thành lập - Trần Thủy Biển đã phát biểu như vậy - Tôi cảm thấy rất đáng tiếc và xấu hổ". Ngay chiều tối 12/1, ông này đã đệ đơn xin từ chức Chủ tịch DPP.
Theo đánh giá, việc KMT quay trở lại nắm quyền kiểm soát tại cơ quan dân cử sau 8 năm với vai trò đảng đối lập sẽ có thể đặt dấu chấm hết cho cuộc khủng hoảng triền miên tại cơ quan lập pháp này trong vài năm gần đây. Nguyên nhân đơn giản là do cơ quan dân cử Đài Loan trong nhiệm kỳ trước đã không có một phe phái nào giành được đa số áp đảo.
Thực trạng này đã dẫn tới việc thông qua rất nhiều đạo luật bị chậm trễ, điển hình là vấn đề ngân sách trong năm 2007 vừa qua. Thậm chí phòng họp cơ quan dân cử tại hòn đảo này còn là nơi để nhiều đại biểu sẵn sàng giải quyết những vấn đề tranh cãi bằng... nắm đấm.
Thật ra, việc KMT bỏ xa DPP trong cuộc bầu cử vừa qua không phải là chuyện quá bất ngờ. Uy tín của đảng cầm quyền cũng như bản thân ông Trần Thủy Biển đã bị giảm sút khá nhiều từ vài tháng nay, sau một loạt vụ bê bối tham nhũng lớn có dính dáng tới họ hàng và một số quan chức thân cận của người đứng đầu chính quyền Đài Loan.
Ngoài ra, ông Trần Thủy Biển còn bị mất điểm bởi việc cố tình theo đuổi đường lối kiên quyết đòi độc lập cho Đài Loan.
Trong khi đó, thủ lĩnh đảng đối lập Mã Anh Cửu - một năm trước đó đã bị tố cáo chiếm đoạt tài sản quốc gia khi còn là Thị trưởng Đài Bắc - hiện được xác minh là vô tội, và trong mắt của phần lớn các cử tri, ông là nạn nhân của một âm mưu vu khống có chủ đích từ phía chính quyền.
Khác hẳn với chính sách đối đầu gay gắt với Đại lục, vị thủ lĩnh 57 tuổi của KMT đã vượt lên với một quan điểm thực tế hơn và đã nhận được sự ủng hộ của giới kinh doanh.
Dù không hứa hẹn trước một điều gì trong quan hệ với Đại lục, nhưng ông Mã luôn ủng hộ việc gỡ bỏ một loạt hạn chế về đầu tư và vận tải giữa hòn đảo này với đất liền, cũng như mở rộng hơn các quan hệ kinh tế với đất liền. Thắng lợi này của KMT theo đánh giá có thể sẽ dẫn tới những thay đổi tích cực trong quan hệ giữa hai bờ eo biển Đài Loan.
Ngay từ đầu, các chuyên gia đều nhìn nhận cuộc bầu cử này như giai đoạn khởi đầu cho cuộc bầu cử người đứng đầu chính quyền ngay sau đó đã được ấn định vào ngày 22/3.
Nếu tính đến thắng lợi hiện nay của KMT đã nhờ rất nhiều vào uy tín cá nhân của Mã Anh Cửu, nhân vật này có đủ mọi cơ hội để vượt qua ứng cử viên do DPP đề cử – chính trị gia 61 tuổi Frank Hsieh, cựu Thủ tướng và là Thị trưởng của thành phố miền Nam Cao Hùng.
Dù sao kết quả cuối cùng của cuộc bầu cử người đứng đầu chính quyền sắp tới còn phụ thuộc vào hiệu quả trong chiến dịch tranh cử của Frank Hsieh, cũng như những kết quả điều tra cuối cùng của tòa án đối với những cáo buộc nhằm vào ông Mã Anh Cửu.
Một tuần trước đó, Viện Kiểm sát Đài Bắc đã nộp một đơn kháng án lên Tòa án tối cao nhằm chống lại phán quyết vô tội trước đó đối với Mã Anh Cửu. Cơ hội thành công của Viện Kiểm sát được đánh giá là không cao, tuy nhiên những bước điều tra thêm của tòa án có thể gây ra không ít rắc rối trong chiến dịch tranh cử của ứng cử viên KMT.
"Chỉ trong vòng 2 tháng tới, sẽ có nhiều khả năng rất có thể sẽ diễn ra trong cuộc chạy đua vào chiếc ghế người đứng đầu chính quyền. Tại Đài Loan, tình hình hoàn toàn có thể xoay chuyển chỉ sau một đêm" - đó là nhận xét của nhà nghiên cứu chính trị Chan Yachun khi nói về khả năng của cuộc bầu cử sắp tới