Khi vàng, bạc phản chiếu bất ổn toàn cầu

Dòng vốn trú ẩn

Theo dữ liệu của Hiệp hội Thị trường vàng London (LBMA), trong tuần đầu tháng 11/2025, giá vàng thế giới tăng vượt mốc 2.520 USD/ounce - mức cao nhất kể từ tháng 8/2024. Giá bạc cũng đi lên mạnh mẽ, đạt 30,4 USD/ounce, ghi nhận mức tăng hơn 4% chỉ trong 10 ngày. Cả hai kim loại quý cùng leo thang trong bối cảnh giới đầu tư toàn cầu tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn.

Theo phân tích của giới chuyên gia, sự dịch chuyển này phản ánh ba yếu tố chính: kỳ vọng Hệ thống Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sớm nới lỏng chính sách tiền tệ, lo ngại căng thẳng thương mại và năng lượng kéo dài, cùng tâm lý phòng thủ trước bất ổn chính trị ở nhiều khu vực. Chỉ số Bloomberg Dollar Spot Index đã giảm gần 1,2%, mức giảm mạnh nhất kể từ đầu quý IV/2025, khiến vàng - vốn định giá bằng USD trở nên hấp dẫn hơn với các nhà đầu tư quốc tế.

Tại thị trường châu Á, CNBC ghi nhận nhu cầu vàng vật chất gia tăng rõ rệt tại Ấn Độ và Trung Quốc, hai quốc gia chiếm hơn 50% tiêu thụ vàng toàn cầu. Ở Ấn Độ, mùa lễ hội Diwali trùng thời điểm giá vàng tăng, nhưng sức mua vẫn duy trì ở mức cao do người dân coi đây là tài sản bảo toàn giá trị giữa lạm phát. Còn tại Trung Quốc, các nhà đầu tư cá nhân tăng mạnh lượng mua vàng thỏi và trang sức khi đồng nhân dân tệ yếu đi và thị trường bất động sản chưa phục hồi ổn định.

Ở châu Âu, nhu cầu tìm kiếm kênh trú ẩn an toàn đang chịu tác động mạnh từ biến động năng lượng và căng thẳng thương mại. Các chuyên gia nhận định, chuỗi cung ứng năng lượng tại Biển Đen và Trung Đông vẫn tiềm ẩn rủi ro đáng kể, trong khi chi phí vận tải và bảo hiểm hàng hóa leo thang liên tục do lo ngại các vụ tấn công nhằm vào hạ tầng biển quan trọng.

Theo giới phân tích, những yếu tố bất ổn này đang lan sang thị trường kim loại quý, đẩy giá vàng lên mức cao nhất trong nhiều tháng. Ông Ole Hansen, Trưởng bộ phận chiến lược hàng hóa của Saxo Bank cho biết: “Giá vàng hiện phản ánh rõ hơn mức độ căng thẳng trong nền kinh tế toàn cầu - một dạng thước đo tâm lý rủi ro mà các ngân hàng trung ương theo dõi rất sát sao”.

Ngoài yếu tố địa chính trị, lạm phát cũng là nhân tố quan trọng khiến dòng vốn đổ vào kim loại quý. Chỉ số giá tiêu dùng Mỹ (CPI) tháng 10 tăng 3,4% so với cùng kỳ, cao hơn kỳ vọng, trong khi chi phí năng lượng và thực phẩm tại châu Âu vẫn ở mức cao.

Viễn cảnh “lạm phát dai dẳng” khiến các nhà đầu tư tìm đến vàng như công cụ bảo toàn giá trị truyền thống. Số liệu từ SPDR Gold Trust - quỹ ETF vàng lớn nhất thế giới cho thấy lượng nắm giữ của quỹ này tăng liên tục 4 phiên, đạt 879,3 tấn, cao nhất kể từ tháng 6.

Cùng lúc, bạc - kim loại có tính chất vừa là tài sản trú ẩn vừa là nguyên liệu công nghiệp cũng đang hưởng lợi kép. CNBC cho biết giá bạc được hỗ trợ bởi nhu cầu trong lĩnh vực năng lượng sạch, đặc biệt là sản xuất tấm pin mặt trời, đồng thời hưởng lợi từ tâm lý phòng thủ của thị trường.

Chỉ dấu bất ổn mới

Sự tăng giá mạnh của vàng và bạc được các chuyên gia xem như chỉ dấu cho thấy dòng vốn quốc tế đang chuyển hướng sang các tài sản phi rủi ro, báo hiệu giai đoạn điều chỉnh sâu trong hệ thống tài chính toàn cầu. Giới chuyên gia nhận định: “Khi vàng tăng, điều đó không chỉ nói về giá trị của kim loại mà còn là biểu hiện của sự mất cân đối trong niềm tin vào các công cụ tiền tệ hiện hành”.

Tại Mỹ, cuộc bầu cử tổng thống đang tới gần khiến chính sách tài khóa và tiền tệ trở thành tâm điểm tranh luận. Fed được cho là có thể bắt đầu chu kỳ cắt giảm lãi suất sớm hơn dự kiến, do tín hiệu chững lại của thị trường lao động. Lãi suất thấp hơn sẽ làm giảm chi phí nắm giữ vàng và thúc đẩy giá tăng.

Ở châu Âu, khủng hoảng năng lượng và biến động thương mại khiến nhiều quốc gia phải tăng tích trữ dự trữ vàng quốc gia. Ngân hàng Trung ương Ba Lan, Hungary và Thổ Nhĩ Kỳ đều đã gia tăng mua vào trong quý III, nhằm giảm phụ thuộc vào đồng USD và đa dạng hóa dự trữ.

Ở cấp độ toàn cầu, sự chuyển dịch sang vàng và bạc còn phản ánh xu thế “phi đô la hóa” từng phần trong thương mại quốc tế. Khi các quốc gia tìm cách giao dịch bằng nội tệ hoặc tài sản thay thế, vai trò thống trị của USD chịu áp lực. Dữ liệu cho thấy tỷ trọng USD trong dự trữ toàn cầu giảm xuống còn 58,9%, mức thấp nhất trong 25 năm. Trong bối cảnh đó, vàng được coi là “ngôn ngữ chung” duy nhất có thể duy trì giá trị vượt biên giới và thời gian.

Hơn 20 ngân hàng trung ương đã mua ròng vàng trong quý III/2025, với tổng lượng mua đạt hơn 337 tấn, trong đó Trung Quốc, Ấn Độ, Ba Lan và Singapore là những nước dẫn đầu. Sự gia tăng này được nhận định là chiến lược dài hạn nhằm củng cố dự trữ trong bối cảnh đồng USD biến động và các rủi ro địa chính trị chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Khi vàng và bạc đồng loạt tăng giá, thị trường không chỉ ghi nhận một chu kỳ đầu tư mới mà còn phản ánh rõ sự thận trọng và lo ngại của nhà đầu tư toàn cầu trước những biến động kinh tế và chính trị. Những con số trên sàn giao dịch ẩn chứa tâm lý phòng thủ, chiến lược của các ngân hàng trung ương và dấu hiệu của một trật tự kinh tế đang dần tái cấu trúc.

Trong bối cảnh đó, kim loại quý không còn chỉ là tài sản vật chất, mà trở thành tấm gương phản chiếu tình hình thế giới, khi mỗi bước tăng hay giảm giá đều gửi đi những tín hiệu về rủi ro, niềm tin và quyền lực toàn cầu. Chừng nào bất ổn vẫn hiện hữu, giá vàng và bạc sẽ tiếp tục là chỉ báo quan trọng, trung thực về tâm lý và kỳ vọng của thị trường quốc tế.