Hiến pháp (sửa đổi) thể hiện tinh thần đổi mới, ý chí và nguyện vọng toàn dân
Quốc hội chính thức thông qua Hiến pháp (sửa đổi) với tỷ lệ đồng thuận cao
Được đánh giá là một sự kiện có tính chất lịch sử của một thời kỳ mới xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, hội nhập quốc tế, việc thông qua dự thảo sửa đổi Hiến pháp sáng 28/11 đã thu hút sự chú ý của nhân dân cả nước. Báo cáo với cử tri cả nước, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng cho biết các đại biểu Quốc hội đã làm việc hết sức mình, thảo luận nhiều phiên qua 3 kỳ họp với một tinh thần lắng nghe, thấu hiểu, tiếp thu, chắt lọc được tinh hoa, trí tuệ của toàn dân vào bản Hiến pháp thông qua lần này.
“Chúng tôi cũng hiểu rằng, một bộ phận, một số người thuộc các tầng lớp nhân dân chúng ta, ngay cả một số vị đại biểu Quốc hội cũng còn có những ý kiến khác. Tuy nhiên có thể khẳng định rằng tuyệt đại bộ phận nhân dân và Quốc hội đã đồng tình cao với dự thảo thông qua lần này. Với quyền năng mà đồng bào, cử tri cả nước, nhân dân trao cho các vị đại biểu Quốc hội chúng ta sẽ thể hiện được ý chí và nguyện vọng của đại đa số nhân dân, ý chí và nguyện vọng của đại đa số các vị đại biểu Quốc hội, đó là tinh thần đoàn kết, phát huy sức mạnh toàn dân tộc, là tinh thần làm chủ của nhân dân”. Chủ tịch Quốc hội cũng khẳng định những ý kiến còn khác so với dự thảo, Quốc hội hết sức trân trọng để tiếp tục nghiên cứu trong quá trình đổi mới đất nước.
Với tinh thần này, dưới sự giám sát trực tiếp của đồng bào, cử tri cả nước, 486/488 đại biểu Quốc hội đã biểu quyết thông qua, bằng 97,59% tổng số đại biểu. Sau khi cùng đứng dậy để chào mừng bản Hiến pháp mới, các đại biểu tiếp tục biểu quyết thông qua Nghị quyết về thi hành Hiến pháp với tỷ lệ 491/491 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành. Theo đó, Hiến pháp mới sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2014. Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội khóa XIII tiếp tục hoạt động cho đến khi Quốc hội khóa XIV họp kỳ thứ nhất. Chủ tịch nước, Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Kiểm toán nhà nước tiếp tục hoạt động cho đến khi Quốc hội khóa XIV bầu ra các cơ quan mới theo quy định của Hiến pháp (sửa đổi). Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tiếp tục hoạt động cho đến khi Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân được thành lập theo quy định của Luật tổ chức chính quyền địa phương phù hợp với Hiến pháp (sửa đổi).
 |
| Đại biểu Quốc hội biểu quyết thông qua Hiến pháp (sửa đổi). |
Các cơ quan nhà nước tiếp tục thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình được quy định trong Hiến pháp (sửa đổi) kể từ ngày có hiệu lực. Những công việc đang được cơ quan nhà nước giải quyết theo quy định của Hiến pháp năm 1992 mà thẩm quyền này được giao cho cơ quan nhà nước khác thực hiện theo quy định của Hiến pháp (sửa đổi) thì phải chuyển giao cho cơ quan nhà nước đó để tiếp tục giải quyết, kể từ ngày Hiến pháp này có hiệu lực.
Các luật, pháp lệnh và các văn bản quy phạm pháp luật khác được ban hành trước ngày Hiến pháp (sửa đổi) có hiệu lực cũng phải được rà soát lại để sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới phù hợp với Hiến pháp này…
Phát hành thêm 170.000 tỷ đồng trái phiếu Chính phủ bố trí cho 4 nhóm dự án
Chiều cùng ngày, Quốc hội cũng đã thông qua một Nghị quyết quan trọng khác về phát hành bổ sung và phân phối vốn trái phiếu Chính phủ giai đoạn 2014 – 2016 với 418/445 (83,94%) đại biểu tán thành. Có 14 đại biểu không tán thành, 13 đại biểu không biểu quyết. Như vậy, Quốc hội đã thống nhất việc phát hành thêm 170.000 tỷ vốn trái phiếu Chính phủ để đầu tư 4 nhóm dự án. Trong đó, 61.680 tỷ đồng sẽ được đầu tư cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 1A và đường Hồ Chí Minh đoạn qua Tây Nguyên; 73.320 tỷ đồng sẽ được đầu tư cho các dự án dở dang đã có trong danh mục vốn trái phiếu Chính phủ giai đoạn 2012 – 2015 sau khi rà soát, nhưng còn thiếu vốn; 15.000 tỷ đồng sẽ được đầu tư vào chương trình mục tiêu Quốc gia Xây dựng nông thôn mới và 20.000 tỷ đồng làm vốn đối ứng cho các dự án sử dụng vốn vay ODA.
Về mối quan ngại của các đại biểu liên quan đến 73.320 tỷ đồng đầu tư cho các dự án dở dang có thể sẽ rơi vào tình trạng dàn trải, thiếu hiệu quả, Nghị quyết của Quốc hội quyết định phân bổ vốn theo thứ tự ưu tiên: Hoàn thành dứt điểm các dự án còn thiếu vốn dưới 100 tỷ đồng; các dự án hoàn thành, đi vào sử dụng trước 31/12/2013 nhưng còn thiếu vốn; bố trí đủ vốn theo tiến độ cho một số dự án, công trình quan trọng thuộc lĩnh vực giao thông, thủy lợi, y tế có tác động lớn đến phát triển KT – XH của vùng, miền để sớm hoàn thành đưa vào sử dụng; các dự án dự kiến sẽ hoàn thành trong 2014, 2015. Vốn cũng sẽ được ưu tiên phân bổ cho một số dự án quan trọng thuộc tuyến đường tuần tra biên giới giai đoạn 2. Riêng về dự án luồng cho tàu có trọng tải lớn vào sông Hậu, Quốc hội giao Chính phủ chịu trách nhiệm đánh giá kỹ tác động môi trường và hiệu quả của dự án, cắt giảm các hạng mục chưa cần thiết, chỉ bố trí vốn cho giai đoạn 1 để dự án phát huy tác dụng thiết thực.
Đối với chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, vốn sẽ được ưu tiên bố trí để đầu tư cơ sở hạ tầng cho các xã theo đúng mục tiêu của chương trình đã được phê duyệt, ưu tiên tập trung cho các xã đặc biệt khó khăn, xã biên giới, xã an toàn khu theo Quyết định 551 ngày 4/4/2013 của Thủ tướng; các xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển và hải đảo theo Quyết định 539 ngày 1/4/2013 và các xã nghèo theo các tiêu chí đã được Thủ tướng ban hành trong các quyết định. Đối với các dự án sử dụng vốn ODA, sẽ chỉ bố trí vốn đối ứng cho các dự án hạ tầng KT – XH do Trung ương quản lý và hỗ trợ vốn đối ứng cho các dự án hạ tầng KT – XH do địa phương nghèo. Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho biết việc phát hành thêm trái phiếu Chính phủ tuy có làm tăng mức nợ công nhưng vẫn đảm bảo không vượt mức trần 65% GDP vào năm 2015 mà Quốc hội đã thông qua.
Quốc hội thảo luận về Dự án Luật Nhập cảnh, xuất cảnh và cư trú cho người nước ngoài tại Việt Nam
Trong phiên làm việc buổi chiều, Quốc hội đã thảo luận tại Hội trường về dự án Luật Nhập cảnh, xuất cảnh và cư trú cho người nước ngoài tại Việt Nam. Các đại biểu đều đánh giá cao nỗ lực của ban soạn thảo và nhất trí về tầm quan trọng của việc xây dựng luật này. Đại biểu Nguyễn Anh Sơn (Nam Định) cho rằng: Cần thiết phải sớm ban hành luật này, xuất phát từ chính những khó khăn phát sinh trong thực tiễn. Hiện mỗi năm, lượng người nước ngoài đến Việt Nam tăng khoảng 20% - 30%. Riêng số khách du lịch 10 năm qua đã là hơn 23 triệu người. Bên cạnh những mặt tích cực do việc gia tăng khách du lịch, người nước ngoài đến Việt Nam, thực tế cũng đã bộc lộ nhiều khó khăn, hạn chế, yếu kém, thể hiện ở nhiều văn bản quy phạm pháp luật hiện hành chưa rõ ràng.
Trên tinh thần xây dựng luật phải đảm bảo thông thoáng, thủ tục hành chính thuận lợi theo thông lệ quốc tế nhưng vẫn phải đảm bảo sự chặt chẽ, các đại biểu đã đặc biệt kiến nghị không nên cho phép chuyển mục đích thị thực, đánh giá lại việc đơn phương miễn thị thực với một số nước hiện nay và cần quy định chặt chẽ hơn với người nước ngoài nhập cảnh với mục đích lao động. Không cho phép các công ty du lịch bảo lãnh làm thị thực để tránh bị lợi dụng. Đại biểu Lưu Thị Huyền (Ninh Bình) cũng lưu ý thời hạn cấp thị thực 12 tháng trong dự thảo chưa thống nhất với các Luật khác như Luật đầu tư là 5 năm, Bộ luật Lao động… Đại biểu Nguyễn Minh Kha (Cần Thơ) cho rằng hiện việc trao đổi thông tin tạm trú của người nước ngoài còn sót lọt, chậm, nên đề nghị các khách sạn cho người nước ngoài lưu trú phải nối mạng với cơ quan quản lý xuất nhập cảnh của tỉnh, thành phố; hộ gia đình phải trình báo với Công an phường, xã thị trấn.
|
Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu: Hiến pháp thể hiện ý chí của toàn dân Trao đổi bên lề Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu cho rằng, một trong những điểm mới tại Hiến pháp lần này là quy định về quyền, nghĩa vụ của công dân. Theo ông, trước đây, Chương 5 của Hiến pháp năm 1992 đã nói về quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân nhưng đợt sửa đổi Hiến pháp lần này, chúng ta đưa Chương 5 lên sau chương chế độ chính trị, đặt ở Chương 2 của bản dự thảo Hiến pháp, thể hiện tầm quan trọng, vị trí của quyền con người. - Như vậy quy định về quyền con người ở Hiến pháp lần này rộng hơn? Ngay tên chương cũng đã có sự thay đổi. Trước đây là quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân. Bây giờ rộng hơn, đó là quyền con người và quyền, nghĩa vụ cơ bản công dân để khẳng định nhà nước ta cam kết bảo đảm, bảo vệ tôn trọng quyền con người, quyền công dân đúng như công ước quốc tế mà nước ta đã là thành viên. Đây cũng là thành quả của hơn 30 năm đổi mới, phát triển đất nước chúng ta. Có thể nói, trong chương đó có rất nhiều điều khoản làm rõ quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, trách nhiệm của nhà nước trong việc đảm bảo này. Trường hợp nào hạn chế quyền con người, quyền công dân thì phải do Hiến pháp luận định. Trong trường hợp thật cần thiết vì những lý do rất cụ thể đã được quy định rõ trong Hiến pháp. - Phó Chủ tịch có nhận xét gì khi có tới 986/988 đại biểu Quốc hội có mặt biểu quyết thông qua, một tỷ lệ gần tuyệt đối? Bản Hiến pháp này là cả một quá trình làm việc rất công phu, nghiêm túc, phát huy được trí tuệ của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân. Có thể nói đây là thể hiện ý chí, nguyện vọng của nhân dân, các đại biểu Quốc hội. Tỷ lệ nói trên phản ánh lên sự đồng thuận, sự thống nhất đối với bản Hiến pháp sửa đổi. - Quá trình lấy ý kiến đã có những quan điểm về vai trò, vị trí lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Hiến pháp lần này tiếp thu, chỉnh lý vấn đề này như thế nào, thưa ông? Về Điều 4, Hiến pháp sửa đổi lần này khẳng định vị trí, vai trò của Đảng Cộng sản Việt Nam (CSVN), trong đó có mấy điểm lớn. Một là Hiến pháp lần này thể hiện rõ hơn bản chất của Đảng ta. Đây là đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động, của cả dân tộc, đại biểu trung thành của giai cấp công nhân, đồng thời cũng là đại biểu trung thành của nhân dân lao động, của cả dân tộc, để nói rằng Đảng là Đảng ta, của dân tộc ta. Thứ hai, khẳng định vị trí lãnh đạo nhà nước, xã hội của Đảng CSVN, nhưng điều quan trọng hơn mà cử tri và đại biểu Quốc hội mong muốn là xác định rõ trách nhiệm của Đảng so với bản Hiến pháp trước đây. Trước đây, trong Điều 4 không nói rõ trách nhiệm của Đảng, thì lần này khi sửa đổi chúng ta đã đưa vào và nhấn mạnh Đảng phải gắn bó mật thiết với nhân dân, đấy là sức sống của Đảng. Thứ ba, Đảng phải phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân và chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình. Bởi Đảng lãnh đạo nhà nước, xã hội thì phải chịu trách nhiệm về sự lãnh đạo đó, nhưng sự lãnh đạo cụ thể là những quyết định của mình. Nếu những quyết định đó không đúng, có thể ảnh hưởng đến lợi ích quốc gia dân tộc, của nhân dân thì Đảng phải chịu trách nhiệm trước nhân dân, trước dân tộc. Đó là những điểm rất mới. - Việc sửa đổi Hiến pháp có quan hệ như thế nào với vấn đề thể chế hóa Cương lĩnh xây dựng CNXH trong thời kỳ quá độ, thưa ông? Trong quá trình tham gia sửa đổi Hiến pháp, Ủy ban Dự thảo sửa đổi Hiến pháp đã nói rằng đây là quá trình thể chế hóa Cương lĩnh xây dựng CNXH trong thời kỳ quá độ được bổ sung, phát triển năm 2011, cụ thể hóa những điểm lớn, những mục tiêu mà Đại hội Đảng đã đề ra. Bên cạnh đó, chúng ta cũng chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng về mục tiêu, quan điểm, định hướng. Cho nên như Chủ tịch Ủy ban sửa đổi Hiến pháp có nói, đây là bản kết tinh giữa ý Đảng, lòng dân, phản ánh được ý chí nguyện vọng của nhân dân, thể chế hóa được đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, thực tiễn Việt Nam, đáp ứng được yêu cầu bảo vệ và phát triển đất nước. - Xin cảm ơn Phó Chủ tịch. Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội Trương Thị Mai: Ủy ban Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 và Quốc hội đã dành sự quan tâm đặc biệt, đầy đủ và cẩn trọng đối với quá trình xem xét, qua nhiều vòng từ lấy ý kiến của toàn dân, thảo luận qua mấy kỳ họp Quốc hội và đến hôm nay thông qua Hiến pháp 1992 (sửa đổi). Đây là kết quả của các đại biểu Quốc hội, Ủy ban sửa đổi Hiến pháp và của cả hệ thống chính trị với tinh thần trách nhiệm cao. Tôi nghĩ rằng lần sửa đổi lần này đã nâng tầm quan điểm của Hiến pháp đối với những vấn đề liên quan đến quyền con người, quyền công dân đến những vấn đề thuộc lĩnh vực xã hội. Ví dụ chúng ta đã đưa ra được tuyên ngôn về vấn đề an sinh xã hội, vấn đề chăm sóc sức khỏe người dân, vấn đề học tập tối thiểu, những chính sách cho người có công, người cao tuổi, những người có hoàn cảnh khó khăn trong cuộc sống. Đối với lĩnh vực xã hội, tôi cảm thấy yên tâm đối với những điều mà Hiến pháp đã xem xét sửa đổi, sắp xếp lại và là căn cứ để sau này ban hành những văn bản pháp luật có liên quan. Đối với những lĩnh vực khác, tôi cho rằng đây là bản dự thảo rất công phu... Đăng Minh (ghi) |