“Còn tình trạng uỷ quyền cho cấp phó tiếp công dân”

• Phó Thủ tướng Thường trực Trương Hòa Bình yêu cầu chấn chỉnh công tác tiếp công dân
• Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc thăm Trung tâm tiếp công dân Công an tỉnh Thừa Thiên - Huế
• Chưa thực hiện đầy đủ lịch tiếp công dân định kỳ

Sáng nay, 14-11, Quốc hội thảo luận ở hội trường về báo cáo công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo năm 2018.

Số vụ việc khiếu nại, tố cáo được giải quyết đạt 83,7%

Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Báo cáo công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân năm 2018 cho biết:

Năm 2018, tình hình khiếu nại, tố cáo của công dân tăng về số lượng đơn thư, số vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của các cơ quan hành chính nhà nước so với năm 2017. Nội dung tố cáo trong lĩnh vực hành chính chiếm tỉ lệ 59%, tăng 5,6%.

Tình trạng công dân tụ tập đông người lên Trung ương khiếu kiện gia tăng. Đáng chú ý là một số thế lực đã lợi dụng tình hình khiếu nại, tố cáo để lôi kéo, kích động công dân tụ tập đông người hoặc có hành vi quá khích làm ảnh hưởng đến an ninh, trật tự, tác động tiêu cực vào tâm lý của cán bộ, nhân dân.

Về nguyên nhân chủ yếu của tình hình khiếu nại, tố cáo hiện nay, Tổng Thanh tra Chính phủ cho rằng, công tác quản lý nhà nước và việc thực thi pháp luật của một số cán bộ, công chức trong bộ máy hành chính nhà nước có thiếu sót, vi phạm. Trong lĩnh vực đất đai, công tác quy hoạch, điều chỉnh quy hoạch và lập kế hoạch sử dụng đất còn nhiều hạn chế, yếu kém.

“Việc thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất ở một số nơi không phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, không đúng trình tự, thủ tục, không tạo sự đồng thuận với người dân trước khi thực hiện; còn có tình trạng lạm dụng quy định nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, cộng đồng; phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thu hồi đất chưa thỏa đáng, thiếu công khai, minh bạch, công bằng” – ông Lê Minh Khái nói.

Công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo đã có những chuyển biến tích cực, nhất là từ khi có Luật tiếp công dân, nhưng vẫn còn có những hạn chế nhất định, có những trường hợp người dân bị lợi dụng dân chủ hoặc bị phần tử xấu kích động, xúi giục khiếu nại, tố cáo gây phức tạp về an ninh trật tự.

Về kết quả công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư, giải quyết khiếu nại, tố cáo:  Cơ quan hành chính nhà nước các cấp đã tiếp trên 411.900 lượt công dân đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh (tăng 12% so với năm 2017); tiếp nhận trên 322.000 đơn thư các loại (tăng 19,9%).

Cơ quan hành chính nhà nước các cấp đã giải quyết 27.580 vụ việc khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền, đạt tỷ lệ 83,7%. Qua giải quyết khiếu nại, tố cáo đã kiến nghị thu hồi cho Nhà nước, trả lại cho tập thể, cá nhân 213,2 tỷ đồng, 97,2 ha đất; khôi phục, đảm bảo quyền lợi cho 1.800 tập thể, cá nhân; kiến nghị xử lý vi phạm 462 người (đã xử lý 372 người), chuyển cơ quan điều tra 9 vụ. Có 13 địa phương báo cáo không còn vụ việc phức tạp, kéo dài…

Phát sinh khiếu nại mức thu phí tại các trạm BOT

Thẩm tra báo cáo của Chính phủ, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định cho rằng, tình hình giải quyết khiếu nại, tố cáo trong năm qua đã có sự chuyển biến tốt hơn so với các năm trước. Chính phủ đã trình Quốc hội thông qua Luật Tố cáo và nghiên cứu sửa đổi, bổ sung nhiều văn bản của Chính phủ; đồng thời, đã nắm chắc tình hình, kịp thời, thường xuyên chỉ đạo công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Thủ tướng và Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ đã dành nhiều thời gian chủ trì các cuộc họp với các Bộ, ngành, địa phương để chỉ đạo giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo được dư luận xã hội quan tâm; tổ chức và chủ trì Hội nghị với một số Bộ, ngành và 27 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương để bàn giải pháp giải quyết đối với các vụ khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài… Qua đó đã giải quyết dứt điểm nhiều vụ việc khiếu nại, tố cáo tồn đọng, phức tạp, kéo dài.

Tuy nhiên, Uỷ ban Pháp luật nhận định, Báo cáo của Chính phủ vẫn chưa phân tách được số liệu những vụ việc khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền giải quyết của các cơ quan theo ngành dọc ở địa phương (như Bảo hiểm xã hội, thuế, hải quan, thi hành án dân sự...); chưa đánh giá xu hướng phát triển của các vụ việc khiếu kiện tập trung đông người ẩn chứa yếu tố phức tạp, nhạy cảm hoặc có sự kích động, lôi kéo của các thế lực thù địch, gây mất an ninh, trật tự xã hội tại một số địa phương.

Bên cạnh đó, thời gian qua đã phát sinh một số khiếu nại phức tạp trong các lĩnh vực kinh tế, dân sự mà không phải là khiếu nại các cơ quan hành chính nhà nước, như khiếu nại mức thu phí tại các Trạm BOT đường bộ; khiếu nại việc không bàn giao nhà, không làm thủ tục cấp sổ đỏ của chủ đầu tư nhà chung cư hoặc chậm tiến độ thi công so với hợp đồng đã ký kết, chậm giải ngân hoặc ngừng giải ngân nguồn vốn đã được ngân hàng ký cam kết…

“Đây cũng là những vấn đề thực tế cuộc sống đặt ra, là một trong những nguyên nhân dẫn đến khiếu kiện đông người, đòi hỏi Chính phủ, các Bộ, ngành, địa phương phải quan tâm, có hướng giải quyết, xử lý hài hòa quyền lợi của người dân, của nhà đầu tư và của Nhà nước để bảo đảm ổn định xã hội”, Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật đánh giá.

Một số nhận định trong Báo cáo về công tác tiếp công dân của các cơ quan hành chính nhà nước còn chung chung; chưa đi sâu phân tích rõ những nguyên nhân trực tiếp của việc gia tăng số lượt công dân đến cơ quan hành chính nhà nước để khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; chưa đánh giá sâu về chất lượng và hiệu quả của hoạt động tiếp công dân, nhất là trách nhiệm tiếp công dân định kỳ của người đứng đầu gắn với giải quyết khiếu nại, tố cáo.

 “Thực tế vừa qua, tại một số Bộ, ngành, địa phương vẫn còn tình trạng ủy quyền cho cấp phó thực hiện việc tiếp công dân định kỳ, chưa gắn kết việc tiếp công dân với giải quyết khiếu nại, tố cáo, dẫn đến người dân có tâm lý thiếu tin tưởng vào kết quả giải quyết, tiếp tục khiếu nại, tố cáo kéo dài” – ông Định cho hay.

Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật khẳng định, đây là vấn đề cần sớm được khắc phục, bảo đảm thực hiện đúng quy định của Luật Tiếp công dân và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, góp phần nâng cao hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo.