Pháp bầu cử sớm: Những nỗ lực của ông Macron

Nhiệm kỳ thứ hai của ông Macron đã đi được 2 năm và vẫn còn ba năm nữa ông sẽ tranh cử tiếp tục. Tuy nhiên, tỷ lệ xếp hạng sự hài lòng của người dân đối với ông Emmanuel Macron không phải là điều mà mọi người có thể gọi là tuyệt vời: 65% không tán thành, 34% tán thành. Kể từ khi mất đa số tuyệt đối trong Quốc hội vào năm 2022, ông đã phải vật lộn để thông qua các chính sách.

Quốc hội ngày càng bị “tê liệt”, với việc chính phủ dựa vào các thỏa thuận đặc biệt với các đảng đối lập ngày càng miễn cưỡng hoặc coi thường các công cụ hiến pháp để thông qua các đạo luật không được lòng dân. Trong khi đó, 88 đại biểu của đảng RN cực hữu - đảng đối lập lớn nhất trong quốc hội - đã có quyền đi lại miễn phí, bỏ phiếu chống lại hầu hết tất cả các đề xuất của chính phủ, đánh bóng hình ảnh của họ như “các nghị sĩ có trách nhiệm, sẵn sàng nắm quyền”.

Đó là một lý do tại sao ông Macron, trước sự ngạc nhiên của tất cả mọi người, đã kêu gọi một cuộc bầu cử sớm vào tối ngày 9/6. Mục đích của ông Macron được cho là buộc đảng cực hữu phải đối đầu thực sự và làm chậm - thậm chí có thể đảo ngược - đà đi lên dường như không thể ngăn cản của đảng này.

Ông Macron cũng lý luận rằng các cuộc bầu cử quốc gia không giống như các cuộc bầu cử ở châu Âu, trong đó danh sách của RN - đứng đầu là chủ tịch đảng 28 tuổi Jordan Bardella - đã giành được 32% phiếu bầu toàn quốc, so với 15% của danh sách được ủng hộ bởi Tổng thống.

Từ lâu được cử tri coi là một cách ít rủi ro để trừng phạt bất cứ ai trong chính phủ, vòng một của cuộc bầu cử châu Âu ủng hộ những “người bên ngoài”. Trong khi đó, hai vòng bầu cử toàn quốc ở Pháp khiến các đảng không chính thống khó giành chiến thắng hơn.

Hơn nữa, ông Macron dường như đang tính toán rằng nếu ông có thể kịch tính hóa sự lựa chọn mà người Pháp phải đối mặt thì “ván cược” sẽ tăng lên. Trong một bài phát biểu trên truyền hình, ông Macron đã nói: “Trong mọi cuộc bầu cử, các bạn bỏ phiếu cho họ với số lượng lớn hơn. Vì vậy, bây giờ là lúc để quyết định: bạn có thực sự muốn bị cai trị bởi phe cực hữu không?

Trái ngược với cuộc bỏ phiếu hôm 9/6, đây sẽ không phải là cuộc bầu cử cho một Nghị viện cấp châu lục mà “ở ngay trong nhà”, vì vậy người ta dự báo 70% cử tri có thể sẽ đi bầu cử toàn quốc, so với 50% cho cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu. Những người ôn hòa có nhiều khả năng vận động hơn là ở nhà. Dự báo cũng đưa ra một số lý giải về khả năng các đảng phái thua cuộc trong cuộc bầu cử châu Âu sẽ hồi phục một phần để làm “sứt mẻ thêm” tỉ lệ phiếu bầu của đảng cầm quyền Renaissance của ông Macron.

Giới quan sát đang đưa ra các dự đoán về kết quả của cuộc bầu cử sớm tại Pháp, đặc biệt là tương lai của ông Macron sẽ như thế nào sau khi người dân Pháp đi bỏ phiếu.

Trong đó, kịch bản 1 sẽ là “Macron giành lại đa số”. Các cố vấn của ông khẳng định cuộc bầu cử sẽ diễn ra quyết liệt để giành chiến thắng. Ông Macron tin rằng mình có thể giành được đa số phiếu để giành chiến thắng. Ông Macron là một người có thành tích ấn tượng, nhưng sau hàng loạt chính sách gây tranh cãi trong nước thời gian qua, người ta cho rằng thành tích đó khó gây ấn tượng hơn.

Phe cực hữu hiện đã được “bình thường hóa” trên khắp châu Âu, đảng RN của bà Le Pen chưa bao giờ được ủng hộ rộng rãi như hiện nay - và các cử tri thiên tả có thể đã từng bị yêu cầu bỏ phiếu cho một đảng mà họ không thích lắm.

Kịch bản thứ 2 là đảng RN giành được đa số. Nhiều nhà hoạt động của đảng RN đã rất ngạc nhiên khi ông Macron tuyên bố giải tán quốc hội; họ tin rằng họ có thể giành được đa số tuyệt đối trong số 577 ghế của quốc hội. Nếu điều đó xảy ra, một thành viên RN sẽ được bổ nhiệm làm Thủ tướng. Và người được đề cử rất có thể là ông Jordan Bardella. Trong khi đó, bà Le Pen đang để mắt tới cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, cuộc bầu cử mà các cuộc thăm dò cho thấy bà là người được yêu thích nhất. Mặc dù đối với những người theo chủ nghĩa tự do, điều này nghe có vẻ giống như một cơn ác mộng, nhưng các nhà phân tích cho rằng ông Macron có thể “thích” kịch bản này.

Sẽ có một cuộc chung sống giữa một tổng thống và quốc hội do các đảng đối lập kiểm soát. Nhưng ở Pháp chưa có tiền lệ nào về việc một tổng thống thuộc đảng phái chính thống “sống thử” với một quốc hội do phe cực hữu kiểm soát - nhưng các Thủ tướng Pháp hiếm khi thoát khỏi ảnh hưởng bởi công việc điều hành dưới quyền Tổng thống.

Nếu đó là lựa chọn tốt nhất tiếp theo của ông Macron thì đó là một “canh bạc hoành tráng”. Đảng RN đã chứng tỏ tính kỷ luật trong phe đối lập và một quốc hội do RN kiểm soát sẽ chịu trách nhiệm thực sự về phần lớn việc hoạch định chính sách đối nội của Pháp.

Kịch bản thứ 3 sẽ là “không có đa số tổng thể”. Theo kịch bản này, đảng RN của bà Le Pen tăng đáng kể số lượng nghị sĩ - thậm chí có thể trở thành đảng lớn nhất trong quốc hội nhưng không đủ đa số tuyệt đối. Ngay lập tức, các vấn đề sẽ nảy sinh: về mặt lý thuyết, Tổng thống được tự do bổ nhiệm người họ muốn làm thủ tướng - nhưng trên thực tế, vì quốc hội có thể buộc chính phủ từ chức nên thường chọn người được quốc hội chấp nhận. Ông Macron có thể cố gắng tìm kiếm liên minh với phe trung hữu hoặc trung tả chính thống, nhưng không ai có thể đoán được ông thành công đến đâu. Có lẽ kết quả có thể xảy ra nhất là một quốc hội thậm chí còn bị chia rẽ nhiều hơn hiện nay.