Dấu ấn AMMTC 14 gắn kết, chủ động và tầm nhìn

• Hội nghị AMMTC 14 ra tuyên bố chung
• Tổng Thư ký ASEAN chúc mừng Việt Nam trong vai trò Chủ tịch AMMTC 14
• ASEAN đánh giá cao công tác chuẩn bị hội nghị AMMTC 14 của Việt Nam

Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII đã quán triệt, ASEAN là một trong những ưu tiên đối ngoại của Việt Nam, trong đó nhấn mạnh vào việc “Chủ động, tích cực và có trách nhiệm cùng các nước ASEAN xây dựng Cộng đồng vững mạnh”. Tinh thần này được Việt Nam thể hiện một cách tuyệt đối ở các cấp, từ Chính phủ tới từng bộ, ban, ngành, đặc biệt là trong năm 2020 khi giữ cương vị Chủ tịch luân phiên ASEAN. 

Về phía Bộ Công an, Đại tướng Tô Lâm - Bộ trưởng nêu rõ: “Bộ Công an Việt Nam cam kết tham gia tích cực và có trách nhiệm trong các khuôn khổ hợp tác của ASEAN, góp phần duy trì không gian hòa bình, ổn định để các nước tập trung khắc phục hậu quả dịch bệnh và phục hồi”.

Minh chứng cho khẳng định trên là những đánh giá sát sườn của đại diện các nước ASEAN dành cho Việt Nam, nổi bật là công tác phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia. Trao đổi với phóng viên Báo CAND về hội nghị AMMTC 14, ông Varapote Chensavasdijai, Tham tán Công sứ Đại sứ quán Thái Lan tại Việt Nam đã gửi lời chúc mừng đến Việt Nam nói chung và Bộ Công an Việt Nam nói riêng tổ chức thành công AMMTC 14 sau khi nhận bàn giao vai trò chủ trì từ Thái Lan - nước đăng cai tổ chức AMMTC 13 vào tháng 11-2019. 

Ông Varapote Chensavasdijai tin tưởng, "chìa khóa" cho sự thành công này chính là việc Bộ Công an đề xuất một chủ đề mang tính thức thời "Gắn kết, chủ động thích ứng phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia". Đây là sự kế thừa và bám sát chủ đề chung của năm Việt Nam Chủ tịch ASEAN 2020 là "ASEAN gắn kết và chủ động thích ứng". 

"Tôi được biết, đây là lần đầu tiên một nước thành viên ASEAN đề xuất chủ đề cho hội nghị AMMTC. Chủ đề này góp phần vào cam kết và quyết tâm mạnh mẽ của ASEAN trong cuộc chiến chống tội phạm xuyên quốc gia - một trong những lĩnh vực hợp tác trọng tâm thuộc Kế hoạch tổng thể về Cộng đồng Chính trị-an ninh ASEAN 2025”, ông Varapote Chensavasdijai nhấn mạnh.

Đồng tình với quan điểm trên, ông Chanthaphone Khammanichanh, Phó Đại sứ Lào tại Việt Nam nhận định, với cương vị Chủ tịch luân phiên ASEAN 2020, Việt Nam đã cùng các nước trong khu vực vượt qua nhiều thách thức, nhất là việc kiểm soát tình hình đại dịch COVID-19. Về việc thúc đẩy hợp tác ASEAN trong phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, Bộ Công an Việt Nam đã thể hiện tối ưu vai trò dẫn dắt, tích cực trong việc liên kết nội khối, nỗ lực cùng cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN chung tay giải quyết các mối đe dọa trong tình hình mới. 

Cả hai đại diện từ Thái Lan và Lào cùng đánh giá cao các sáng kiến chuyên môn mà Việt Nam đề xuất tại AMMTC 14. Cả hai đại diện đều nhất trí rằng, các sáng kiến này sẽ góp phần xử lý các vấn đề nóng hiện hữu, đặc biệt là thông qua việc thiết lập đường dây liên lạc trực tiếp cấp Bộ trưởng trong cơ chế AMMTC, nhằm kịp thời trao đổi và giải quyết các vấn đề về công tác đảm bảo an ninh-trật tự ở từng nước và trong khu vực.

Triển khai có hiệu quả nhiều hợp tác chiến lược

Theo Trung tướng Nguyễn Thanh Sơn, Cục trưởng Cục Đối ngoại – Bộ Công an, trong lĩnh vực bảo đảm an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội, quan hệ giữa Việt Nam với các nước láng giềng và các nước trong khối ASEAN có ý nghĩa rất quan trọng, góp phần tạo nên một vành đai an ninh đối với Việt Nam, ngăn chặn các hoạt động chống phá từ bên ngoài, ảnh hưởng đến an ninh, ổn định của đất nước. Đồng thời, thúc đẩy đối thoại, phối hợp lập trường với các nước thành viên nhằm tháo gỡ các vấn đề nảy sinh, ứng phó với thách thức về an ninh, hạn chế sự can thiệp và chi phối của các nước bên ngoài. 

Tham gia vào các hoạt động trong khuôn khổ Hội nghị quan chức cấp cao về phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia (SOMTC) và AMMTC cũng là điều kiện thuận lợi để các đơn vị liên quan trong lực lượng Công an nhân dân xác định rõ nhu cầu hợp tác để ứng phó với các mối đe dọa xuyên quốc gia. Theo đó, hoạt động hợp tác quốc tế về lĩnh vực phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia của các đơn vị chức năng thuộc Bộ Công an trở nên thiết thực hơn. 

Rõ ràng, quyết tâm nêu trên đã được chứng minh qua thực tế triển khai. Đại diện các nước ASEAN tại AMMTC 14 đều bình luận rằng, Việt Nam tham gia rất tích cực vào cơ chế AMMTC, cũng như việc Việt Nam thực hiện có hiệu quả và đi vào thực chất các hoạch định chiến lược trong lĩnh vực này với từng nước thành viên. 

Là quốc gia có chung biên giới đường bộ với Việt Nam dài hơn 2.000km, trong đó có 10 tỉnh giáp ranh, Lào và Việt Nam cũng có nhiều chính sách hợp tác. Phó Đại sứ Lào Chanthaphone Khammanichanh thông tin, hiện nay, lực lượng an ninh hai nước thường xuyên tổ chức tuần tra dọc biên giới để kiểm soát tình hình. Bộ Công an Việt Nam và Bộ An ninh Lào cũng liên tục có các cuộc tiếp xúc để cùng tham vấn và đề ra những cơ chế hợp tác linh hoạt. 

Ông Chanthaphone Khammanichanh khẳng định: "Tôi tin tưởng rằng, bằng việc hiện thực hóa đúng lộ trình các thỏa thuận song phương, các loại tội phạm xuyên quốc gia sẽ dần bị đẩy lùi. Hơn nữa hai bộ cũng đang tích cực đàm phán để tiến tới ký kết hiệp định về an ninh mạng".

Theo một báo cáo của Cơ quan Liên Hợp quốc về phòng, chống tội phạm và ma tuý (UNODC) năm 2019, Đông Nam Á là một trong những khu vực trung chuyển có sự liên kết sâu sắc với các khu vực nhạy cảm về tình hình tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia trên thế giới. Về vấn nạn này, ông Varapote Chensavasdijai, đại diện của Thái Lan – nước chủ trì lĩnh vực tội phạm ma tuý trong ASEAN nêu rõ: “Thái Lan coi Việt Nam là một trong những đối tác chiến lược quan trọng trong cuộc chiến chống ma tuý và tội phạm ma tuý. Hai bên thường xuyên có các cuộc trao đổi và chia sẻ kinh nghiệm, trong đó có hội nghị song phương về phòng chống tội phạm ma tuý lần thứ 13 mà Bộ Công an Việt Nam đăng cai tổ chức hồi tháng 1/2020”. 

Cũng theo ông Varapote Chensavasdijai, Việt Nam đã hoàn thành xuất sắc đợt trấn áp đầy thách thức - chiến dịch Tam giác vàng 1511 kéo dài ba tháng từ tháng 12/2019 - tháng 2/2020 tại các khu vực có nguy cơ dọc biên giới. Kết quả là đã bắt giữ hơn 6.000 vụ với gần 9.000 đối tượng, tang vật gồm hơn 200kg heroin, gần 500kg và 350.000 viên thuốc lắc. “Đây thực sự là những con số biết nói”, ông Varapote Chensavasdijai nhấn mạnh.

Tập trung nguồn lực, khẳng định bản lĩnh ASEAN

Hiện nay, ASEAN, trong đó có Việt Nam tập trung ưu tiên nguồn lực đấu tranh, phòng chống 10 loại tội phạm xuyên quốc gia điển hình trong khu vực, bao gồm tội phạm khủng bố, mua bán người, đưa người di cư trái phép, tội phạm ma túy, buôn lậu vũ khí, rửa tiền, tội phạm công nghệ cao, tội phạm kinh tế, cướp biển, buôn lậu gỗ và động vật hoang dã. Trong đó, một số loại tội phạm của khu vực được cảnh báo đang ở mức độ rất nghiêm trọng. 

Việt Nam và các nước trong ASEAN cũng là thành viên của nhiều Công ước, Thỏa thuận quốc tế về Phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, đặc biệt là Công ước Liên Hợp quốc về Phòng, chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia (UNTOC) năm 2003. Đồng thời, các nước ASEAN đã có Hiệp định khung về tương trợ tư pháp về hình sự và đang trong quá trình đàm phán tiến tới ký kết Hiệp định dẫn độ tội phạm, Hiệp định chuyển giao người bị kết án phạt tù. 

Thông qua việc tham gia vào các hoạt động trong khuôn khổ SOMTC và AMMTC, Bộ Công an Việt Nam đã thúc đẩy các khuôn khổ, cơ chế phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia trong ASEAN như hoàn thiện các văn bản pháp lý tạo khuôn khổ cho hợp tác phòng, chống tội phạm của ASEAN và giữa ASEAN với các nước Đối tác, Đối thoại; trao đổi thông tin, kinh nghiệm về công tác bảo đảm an ninh trật tự và các lĩnh vực khác cùng quan tâm; thiết lập cơ chế hợp tác về đào tạo, nâng cao năng lực cán bộ thực thi pháp luật; tăng cường hợp tác trong lĩnh vực phát triển công nghiệp an ninh, trọng tâm là giới thiệu, chuyển giao công nghệ hiện đại, liên kết sản xuất; phối hợp thực hiện và tài trợ cho các dự án trọng điểm, chiến dịch chống tội phạm xuyên quốc gia trong quan hệ song phương và khuôn khổ ASEAN với các đối tác.

Hội nghị AMMTC 14 đã khép lại thành công tốt đẹp, nhưng có một điều chắc chắn là ASEAN, trong đó có Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy mạnh mẽ tinh thần gắn kết, chủ động thích ứng, các sáng kiến, tầm nhìn sẽ từng bước được cụ thể hoá và đi vào chiều sâu để phù hợp với công tác phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia trước tình hình mới. 

Như lời Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã nêu tại lễ khai mạc AMMTC 14: “Thách thức an ninh phi truyền thống, trong đó có tội phạm xuyên quốc gia, phải chăng là một "phép thử" sức mạnh Cộng đồng ASEAN, nhất là Cộng đồng Chính trị-An ninh, phải đoàn kết khẳng định bản lĩnh đưa con thuyền lớn ASEAN luôn vững tay lái vượt qua những cơn gió ngược, tự tin tiến lên thực hiện thành công mục tiêu Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025”.