Đồng minh bắt đầu trừng phạt quan chức Israel
Ngày 10/6, Anh, Canada và các đồng minh khác đã công bố lệnh trừng phạt đối với 2 bộ trưởng trong Chính phủ Israel theo đường lối cứng rắn vì liên tục "kích động bạo lực chống lại người Palestine".
Bộ trưởng An ninh quốc gia Itamar Ben Gvir và Bộ trưởng Tài chính Bezalel Smotrich sẽ phải đối mặt với lệnh cấm đi lại và bị đóng băng tài sản, Chính phủ Anh cho biết. Cả hai ông này đều lãnh đạo các đảng chính trị cực hữu giúp duy trì liên minh chính phủ mong manh của Thủ tướng Netanyahu. Cả hai người đều phải đối mặt với sự chỉ trích vì những bình luận mang tính kích động của họ về Bờ Tây bị chiếm đóng cũng như lập trường của họ về cuộc chiến ở Gaza.
Theo tuyên bố chung của các bộ trưởng ngoại giao của 5 nước, các lệnh trừng phạt đang được Australia, Canada, New Zealand, Na Uy và Anh cùng thực hiện. Tuyên bố chung cho biết: "Chúng tôi kiên định cam kết với giải pháp hai nhà nước, đây là cách duy nhất đảm bảo an ninh và phẩm giá cho người Israel và người Palestine và đảm bảo sự ổn định lâu dài trong khu vực. Nhưng, giải pháp này đang bị đe dọa bởi tình trạng bạo lực của những người định cư cực đoan và việc mở rộng khu định cư".
“Itamar Ben-Gvir và Bezalel Smotrich đã kích động bạo lực cực đoan và vi phạm nghiêm trọng quyền con người của người Palestine. Những lời lẽ cực đoan ủng hộ việc di dời cưỡng bức người Palestine và xây dựng các khu định cư mới của Israel là điều kinh hoàng và nguy hiểm”, tuyên bố nói thêm. “Chúng tôi đã tham gia sâu rộng với Chính phủ Israel về vấn đề này, nhưng những kẻ gây bạo lực vẫn tiếp tục hành động với sự khuyến khích và vô luật pháp”.
Các lệnh trừng phạt do 5 quốc gia phương Tây áp đặt thể hiện sự thay đổi chính sách với Mỹ. Trong khi các đồng minh châu Âu và Khối thịnh vượng chung của Anh ngày càng gây áp lực lên chính phủ của ông Netanyahu, chính quyền ông Trump đã nhiều lần tái khẳng định liên minh Mỹ-Israel. Mỹ cũng kêu gọi chấm dứt xung đột ở Gaza, nhưng đã phủ quyết một nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc yêu cầu ngừng bắn vĩnh viễn ở Gaza. Ngay hôm 10/6, Đại sứ Mỹ tại Israel Mike Huckabee đã tuyên bố Mỹ không còn theo đuổi mục tiêu xây dựng một nhà nước Palestine độc lập, đánh dấu điều mà các nhà phân tích mô tả là sự từ bỏ rõ ràng nhất từ trước đến nay đối với nền tảng ngoại giao Trung Đông của Mỹ.
Tuyên bố chung của các đồng minh phương Tây nói thêm rằng “tất nhiên điều này không thể tách biệt khỏi thảm họa ở Gaza. Chúng tôi tiếp tục kinh hoàng trước nỗi đau khổ to lớn của người dân, bao gồm cả việc từ chối viện trợ thiết yếu”.
Bộ trưởng Ngoại giao Israel Gideon Saar cho biết chính phủ sẽ tổ chức một "cuộc họp đặc biệt" vào đầu tuần tới "để quyết định phản ứng của chúng tôi đối với quyết định không thể chấp nhận được này". "Thật vô lý khi các đại diện được bầu và các thành viên của chính phủ phải chịu biện pháp như thế này", ông Saar nói.
Trong khi đó, các Bộ trưởng Ngoại giao Anh, Australia, Canada, New Zealand và Na Uy cho biết trong tuyên bố của họ: "Các biện pháp được công bố hôm nay không đi chệch khỏi sự ủng hộ kiên định của chúng tôi đối với an ninh của Israel và chúng tôi tiếp tục lên án các cuộc tấn công khủng bố kinh hoàng vào ngày 7/10/2023 của Hamas. Các biện pháp hôm nay nhắm vào những cá nhân mà theo quan điểm của chúng tôi làm suy yếu an ninh của chính Israel và vị thế của nước này trên thế giới".
Tháng 5, Bộ trưởng Ngoại giao Anh David Lammy đã chỉ trích gay gắt những bình luận của ông Smotrich về khả năng phá hủy và thanh trừng Gaza, nói với các nhà lập pháp Anh: “Đó là chủ nghĩa cực đoan. Thật nguy hiểm. Thật ghê tởm. Thật tàn ác và tôi lên án nó bằng những lời lẽ mạnh mẽ nhất có thể”.
Vào thời điểm đó, Anh đã tạm dừng các cuộc đàm phán thương mại với Israel và áp đặt lệnh trừng phạt đối với những người định cư ở Bờ Tây, nhưng không trừng phạt bộ trưởng Israel cực hữu.
Trong khi đó, tại Gaza, tình trạng thảm họa nhân đạo nghiêm trọng vẫn đang tiếp diễn. Hỗn loạn đẫm máu đã xảy ra trong quá trình phân phối thực phẩm đã trở nên tồi tệ hơn với nhiều thương vong hàng loạt trong số những người Palestine đang cố gắng tiếp cận viện trợ nhân đạo. Theo các cơ quan y tế địa phương, lực lượng Israel đã giết hàng trăm người Palestine trên khắp Gaza trong những ngày qua, gần 2/3 trong số nạn nhân bị giết khi đang tìm kiếm thức ăn từ các điểm phân phối thực phẩm của Quỹ Nhân đạo Gaza (GHF), khiến quỹ này đã phải chuyển sang phát lương thực cứu trợ vào ban đêm do ban ngày quá nguy hiểm. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã cảnh báo người Palestine không được đến gần các điểm phân phối thực phẩm trước 6 giờ sáng. GHF cho biết việc phân phối thực phẩm được thực hiện lúc 3 giờ sáng.
Israel bất ngờ không kích Iran
Sáng 13/6, hàng trăm quả tên lửa từ Israel đã nhắm vào các cơ sở quân sự và hạt nhân của Iran. Khói lửa bốc lên nghi ngút tại thủ đô Tehran và nhiều địa điểm khác. Một quan chức cấp cao Israel cho biết ngoài trận không kích, Viện Tình báo và Chiến dịch đặc biệt (Mossad), cơ quan tình báo hải ngoại của Israel, "đã triển khai một số hoạt động phá hoại nhằm vào hệ thống phòng không và tên lửa tầm xa của Iran". Hãng thông tấn CNN dẫn lời một quan chức Mỹ rằng nước Mỹ không liên quan và cũng không hỗ trợ đòn tấn công phủ đầu này.
Về phần mình, truyền thông Iran đưa tin thiếu tướng Hossein Salami, Tư lệnh Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã thiệt mạng sau đòn không kích của Israel. Ngoài ra, 1 quan chức cấp cao của IRGC và 2 chuyên gia hạt nhân được cho là đã chết.