Thủ lĩnh Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) Baghdadi vẫn còn sống?

• Iraq tiêu diệt một “phó tướng” của trùm khủng bố IS Baghdadi
• Tình báo Iraq khẳng định trùm khủng bố IS Baghdadi vẫn còn sống

Trước khi ông James Mattis đưa ra nhận định trên thì ngày 29-6, những người lãnh đạo IS ở tỉnh Nineveh, Iraq, đã công bố một thông báo ngắn gọn, nội dung Baghdadi đã chết, và họ đang tiến hành bầu thủ lĩnh mới. Đến gần giữa tháng 7, chỉ vài ngày sau khi giải phóng thành phố Mosul, Cơ quan An ninh Iraq nghi ngờ cái chết của Baghdadi do IS công bố chỉ là đòn đánh lạc hướng nhằm tạo cơ hội cho "ông trùm" có đủ thời gian để lùi sâu vào sa mạc mênh mông nằm giữa biên giới Iraq và Syria.

Nhiều cư dân ở ngôi làng Jdaidet, Syria, hiện vẫn nằm dưới quyền kiểm soát của IS, khi đào thoát về phía lực lượng dân quân người Kurd cho biết ngày 24-6-2017, họ nhìn thấy Baghdadi xuất hiện tại đền thờ Eid al Fitr trong một buổi cầu nguyện, đánh dấu kết thúc tháng ăn chay Ramadan của người Hồi giáo.

Một cư dân nói: "Có khoảng 200 tay súng IS đến đền thờ, do Baghdadi dẫn đầu. Tôi nhận ra ông ta vì tôi đã xem bài phát biểu của ông ta ở thánh đường al-Nuri, Mosul, Iraq, hồi năm 2014. Nhìn ông ta vẫn khỏe mạnh".

Theo Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis, 99% Baghdadi vẫn còn sống. Lúc  được hỏi sau khi thành phố Mosul - thủ phủ của Nhà nước Hồi giáo tự xưng rơi vào tay quân Chính phủ Iraq, liệu Baghdadi có còn giữ được quyền chỉ huy IS hay không, ông James Mattis nói: "Đương nhiên Baghdadi vẫn là thủ lĩnh IS. Chúng tôi đang cố gắng theo dõi dấu vết của y và chỉ khi nào nhìn thấy xác y, chúng tôi mới dám chắc là y đã chết".

Tướng Tony Thomas, người đứng đầu Bộ Tư lệnh Chiến tranh đặc biệt, Mỹ, tiết lộ là hồi đầu tháng 5 - trước khi Bộ trưởng Ngoại giao Nga công bố thông tin Baghdadi bị tiêu diệt - một đơn vị đặc nhiệm dưới quyền ông đã tiếp cận sát nơi Baghdadi ẩn náu nhưng y nhanh chân "lủi như chuột" mà nguyên nhân là "có sự rò rỉ thông tin về cuộc hành quân đột kích trên báo chí".

Ông Nick Rasmussen, Giám đốc Trung tâm chống khủng bố quốc gia, Mỹ, cũng không tin Baghdadi đã chết. Phát biểu tại Hội nghị ASPEN với sự tham dự của các quan chức cao cấp ngành tình báo, an ninh, quốc phòng Mỹ, tổ chức tại bang Colorado hôm 20-7, ông Rasmussen nói đến nay vẫn chưa thấy bất kỳ một dấu hiệu nào có thể chứng minh điều này. Lời khai của những tù binh IS bị bắt ở Mosul, Raqqa đều khẳng định rằng thủ lĩnh tối cao của họ vẫn an toàn, và vẫn tiếp tục chỉ huy "thánh chiến".

Trước đó, ngày 17-6-2017, sau khi thông tin về việc tiêu diệt Baghdadi được phía Nga công bố, Lahur Talabany, một quan chức cao cấp chuyên về chống khủng bố trong lực lượng dân quân người Kurd nói: "Baghdadi chắc chắn còn sống. Hắn chưa chết. Hắn có nhiều năm kinh nghiệm đối phó với sự theo dõi và những trận tập kích của các cơ quan an ninh, cảnh sát và quân đội, cả Mỹ lẫn Iraq nên không dễ gì tiêu diệt được hắn. Chúng tôi có những chứng cứ để tin rằng hắn đang lẩn trốn đâu đó ở sa mạc phía nam thành phố Raqqa".

Theo ông Abu Ali Basri, Giám đốc Cục Tình báo chống khủng bố thuộc Bộ Nội vụ Iraq thì ngày 29-6, những người lãnh đạo IS ở tỉnh Nineveh, Iraq, đã đưa ra một thông báo ngắn gọn rằng Baghdadi đã chết, và họ đang tiến hành bầu thủ lĩnh mới. Giáo sĩ Ali Shirazi, đại diện của nhà lãnh đạo tinh thần tối cao Iran là Ali Khamenei cũng khẳng định Bahgdadi đã bị tiêu diệt.

Trang web của Đài Truyền hình Iran (IRIB) còn cho đăng bức ảnh chụp thi thể Abu Bakr al-Baghdadi, được đặt nằm trên mặt đất nhằm chứng minh cho cái chết của y nhưng không thể nhìn rõ mặt, trong lúc ngày 17-7, Dmitry Peskov, người phát ngôn Điện Kremlin lại nói rằng: "Nga hiện chưa có thông tin chính xác về việc thủ lĩnh Nhà nước Hồi giáo Abu Bakr al-Baghdadi còn sống hay không".

Ông Abu Ali Basri nhận định: "Việc IS chủ động đưa ra thông tin về cái chết của Baghdadi trong bối cảnh IS thất thủ tại thành phố Mosul, Iraq, và đang mất dần các vùng lãnh thổ mà họ chiếm đóng tại một số nơi ở Syria có thể là "kế hoãn binh". Bằng cách này, Baghdadi tạm thời tránh được sự săn lùng của quân đội Iraq và liên quân do Mỹ dẫn đầu, đồng thời có thể yên ổn ẩn náu trong sa mạc để tái cơ cấu lực lượng, vạch ra các kế hoạch khủng bố hậu chiến...".

Trước đó, ít nhất 6 lần Baghdadi được cho là "đã chết" nhưng cả 6 lần, thông tin này là không chính xác. Lần đầu, Đài Quan sát nhân quyền Syria tuyên bố xác nhận thông tin thủ lĩnh IS al-Baghdadi "qua đời" ở một vùng nông thôn phía đông thành phố Deir al-Zor, Syria. Tuy nhiên, họ không đưa ra thời gian cụ thể và nguyên nhân dẫn đến cái chết của Baghdadi.

Theo các nhà phân tích, Baghdadi có thể sẽ không ẩn náu tại thành phố Raqqa vì nơi đây hiện là mục tiêu hàng đầu của quân đội Syria lẫn không quân Nga. Ông Yousefl, chuyên gia về các vấn đề Trung Đông, Đại học Istambul nói: "Baghdadi là lãnh tụ tinh thần của IS. Y tự nhận là hậu duệ của nhà tiên tri Mohammed. Trong con mắt của những chiến binh IS, Baghdadi đại diện cho quyền lực tối cao.

Nếu Baghdadi vẫn chưa chết, sự cuồng tín trong hàng ngũ IS sẽ tăng lên gấp nhiều lần. Còn nếu Baghdadi thật sự đã bị tiêu diệt, Nhà nước Hồi giáo tự xưng sẽ bị phân chia thành nhiều nhóm cực đoan nhỏ hơn, mỗi nhóm lại có lãnh đạo riêng. Điều này có thể sẽ gây thêm khó khăn cho các nỗ lực chống khủng bố ở Syria và Iraq".

Hiện tại, Chính phủ Mỹ vẫn giữ nguyên giải thưởng 25 triệu USD cho bất kỳ ai cung cấp thông tin dẫn đến việc bắt giữ hoặc tiêu diệt Baghdadi.