ĐBQH Lưu Bình Nhưỡng: "Tư lệnh ngành" cần lên tiếng về trách nhiệm 4 vụ tai nạn đường sắt

• Tàu hỏa lại đâm xe bồn tại Nghệ An, đường sắt Bắc - Nam tê liệt hơn 1h
• Vụ 2 đoàn tàu tông nhau ở Quảng Nam: 15h hôm nay thông tuyến đường sắt
• Đường sắt Bắc - Nam tê liệt sau sự cố lật tàu 2 người tử vong

PV: Trong 4 ngày, từ 24 đến 27-5 xảy ra 4 vụ tai nạn đường sắt nghiêm trọng, gây thiệt hại về người và tài sản, làm tê liệt hệ thống đường sắt. Quan điểm của ông về vấn đề này như thế nào?

ĐBQH Lưu Bình Nhưỡng: Chúng tôi lấy làm tiếc về vấn đề này. Nguyên nhân đánh giá chính thức sẽ do cơ quan thẩm quyền xem xét, tuy nhiên theo dư luận từ người dân và theo cách tiếp cận của chúng tôi, thấy có một số nguyên nhân sau: Hệ thống quy định bảo đảm cho vận hành và an toàn đường sắc chưa hoàn thiện. Đây là vấn đề hàng đầu, cần phải tiến hành nghiên cứu hoàn thiện ngay.

Nguyên nhân thứ hai là duy trì quá lâu các quy định cũ từ thời bao cấp đến giờ, chậm đổi mới. Chậm đổi mới là hạ tầng kỹ thuật cơ sở quá kém. Từ máy tàu, đoàn tàu, hệ thống đường sắt vẫn đang vận hành ở thời kỳ mông muội. Khi so sánh với hệ thống đường sắt thế giới thì thấy đây là hệ thống đường sắt lạc hậu bậc nhất, trong khi nền kinh tế chúng ta phát triển vài chục năm nay.

Tiếp đó là ý thức tuân thủ của người dân trong quá trình vận hành, tham gia giao thông rất thấp. Ngay ở xung quanh thủ đô Hà Nội, tuyến đường sắt đã không được tốt, việc đi lại tham gia giao thông của nhiều cá nhân trên đường có liên quan đến đường ngang của đường sắt nhiều vi phạm pháp luật. Vì thế, nảy sinh nhiều vấn đề bất cập trong quá trình vận hành giao thông đường sắt, nảy sinh ra nhiều vi phạm pháp luật nói chung và xảy ra nhiều vụ tai nạn rất nghiêm trọng.

PV: Để xảy ra liên tiếp các vụ tai nạn đường sắt nghiêm trọng như vậy, theo đại biểu trách nhiệm thuộc về ai?

ĐBQH Lưu Bình Nhưỡng: Khi nói về hoàn thiện hệ thống thể chế, trước hết phải khẳng định đây là trách nhiệm của trưởng ngành, trách nhiệm của Bộ trưởng đầu tiên. Vì Bộ trưởng phải tham mưu cho Nhà nước, Chính phủ hoàn thiện hệ thống giao thông đường sắt và phổ biến giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức người dân; phối hợp với bộ, ngành địa phương khác thực hiện an toàn, hiệu quả, phòng tránh tai nạn và bất trắc xảy ra.

PV: Có ý kiến cho rằng, 4 vụ tai nạn nghiêm trọng như vậy nhưng không thấy bóng dáng Bộ trưởng đâu…

ĐBQH Lưu Bình Nhưỡng: Theo tôi những việc như thế này Bộ trưởng cần thiết lên tiếng, vào cuộc ngay lập tức. Đây là vấn đề có tính chất nhạy cảm về mặt chính trị, xã hội. Và tôi nghĩ, ngoài động viên, thăm hỏi phải xem xét, yêu cầu các cơ quan có thẩm quyền báo cáo. Tôi biết Bộ trưởng có chỉ đạo rồi nhưng cần phải công bố cho báo chí và người dân biết cùng tham gia. Bởi vì việc xây dựng hệ thống giao thông an toàn của đất nước chúng ta là nhiệm vụ chung chứ không chỉ là vấn đề bí mật của ngành đường sắt hay Bộ Giao thông vận tải.

Lên tiếng lúc này không phải là trấn an. Việc trấn an dư luận là bình thường. Với tư cách “tư lệnh ngành” cần lên tiếng liên quan trách nhiệm của ngành và cả trách nhiệm của Chính phủ, của địa phương chứ không chỉ mỗi ngành Giao thông vận tải. Cho nên tôi nghĩ phải lên tiếng về trách nhiệm là căn bản nhất.

Chúng ta nên nhớ rằng, việc phải đầu tư ngay lập tức hệ thống đường sắt hiện đại là vấn đề dài hơi. Vấn đề trách nhiệm hết sức quan trọng. Nếu chỉ coi đây là vấn đề riêng của ngành Giao thông cũng không đúng, coi là nhiệm vụ của địa phương không đúng, coi là nhiệm vụ của người tham gia giao thông thông thường cũng là không đúng. Đây là vấn đề của toàn xã hội.

Vậy Bộ trưởng cần phải làm thế nào đây, cho xã hội hướng sự quan tâm đến các sự kiện này, đồng thời định hướng sự quan tâm của xã hội với việc cần phải chung tay hoàn thiện thể chế, hoàn thiện hệ thống quy định về đạo đức cũng như các vấn đề liên quan để chúng ta nâng cấp toàn diện các vấn đề cả về cơ sở vật chất và cả về tinh thần cho xã hội.

PV: Theo ông, đâu là giải pháp cho ngành đường sắt, thưa đại biểu?

ĐBQH Lưu Bình Nhưỡng: Chúng ta đang trong thời kỳ quá độ, muốn làm phải có tính đồng bộ cao. Ví dụ toàn bộ hệ thống con tàu, đường tàu phải đồng bộ. Nếu chỉ bố trí các phương tiện 4.0 cho đường ngang ngõ tắt trong khi có con tàu lạc hậu, đường sắt lạc hậu và bản thân ý thức còn rất lạc hậu thì tôi nghĩ không đồng bộ. Củng cố hệ thống đường sắt phải từ thể chể, cho đến hạ tầng kỹ thuật, công nghệ và đến ý thức tuân thủ, ý thức trách nhiệm, ý thức pháp luật và thậm chí cả vấn đề đạo đức xã hội.

Sau vụ việc này, chúng ta phải tiến hành rút kinh nghiệm ngay. Trong quá trình đó, ngành đường sắt nói riêng và Bộ Giao thông vận tải phải chủ trì với các bộ ngành nghiên cứu đề án khả thi, báo cáo với Chính phủ về việc củng cố hệ thống đường sắt, nâng cấp hạ tầng kỹ thuật đồng thời nâng cấp các quy định và tăng cường hơn nữa ý thức trách nhiệm cũng như ý thức của công dân.

PV: Xin cảm ơn đại biểu!